HBO Management en Projectmanagementvaardigheden (1 jaar)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties functioneren, hoe beleid ontstaat en hoe je effectief samenwerkt en stuurt binnen de publieke sector.

1. 1 Overheidsstructuur en bestuurslagen Je onderzoekt de opbouw van de overheid, de samenwerking tussen bestuurslagen en de rol van regelgeving.
   10 lessen

   1. Overzicht van de Nederlandse bestuursstructuurJe brengt de structuur van het Nederlandse bestuur in kaart.
   2. Taken en bevoegdheden van Rijksoverheid, provincies en gemeentenJe benoemt taken en bevoegdheden van verschillende overheidslagen.
   3. Samenwerking tussen verschillende bestuurslagenJe analyseert hoe bestuurslagen samenwerken.
   4. Rol van waterschappen en andere decentrale overhedenJe onderzoekt de rol van waterschappen en andere decentrale overheden.
   5. Publieke versus private sector verschillenJe vergelijkt publieke en private sectoren op structuur en werkwijze.
   6. Wet- en regelgeving rondom bestuursorganenJe bestudeert relevante wet- en regelgeving voor bestuursorganen.
   7. Politieke besluitvormingsprocessenJe beschrijft hoe politieke besluitvorming tot stand komt.
   8. Invloed van Europese regelgeving op lokaal bestuurJe onderzoekt de invloed van Europese regels op lokaal bestuur.
   9. Democratische legitimatie en participatieJe bespreekt hoe legitimatie en participatie in de democratie werken.
   10. Transparantie en verantwoordingsplichtJe beoordeelt hoe transparantie en verantwoording worden vormgegeven.
2. 2 Organisatiekunde binnen de overheid Je analyseert organisatiestructuren, interne processen en samenwerking binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Organisatiestructuren in publieke instellingenJe onderzoekt verschillende organisatiestructuren in publieke instellingen.
   2. Functies en rollen binnen overheidsorganisatiesJe benoemt functies en rollen binnen overheidsorganisaties.
   3. Bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieJe beschrijft bestuurlijke en ambtelijke hiërarchieën.
   4. Cultuurverschillen tussen publieke en private sectorJe vergelijkt cultuurverschillen tussen publieke en private sectoren.
   5. Interne communicatie en informatievoorzieningJe analyseert interne communicatie en informatievoorziening.
   6. Veranderingsprocessen in overheidsorganisatiesJe onderzoekt hoe veranderingsprocessen verlopen.
   7. Samenwerking binnen en tussen afdelingenJe beoordeelt samenwerking binnen en tussen afdelingen.
   8. Netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerkingJe past netwerkmanagement en interbestuurlijke samenwerking toe.
   9. Organisatie-effectiviteit en prestatiemetingJe meet organisatie-effectiviteit en prestaties.
   10. Innovatie en flexibiliteit binnen de overheidJe onderzoekt hoe innovatie en flexibiliteit worden gestimuleerd.
3. 3 Publiek management en leiderschap Je ontwikkelt vaardigheden in publiek leiderschap, besluitvorming en omgaan met publieke druk.
   10 lessen

   1. Kenmerken van publiek leiderschapJe herkent kenmerken van leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leiderschap en managementJe onderscheidt management van leiderschap.
   3. Politiek-bestuurlijke sensitiviteitJe past politiek-bestuurlijke sensitiviteit toe in praktijksituaties.
   4. Motiveren en aansturen van ambtenarenJe motiveert en stuurt ambtenaren aan.
   5. Besluitvorming en conflicthanteringJe hanteert besluitvorming en conflictoplossing.
   6. Ethiek en integriteit in publieke functiesJe past ethiek en integriteit toe in publieke functies.
   7. Resultaatgericht sturen binnen publieke kadersJe stuurt resultaatgericht binnen publieke kaders.
   8. Leiderschapsstijlen en hun effectJe vergelijkt verschillende leiderschapsstijlen en hun effecten.
   9. Omgaan met publieke druk en mediaJe gaat om met publieke druk en media-aandacht.
   10. Ontwikkelen van een visie en strategieJe ontwikkelt een visie en strategie voor publieke organisaties.
4. 4 Beleidscyclus en beleidsanalyse Je past de beleidscyclus toe, voert beleidsanalyses uit en communiceert over beleid.
   10 lessen

   1. Fasen van de beleidscyclus (agenda, formuleren, implementatie, evaluatie)Je benoemt en doorloopt de fasen van de beleidscyclus.
   2. Instrumenten voor beleidsanalyseJe gebruikt instrumenten om beleid te analyseren.
   3. Stakeholderanalyse in beleidsprocessenJe voert een stakeholderanalyse uit in beleidsprocessen.
   4. Kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethodenJe past kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden toe.
   5. Kosten-batenanalyse en impactassessmentJe voert kosten-batenanalyses en impactassessments uit.
   6. Formuleren van SMART-beleidsdoelstellingenJe formuleert SMART-beleidsdoelstellingen.
   7. Monitoren en evalueren van beleidJe monitort en evalueert beleid.
   8. Omgaan met beleidswijzigingen en crisesJe reageert op beleidswijzigingen en crises.
   9. Communicatie over beleid met burgers en politiekJe communiceert over beleid met burgers en politiek.
   10. Gebruik van digitale tools bij beleidsontwikkelingJe gebruikt digitale tools bij beleidsontwikkeling.
5. 5 Financieel management en begrotingsproces Je leert begrotingen opstellen, financiële processen beheren en verantwoording afleggen.
   10 lessen

   1. Begrotingssystematiek binnen de overheidJe beschrijft de begrotingssystematiek van de overheid.
   2. Opstellen en analyseren van begrotingenJe stelt begrotingen op en analyseert deze.
   3. Financiële verantwoording en controleJe voert financiële verantwoording en controle uit.
   4. Inkomsten- en uitgavenbeheerJe beheert inkomsten en uitgaven.
   5. Investeringen en kapitaalsbegrotingJe beoordeelt investeringen en kapitaalsbegrotingen.
   6. Risicomanagement in financiële planningJe past risicomanagement toe in financiële planning.
   7. Kostenbewustzijn en budgetdisciplineJe bevordert kostenbewustzijn en budgetdiscipline.
   8. Toezicht en audit binnen publieke financiënJe voert toezicht en audits uit binnen publieke financiën.
   9. Meerjarenramingen en scenarioanalysesJe maakt meerjarenramingen en scenarioanalyses.
   10. Transparantie en verantwoording richting stakeholdersJe verantwoordt financiële keuzes aan stakeholders.
6. 6 Juridische kaders en governance Je past juridische kaders toe, herkent governanceprincipes en beheerst compliance en integriteit.
   10 lessen

   1. Publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgevingJe onderscheidt publiekrechtelijke en privaatrechtelijke wetgeving.
   2. Bestuursrecht en handhavingJe past bestuursrecht en handhaving toe.
   3. Wet openbaarheid van bestuur (Wob)Je werkt met de Wet openbaarheid van bestuur.
   4. Governanceprincipes in de publieke sectorJe benoemt governanceprincipes in de publieke sector.
   5. Compliance en risicobeheersingJe beheerst compliance en risicobeheersing.
   6. Omgang met bezwaar en beroepJe behandelt bezwaar- en beroepsprocedures.
   7. Rollen van toezichthouders en controle-instantiesJe beschrijft de rollen van toezichthouders en controle-instanties.
   8. Vertrouwelijkheid en gegevensbeschermingJe waarborgt vertrouwelijkheid en gegevensbescherming.
   9. Juridische procedures en procesvoeringJe voert juridische procedures en procesvoering uit.
   10. Integriteit en fraudepreventieJe herkent integriteitsvraagstukken en voorkomt fraude.
7. 7 Kwaliteitsmanagement en prestatiebeoordeling Je ontwikkelt methoden voor kwaliteitsmanagement en beoordeelt prestaties in publieke dienstverlening.
   10 lessen

   1. Kwaliteitsnormen in publieke dienstverleningJe past kwaliteitsnormen toe in publieke dienstverlening.
   2. Opstellen van prestatie-indicatoren (KPI’s)Je stelt prestatie-indicatoren op.
   3. Klantgerichtheid en servicekwaliteitJe bevordert klantgerichtheid en servicekwaliteit.
   4. Procesoptimalisatie en lean managementJe optimaliseert processen met lean management.
   5. Benchmarking binnen en tussen overhedenJe vergelijkt prestaties met benchmarking.
   6. Evaluatiemethoden en auditsJe voert evaluaties en audits uit.
   7. Continu verbeteren en innovatie stimulerenJe stimuleert continu verbeteren en innovatie.
   8. Omgaan met klachten en feedbackJe handelt klachten en feedback af.
   9. Verantwoording en transparantie naar burgersJe legt verantwoording af aan burgers.
   10. Gebruik van ICT voor kwaliteitsmonitoringJe gebruikt ICT voor kwaliteitsmonitoring.
8. 8 Communicatie en participatie Je ontwikkelt communicatiestrategieën en betrekt burgers bij overheidsprocessen.
   10 lessen

   1. Communicatiestrategieën binnen de overheidJe ontwikkelt communicatiestrategieën voor de overheid.
   2. Publieksvoorlichting en informatievoorzieningJe verzorgt publieksvoorlichting en informatievoorziening.
   3. Mediarelaties en crisiscommunicatieJe beheert mediarelaties en crisiscommunicatie.
   4. Digitale communicatiekanalenJe gebruikt digitale communicatiekanalen.
   5. Burgerparticipatie en inspraakmethodenJe past burgerparticipatie en inspraakmethoden toe.
   6. Omgaan met diverse doelgroepenJe stemt communicatie af op diverse doelgroepen.
   7. Lobbyen en belangenbehartigingJe voert lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten uit.
   8. Transparantie en open dataJe bevordert transparantie en open data.
   9. Storytelling en framing van beleidsinformatieJe past storytelling en framing toe bij beleidsinformatie.
   10. Evalueren van communicatie-effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van communicatie.
9. 9 Project- en verandermanagement Je past projectmanagementmethoden toe en begeleidt verandertrajecten binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Projectmanagementmethodieken (PRINCE2, Agile) toegepast in de overheidJe gebruikt projectmanagementmethodieken in de overheid.
   2. Opstellen van projectplannen en business casesJe stelt projectplannen en business cases op.
   3. Stakeholdermanagement binnen projectenJe beheert stakeholders binnen projecten.
   4. Risicoanalyse en -beheersingJe voert risicoanalyses uit en beheerst risico’s.
   5. Implementeren van veranderingen in organisatiesJe implementeert veranderingen in organisaties.
   6. Omgaan met weerstand en conflictenJe gaat om met weerstand en conflicten.
   7. Monitoring en rapportage van projectvoortgangJe monitort en rapporteert projectvoortgang.
   8. Financieel beheer van projectenJe beheert de financiën van projecten.
   9. Evaluatie en borging van projectresultatenJe evalueert en borgt projectresultaten.
   10. Cultuurverandering en leiderschap bij transitiesJe begeleidt cultuurverandering en leiderschap bij transities.
10. 10 Duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid Je onderzoekt duurzaamheidsprincipes en maatschappelijke verantwoordelijkheid in overheidsbeleid.
    10 lessen

    1. Duurzaamheidsprincipes in overheidsbeleidJe past duurzaamheidsprincipes toe in beleid.
    2. Klimaatbeleid en energietransitieJe analyseert klimaatbeleid en energietransitie.
    3. Sociale inclusie en gelijke kansenJe bevordert sociale inclusie en gelijke kansen.
    4. Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI)Je past maatschappelijk verantwoord inkopen toe.
    5. Circulaire economie en afvalbeheerJe onderzoekt circulaire economie en afvalbeheer.
    6. Transparantie en verantwoording over duurzaamheidJe verantwoordt duurzaamheidsbeleid richting stakeholders.
    7. Samenwerking met maatschappelijke partnersJe werkt samen met maatschappelijke partners.
    8. Impactmeting van duurzaamheidsinitiatievenJe meet de impact van duurzaamheidsinitiatieven.
    9. Innovatieve technologieën voor duurzaamheidJe onderzoekt innovatieve technologieën voor duurzaamheid.
    10. Communicatie over maatschappelijke impactJe communiceert over maatschappelijke impact.

Je ontwikkelt vaardigheden om projecten binnen de overheid te initiëren, plannen, uitvoeren en afronden volgens professionele standaarden.

1. 1 Grondslagen van projectmatig werken Je onderzoekt de basisprincipes van projectmatig werken binnen de overheid en de samenhang met beleid en wetgeving.
   10 lessen

   1. Begripsvorming van projectmanagement binnen de overheidJe analyseert hoe projectmanagement binnen de overheid wordt toegepast.
   2. Verschil tussen projectmatig, programmatisch en lijnmatig werkenJe vergelijkt projectmatig, programmatisch en lijnmatig werken in de praktijk.
   3. Herkenning van projectmatig werken binnen beleidsprocessenJe herkent projectmatig werken binnen beleidsprocessen van publieke organisaties.
   4. Redenen voor het starten van een projectJe benoemt redenen waarom een project binnen de overheid wordt gestart.
   5. Afbakening van projectdoelstellingenJe bakent projectdoelstellingen af voor een duidelijke opdracht.
   6. Verschillen tussen complexe en eenvoudige projectenJe onderscheidt complexe van eenvoudige projecten in de publieke sector.
   7. Typische fasering van overheidsprojectenJe beschrijft de fasering van projecten bij de overheid.
   8. Het belang van duidelijke rollen en verantwoordelijkhedenJe benoemt het belang van heldere rollen en verantwoordelijkheden.
   9. Samenhang met organisatiebeleid en wetgevingJe legt de relatie tussen projectmatig werken, organisatiebeleid en wetgeving uit.
   10. Grenzen van projectmatig werken in publieke contextJe benoemt de grenzen van projectmatig werken in een publieke context.
2. 2 Projectdefinitie en opdrachtformulering Je leert een projectopdracht formuleren, doelen vastleggen en de scope afbakenen binnen overheidskaders.
   10 lessen

   1. Formuleren van een heldere projectopdrachtJe formuleert een duidelijke projectopdracht voor een overheidsproject.
   2. Afstemming met de ambtelijke en bestuurlijke opdrachtgeverJe stemt de opdracht af met ambtelijke en bestuurlijke opdrachtgevers.
   3. Vastleggen van projectdoelen en resultatenJe legt projectdoelen en verwachte resultaten vast.
   4. Afbakenen van scope, tijd en middelenJe bakent scope, tijd en middelen van het project af.
   5. Identificeren van afhankelijkhedenJe brengt afhankelijkheden binnen het project in kaart.
   6. Vooronderzoek en contextanalyse uitvoerenJe voert een vooronderzoek en contextanalyse uit.
   7. Opstellen van projectbeschrijving en opdrachtbriefJe stelt een projectbeschrijving en opdrachtbrief op.
   8. Definitie van succesfactoren en randvoorwaardenJe definieert succesfactoren en randvoorwaarden voor het project.
   9. In kaart brengen van politieke gevoelighedenJe signaleert politieke gevoeligheden rondom het project.
   10. Valideren van opdracht binnen organisatiekadersJe valideert de opdracht binnen de kaders van de organisatie.
3. 3 Projectplanning en fasering Je stelt een projectplanning op, kiest een planningsmethode en bewaakt de voortgang binnen wettelijke kaders.
   10 lessen

   1. Opstellen van een tijdsplanning met fasen en mijlpalenJe maakt een tijdsplanning met fasen en mijlpalen.
   2. Keuze voor planningsmethode (Gantt, fasemodel, scrum)Je kiest een planningsmethode passend bij het project.
   3. Uitwerken van taken en activiteitenJe werkt taken en activiteiten voor het project uit.
   4. Bepalen van inzet en capaciteitJe bepaalt de inzet en benodigde capaciteit voor het project.
   5. Afspraken maken over besluitvormingsmomentenJe maakt afspraken over besluitvormingsmomenten.
   6. Integratie van wettelijke termijnen en proceduresJe verwerkt wettelijke termijnen en procedures in de planning.
   7. Tijdcontingenties inbouwenJe bouwt tijdcontingenties in om risico’s te beheersen.
   8. Afstemming met andere projecten en processenJe stemt de planning af met andere projecten en processen.
   9. Controleren van haalbaarheid van de planningJe controleert de haalbaarheid van de gemaakte planning.
   10. Opzetten van voortgangsbewakingJe zet een systeem op voor voortgangsbewaking.
4. 4 Rollen en governance binnen projecten Je onderzoekt rollen, verantwoordelijkheden en governance in projecten binnen een politiek-bestuurlijke context.
   10 lessen

   1. Verschil tussen opdrachtgever en projectleiderJe onderscheidt de rollen van opdrachtgever en projectleider.
   2. Rollen van projectteamleden, stuurgroep en klankbordgroepJe beschrijft de rollen van teamleden, stuurgroep en klankbordgroep.
   3. Samenwerking met ambtelijke organisatieJe werkt samen met de ambtelijke organisatie.
   4. Verantwoording binnen bestuurlijke structuurJe legt verantwoording af binnen de bestuurlijke structuur.
   5. Escalatieprocedures bij conflictenJe past escalatieprocedures toe bij conflicten.
   6. Invloed van politiek-bestuurlijke contextJe analyseert de invloed van de politiek-bestuurlijke context.
   7. Mandatering en bevoegdhedenJe benoemt mandatering en bevoegdheden in het project.
   8. Omgaan met rolverwarring en belangenverstrengelingJe gaat om met rolverwarring en belangenverstrengeling.
   9. Transparante besluitvorming organiserenJe organiseert transparante besluitvorming.
   10. Vastleggen van governance-afspraken in het projectplanJe legt governance-afspraken vast in het projectplan.
5. 5 Risicomanagement en scenarioanalyse Je leert risico’s in publieke projecten te identificeren, analyseren, beheersen en communiceren met belanghebbenden.
   10 lessen

   1. Identificeren van risico’s in publieke projectenJe brengt risico’s in publieke projecten systematisch in kaart.
   2. Kwantificeren en kwalificeren van risico’sJe kwantificeert en kwalificeert risico’s voor het project.
   3. Maken van risicomatrixJe maakt een risicomatrix voor overzicht en analyse.
   4. Ontwikkelen van scenario’s bij onzekerhedenJe ontwikkelt scenario’s voor onzekere situaties.
   5. Bepalen van risicomaatregelenJe bepaalt passende risicomaatregelen.
   6. Toekennen van risicoverantwoordelijkhedenJe wijst risicoverantwoordelijkheden toe binnen het team.
   7. Integratie van risicomanagement in planningJe integreert risicomanagement in de projectplanning.
   8. Gebruik van risicodossiersJe gebruikt risicodossiers voor documentatie.
   9. Communicatie over risico’s met belanghebbendenJe communiceert over risico’s met betrokkenen.
   10. Evalueren en bijstellen van risicoaanpakJe evalueert en stelt de risicoaanpak bij waar nodig.
6. 6 Begroting en beheersing van middelen Je stelt een projectbegroting op, bewaakt de kosten en verantwoordt de inzet van middelen binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Opstellen van projectbegrotingJe stelt een begroting op voor een overheidsproject.
   2. Verdeling van kostenposten en toerekeningJe verdeelt kostenposten en rekent ze toe aan het project.
   3. Afstemmen met financiële administratie van de organisatieJe stemt af met de financiële administratie van de organisatie.
   4. Kostenbewaking tijdens de projectuitvoeringJe bewaakt de kosten tijdens de uitvoering van het project.
   5. Identificatie van subsidie- en bekostigingsstructurenJe identificeert subsidie- en bekostigingsstructuren.
   6. Procedure voor extra middelen of herprioriteringJe volgt de procedure voor extra middelen of herprioritering.
   7. Verantwoording over inzet van publieke middelenJe verantwoordt de inzet van publieke middelen.
   8. Kosten-batenoverwegingen makenJe maakt kosten-batenoverwegingen voor het project.
   9. Afhandeling van facturatie en contractbeheerJe handelt facturatie en contractbeheer af.
   10. Eindafrekening en financiële projectevaluatieJe rondt de financiële projectevaluatie en eindafrekening af.
7. 7 Communicatie en stakeholdermanagement Je brengt stakeholders in kaart, stelt een communicatieplan op en beheert informatie en participatie in projecten.
   10 lessen

   1. In kaart brengen van interne en externe belanghebbendenJe identificeert interne en externe belanghebbenden.
   2. Opstellen van communicatieplanJe stelt een communicatieplan op voor het project.
   3. Aansluiten bij communicatiestijl van publieke organisatiesJe stemt communicatie af op de stijl van publieke organisaties.
   4. Werken met formele en informele netwerkenJe werkt met formele en informele netwerken.
   5. Beheren van verwachtingen van stakeholdersJe beheert de verwachtingen van stakeholders.
   6. Omgaan met maatschappelijke gevoelighedenJe gaat om met maatschappelijke gevoeligheden.
   7. Organiseren van participatie en inspraakJe organiseert participatie en inspraakmomenten.
   8. Inzet van communicatiemiddelen en -kanalenJe kiest en gebruikt communicatiemiddelen en kanalen.
   9. Beheren van informatievoorzieningJe beheert de informatievoorziening binnen het project.
   10. Documenteren en archiveren van communicatieJe documenteert en archiveert communicatie rondom het project.
8. 8 Juridische en ethische aspecten Je analyseert juridische en ethische vraagstukken, privacy, aansprakelijkheid en transparantie in overheidsprojecten.
   10 lessen

   1. Relevante wet- en regelgeving in projecten (o.a. Awb, Wob/Woo, aanbestedingsrecht)Je benoemt relevante wet- en regelgeving voor projecten.
   2. Juridische rol van de overheid in projectuitvoeringJe beschrijft de juridische rol van de overheid bij projectuitvoering.
   3. Privacy en gegevensbescherming (AVG)Je past privacyregels en gegevensbescherming toe.
   4. Ethische dilemma’s in besluitvormingJe herkent ethische dilemma’s in besluitvorming.
   5. Zorgvuldigheid in het handelen van de projectorganisatieJe borgt zorgvuldigheid in het handelen van de projectorganisatie.
   6. Juridische verantwoordelijkheid bij schade of mislukkingJe benoemt juridische verantwoordelijkheid bij schade of mislukking.
   7. Aansprakelijkheid van opdrachtnemersJe analyseert de aansprakelijkheid van opdrachtnemers.
   8. Procedures voor bezwaar en beroepJe volgt procedures voor bezwaar en beroep.
   9. Documentplicht en archiefbeheerJe beheert documentatie en archief volgens de regels.
   10. Transparantieverplichting binnen overheidsprojectenJe waarborgt transparantie in overheidsprojecten.
9. 9 Projectmonitoring en voortgangsrapportage Je zet een monitoringsstructuur op, rapporteert voortgang en analyseert afwijkingen in tijd, geld en kwaliteit.
   10 lessen

   1. Opzetten van monitoringsstructuurJe richt een structuur in voor monitoring van het project.
   2. Registratie van voortgang in tijd en middelenJe registreert voortgang in tijd en middelen.
   3. Rapporteren aan opdrachtgever en bestuurJe rapporteert de voortgang aan opdrachtgever en bestuur.
   4. Gebruik van voortgangsrapportagesJe gebruikt voortgangsrapportages voor sturing.
   5. Analyse van afwijkingen ten opzichte van planningJe analyseert afwijkingen ten opzichte van de planning.
   6. Signaleren van knelpunten in tijd, geld, kwaliteitJe signaleert knelpunten in tijd, geld en kwaliteit.
   7. Bijstellen van planning op basis van voortgangJe past de planning aan op basis van voortgang.
   8. Toepassen van voortgangsoverleggenJe voert voortgangsoverleggen met het projectteam.
   9. Gebruik van dashboards en projecttoolsJe gebruikt dashboards en projecttools voor inzicht.
   10. Evaluatie van tussentijdse resultatenJe evalueert tussentijdse resultaten van het project.
10. 10 Afronding en overdracht Je organiseert de afronding, overdracht en evaluatie van een project, inclusief rapportage en archivering.
    10 lessen

    1. Oplevering van projectresultatenJe levert projectresultaten op aan de opdrachtgever.
    2. Organiseren van projectafsluitingJe organiseert de formele afsluiting van het project.
    3. Evaluatie met projectteam en stakeholdersJe evalueert het project met team en stakeholders.
    4. Documenteren van leerervaringenJe documenteert leerervaringen uit het project.
    5. Overdracht naar beheerorganisatieJe draagt het project over aan de beheerorganisatie.
    6. Afsluiten van contracten en verplichtingenJe sluit contracten en verplichtingen af.
    7. Financiële verantwoording afrondenJe rondt de financiële verantwoording af.
    8. Archiveren van projectdossiersJe archiveert projectdossiers volgens de regels.
    9. Rapportage aan opdrachtgever en bestuurJe rapporteert de afronding aan opdrachtgever en bestuur.
    10. Opstellen van eindrapportage en presentatieJe stelt een eindrapportage en presentatie op.

Je voert projectmanagement uit bij de overheid, van initiatie tot afronding, met aandacht voor besluitvorming, financiën en communicatie.

1. 1 Projectfasering en beheersing Je doorloopt alle fasen van een project en richt je op beheersing, bewaking en evaluatie binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Initiatieffase en projectdefinitieJe bepaalt de uitgangspunten en doelen van het project en brengt de context in kaart.
   2. HaalbaarheidsanalyseJe onderzoekt de haalbaarheid van het project op basis van verschillende scenario’s en criteria.
   3. Opstellen van projectplannenJe stelt een concreet projectplan op met planning, middelen en verantwoordelijkheden.
   4. Fase-overgangen (gate reviews)Je beoordeelt en organiseert de overgang tussen projectfasen met duidelijke criteria.
   5. Tijd, geld, kwaliteit (GOKIT-triangle)Je weegt tijd, geld en kwaliteit af en bewaakt deze aspecten tijdens het project.
   6. Projectbewaking en bijsturingJe bewaakt de voortgang en stuurt bij waar nodig om de projectdoelen te halen.
   7. Afsluitingsfase en evaluatieJe rondt het project af en evalueert de behaalde resultaten en processen.
   8. Projectbeheersing in overheidscontextJe past beheersingsmaatregelen toe die specifiek zijn voor projecten binnen de overheid.
   9. Documentatie en rapportageJe legt projectdocumentatie en rapportages gestructureerd vast.
   10. Lessons learned vastleggenJe verzamelt en documenteert leerpunten voor toekomstige projecten.
2. 2 Bestuurlijke besluitvorming Je analyseert hoe besluiten tot stand komen en welke rol bestuurders, ambtenaren en politiek spelen.
   10 lessen

   1. Beleidskaders en politieke invloedJe onderzoekt de invloed van beleidskaders en politiek op projecten.
   2. Rollen van bestuurders en ambtenarenJe brengt de rollen van bestuurders en ambtenaren binnen projecten in kaart.
   3. Ambtelijk vs. politiek opdrachtgeverschapJe vergelijkt ambtelijk en politiek opdrachtgeverschap in de praktijk.
   4. Beïnvloeden van besluitvormingJe past technieken toe om besluitvorming te beïnvloeden.
   5. Werken binnen coalitieakkoordenJe werkt binnen de kaders van coalitieakkoorden en houdt rekening met afspraken.
   6. Agendavorming en timingJe plant agendering en stemt timing af op bestuurlijke processen.
   7. Draagvlak creërenJe ontwikkelt strategieën om draagvlak te creëren voor je project.
   8. Escalaties en politieke sensitiviteitJe herkent en handelt bij escalaties en verhoogde politieke gevoeligheid.
   9. Besluitvormingsprocessen doorlopenJe doorloopt het besluitvormingsproces stap voor stap.
   10. Integriteit en transparantieJe borgt integriteit en transparantie in je projectaanpak.
3. 3 Publiek opdrachtgeverschap Je vervult de rol van opdrachtgever binnen publieke projecten en stuurt op verwachtingen, voortgang en resultaat.
   10 lessen

   1. Taken en verantwoordelijkheden van de opdrachtgeverJe benoemt de taken en verantwoordelijkheden van de opdrachtgever.
   2. VerwachtingsmanagementJe stemt verwachtingen af met betrokkenen en voorkomt misverstanden.
   3. Relatie tussen opdrachtgever en projectleiderJe onderhoudt een werkrelatie tussen opdrachtgever en projectleider.
   4. Formuleren van projectopdrachtenJe formuleert heldere projectopdrachten en doelen.
   5. Periodieke voortgangsbesprekingenJe voert periodieke voortgangsbesprekingen en bewaakt afspraken.
   6. Beoordelen en goedkeuren van plannenJe beoordeelt en keurt projectplannen en resultaten goed.
   7. Sturen op maatschappelijke meerwaardeJe stuurt aan op maatschappelijke meerwaarde binnen projecten.
   8. Contractuele verantwoordelijkhedenJe beheert contractuele verantwoordelijkheden van de opdrachtgever.
   9. EscalatieproceduresJe past escalatieprocedures toe bij knelpunten.
   10. Evaluatie van opdrachtgeverschapJe evalueert het opdrachtgeverschap na afloop van het project.
4. 4 Stakeholdermanagement Je brengt stakeholders in kaart, analyseert belangen en onderhoudt relaties met burgers en instellingen.
   10 lessen

   1. Identificeren van belanghebbendenJe identificeert wie belanghebbenden zijn bij het project.
   2. Belangen en posities analyserenJe analyseert belangen en posities van stakeholders.
   3. RelatiemanagementJe onderhoudt relaties met verschillende belanghebbenden.
   4. Participatie van burgers en instellingenJe betrekt burgers en instellingen actief bij het project.
   5. Omgaan met weerstand en conflictenJe gaat om met weerstand en conflicten in het stakeholderveld.
   6. Stakeholderanalyse (RACI, Power-Interest grid)Je voert een stakeholderanalyse uit met passende instrumenten.
   7. Informatie- en communicatiestrategieënJe ontwikkelt informatie- en communicatiestrategieën voor stakeholders.
   8. Transparantie en verantwoordingJe zorgt voor transparantie en legt verantwoording af.
   9. Publieke verhoudingen en samenwerkingJe onderhoudt publieke verhoudingen en werkt samen met partners.
   10. Feedback verzamelen en verwerkenJe verzamelt en verwerkt feedback van stakeholders.
5. 5 Werken in projectteams Je werkt samen in projectteams, geeft leiding en stemt af met afdelingen en ketenpartners binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Rollen en verantwoordelijkheden in teamsJe verdeelt rollen en verantwoordelijkheden binnen het team.
   2. Formeren van overheidsprojectteamsJe stelt een projectteam samen voor een overheidsproject.
   3. Leidinggeven binnen de overheidJe past leidinggevende vaardigheden toe in een overheidscontext.
   4. Samenwerking tussen afdelingen en ketenpartnersJe stemt samenwerking af tussen afdelingen en ketenpartners.
   5. Teamcommunicatie en overlegstructurenJe organiseert teamcommunicatie en overlegmomenten.
   6. Teamdynamiek en groepsontwikkelingJe herkent teamdynamiek en begeleidt groepsontwikkeling.
   7. Besluitvorming in teamsJe neemt deel aan en begeleidt besluitvorming in teams.
   8. Digitale samenwerkingstoolsJe gebruikt digitale tools voor samenwerking in projecten.
   9. Resultaatgericht samenwerkenJe werkt resultaatgericht samen aan projectdoelen.
   10. Evaluatie van teamfunctionerenJe evalueert het functioneren van het projectteam.
6. 6 Planning en control Je plant projecten, gebruikt planningssoftware en bewaakt voortgang en middelen binnen de overheidscontext.
   10 lessen

   1. Opstellen van projectplanningenJe maakt een projectplanning met activiteiten en deadlines.
   2. Gebruik van planningssoftware (bijv. MS Project)Je past planningssoftware toe voor het structureren van projecten.
   3. Mijlpalen en kritieke padenJe bepaalt mijlpalen en identificeert kritieke paden.
   4. Risicogestuurde planningJe plant en beheerst risico’s in de projectplanning.
   5. Gantt-diagrammen toepassenJe gebruikt Gantt-diagrammen voor visuele planning.
   6. Inzet van middelen en resourcesJe verdeelt middelen en resources efficiënt over het project.
   7. Planning van besluitvormingJe plant besluitvorming in samenhang met het projectverloop.
   8. Afstemming met beleidskalendersJe stemt planning af op beleidskalenders van de organisatie.
   9. Rapportagecycli binnen overhedenJe organiseert rapportagecycli volgens overheidsafspraken.
   10. Monitoring en voortgangscontroleJe monitort de voortgang en stuurt bij waar nodig.
7. 7 Financieel projectbeheer Je stelt begrotingen op, bewaakt kosten en verantwoordt financiële middelen bij overheidsprojecten.
   10 lessen

   1. Begroten van overheidsprojectenJe maakt een begroting voor een overheidsproject.
   2. Kostenraming en kostenbewakingJe schat kosten in en bewaakt deze tijdens het project.
   3. Budgetten aanvragen en beherenJe vraagt budgetten aan en beheert deze gedurende het project.
   4. Financiële verantwoording binnen publieke sectorJe legt financiële verantwoording af binnen de publieke sector.
   5. Jaarcyclus en kasstelselJe houdt rekening met de jaarcyclus en het kasstelsel.
   6. SubsidiebeheerJe beheert subsidies voor projecten.
   7. Samenwerking met financieel adviseursJe werkt samen met financieel adviseurs bij projectbeheer.
   8. Inkoop- en aanbestedingsregelsJe past inkoop- en aanbestedingsregels toe in projecten.
   9. Audit en interne controleJe voert audits en interne controles uit.
   10. Risicobeheersing in projectfinanciënJe beheerst financiële risico’s binnen projecten.
8. 8 Wet- en regelgeving Je past relevante wet- en regelgeving toe en beoordeelt juridische aspecten van overheidsprojecten.
   10 lessen

   1. Algemene wet bestuursrecht (Awb)Je past de Algemene wet bestuursrecht toe op projecten.
   2. Overheidsopdrachten en aanbestedingswetJe past regels voor overheidsopdrachten en aanbestedingen toe.
   3. Archiefwet en informatiebeheerJe beheert archieven en informatie volgens de Archiefwet.
   4. Wob/Woo en transparantieJe handelt volgens regels voor transparantie en openbaarheid.
   5. AVG en gegevensbeschermingJe beschermt persoonsgegevens volgens de AVG.
   6. Milieu- en omgevingswetgevingJe houdt rekening met milieu- en omgevingswetgeving.
   7. Beleidsregels en verordeningenJe past beleidsregels en verordeningen toe.
   8. Juridische risico’s en aansprakelijkheidJe signaleert juridische risico’s en aansprakelijkheden.
   9. Mandatering en delegatieJe voert mandatering en delegatie correct uit.
   10. Juridische toetsing van projectdocumentatieJe toetst projectdocumentatie juridisch.
9. 9 Risico- en kwaliteitsmanagement Je herkent en beheerst risico’s en borgt de kwaliteit van projecten binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Risico-identificatie en -analyseJe identificeert en analyseert projectrisico’s.
   2. Kritische succesfactorenJe benoemt kritische succesfactoren voor het project.
   3. Risicoregisters bijhoudenJe houdt een risicoregister bij en actualiseert dit.
   4. RisicobeheersmaatregelenJe kiest en implementeert risicobeheersmaatregelen.
   5. Risicodialoog met stakeholdersJe voert risicodialogen met stakeholders.
   6. Kwaliteitskaders binnen overheidJe past kwaliteitskaders toe binnen de overheid.
   7. Toepassen van kwaliteitsnormen (bijv. INK)Je past kwaliteitsnormen toe in je projectaanpak.
   8. Audits en reviews organiserenJe organiseert audits en reviews van het project.
   9. Leren van fouten en incidentenJe leert van fouten en incidenten binnen projecten.
   10. Borging van kwaliteit in eindproductenJe borgt de kwaliteit van eindproducten.
10. 10 Communicatie en publieksgerichtheid Je ontwikkelt en voert communicatie uit, stemt af met publiek en media en evalueert communicatiestrategieën.
    10 lessen

    1. Opstellen van communicatieplannenJe stelt een communicatieplan op voor het project.
    2. Interne en externe communicatieJe voert interne en externe communicatie uit.
    3. Persvoorlichting en mediarelatiesJe onderhoudt contact met pers en media.
    4. Omgaan met maatschappelijke drukJe gaat om met maatschappelijke druk en publieke opinie.
    5. CrisiscommunicatieJe past crisiscommunicatie toe bij incidenten.
    6. Visuele en digitale communicatieJe gebruikt visuele en digitale communicatiemiddelen.
    7. Inspraak en burgerparticipatie organiserenJe organiseert inspraak en burgerparticipatie.
    8. Transparantie en openbaarheidJe waarborgt transparantie en openbaarheid in communicatie.
    9. Taalniveau en begrijpelijkheidJe zorgt voor begrijpelijke en toegankelijke taal.
    10. Evaluatie van communicatiestrategieënJe evalueert de effectiviteit van communicatiestrategieën.

Je ontwikkelt vaardigheden om strategisch te denken, analyses uit te voeren en strategieën te formuleren en te implementeren.

1. 1 Begrippen en modellen van strategisch denken Je onderzoekt begrippen, modellen en methoden die een rol spelen bij strategisch denken en analyseert hun toepassing.
   10 lessen

   1. Definitie van strategisch denkenJe verkent wat strategisch denken inhoudt en hoe je dit toepast op werkprocessen.
   2. Verschil tussen strategie en tactiekJe onderscheidt strategie van tactiek aan de hand van praktijkvoorbeelden.
   3. Belang van strategisch denken in organisatiesJe onderzoekt hoe strategisch denken bijdraagt aan het bereiken van organisatiedoelen.
   4. Klassieke strategiemodellenJe maakt kennis met klassieke modellen en past deze toe op casussen.
   5. SWOT-analyse toepassenJe voert een SWOT-analyse uit en beoordeelt de uitkomsten.
   6. Concurrentieanalyse volgens PorterJe brengt de concurrentiepositie in kaart met het model van Porter.
   7. Visievorming en missie bepalenJe ontwikkelt een visie en bepaalt een missie voor een organisatie.
   8. Strategische doelen formulerenJe formuleert concrete strategische doelen op basis van analyses.
   9. Kritisch denken binnen strategieontwikkelingJe past kritisch denken toe bij het ontwikkelen van strategieën.
   10. Strategie versus operatieJe vergelijkt strategisch denken met operationele uitvoering en benoemt verschillen.
2. 2 Omgevingsanalyse en trendsignalering Je analyseert externe invloeden, signaleert trends en beoordeelt hun impact op organisatiestrategie.
   10 lessen

   1. Analyseren van externe factorenJe onderzoekt externe factoren die van invloed zijn op organisaties.
   2. Politieke, economische, sociale en technologische trendsJe benoemt relevante trends op politiek, economisch, sociaal en technologisch gebied.
   3. Concurrentieomgeving in kaart brengenJe brengt de concurrentieomgeving systematisch in kaart.
   4. Marktontwikkelingen volgenJe volgt en analyseert marktontwikkelingen met concrete voorbeelden.
   5. Signalen van verandering herkennenJe herkent signalen van verandering en bespreekt mogelijke gevolgen.
   6. Impact van disruptieve innovatiesJe beoordeelt de impact van disruptieve innovaties op strategie.
   7. Gebruik van scenario-analyseJe past scenario-analyse toe om toekomstige ontwikkelingen te verkennen.
   8. Stakeholderanalyse uitvoerenJe voert een stakeholderanalyse uit en benoemt belangen.
   9. Risico’s en kansen identificerenJe identificeert risico’s en kansen voor de organisatie.
   10. Strategische flexibiliteit bewakenJe bewaakt strategische flexibiliteit bij veranderende omstandigheden.
3. 3 Organisatieanalyse en interne factoren Je onderzoekt interne factoren, beoordeelt organisatiecapaciteiten en analyseert de strategische uitgangspositie.
   10 lessen

   1. Kerncompetenties van een organisatieJe benoemt en analyseert de kerncompetenties van een organisatie.
   2. Organisatiestructuur en cultuurJe onderzoekt hoe structuur en cultuur de strategie beïnvloeden.
   3. Financiële gezondheid beoordelenJe beoordeelt de financiële situatie aan de hand van kerncijfers.
   4. Proces- en capaciteitenanalyseJe analyseert processen en capaciteiten binnen de organisatie.
   5. Medewerkers en leiderschap als strategische factorJe onderzoekt de rol van medewerkers en leiderschap in strategie.
   6. Interne communicatiestructurenJe brengt interne communicatiestructuren in kaart.
   7. Innovatievermogen beoordelenJe beoordeelt het innovatievermogen van de organisatie.
   8. Veranderbereidheid metenJe meet de bereidheid tot verandering onder medewerkers.
   9. Beoordelen van huidige strategieënJe beoordeelt bestaande strategieën op effectiviteit.
   10. Balans tussen middelen en ambitiesJe onderzoekt de balans tussen beschikbare middelen en ambities.
4. 4 Strategievorming en visieontwikkeling Je werkt aan visieontwikkeling, formuleert strategische opties en vertaalt deze naar concrete plannen.
   10 lessen

   1. Formuleren van heldere visie en missieJe stelt een heldere visie en missie op voor een organisatie.
   2. Lange termijn doelen stellenJe formuleert lange termijn doelen op basis van visie.
   3. Betrekken van stakeholders bij visieontwikkelingJe betrekt stakeholders actief bij het ontwikkelen van visie.
   4. Creatief denken in strategieontwikkelingJe past creatief denken toe bij het ontwikkelen van strategieën.
   5. Gebruik van brainstorm- en denktechniekenJe gebruikt brainstorm- en denktechnieken om strategieën te genereren.
   6. Prioriteiten bepalen binnen strategische optiesJe bepaalt prioriteiten tussen verschillende strategische opties.
   7. Uitwerken van strategische optiesJe werkt strategische opties uit tot concrete voorstellen.
   8. Communiceren van visie binnen de organisatieJe communiceert de visie effectief binnen de organisatie.
   9. Visie vertalen naar actieplannenJe vertaalt visie naar praktische actieplannen.
   10. Continu evalueren en bijstellenJe evalueert en stelt plannen bij waar nodig.
5. 5 Strategische besluitvorming Je verdiept je in besluitvormingsprocessen, analyseert alternatieven en neemt onderbouwde strategische besluiten.
   10 lessen

   1. Besluitvormingsprocessen begrijpenJe onderzoekt hoe besluitvormingsprocessen verlopen in organisaties.
   2. Rol van intuïtie versus analyseJe vergelijkt de rol van intuïtie en analyse in besluitvorming.
   3. Kosten-batenanalyse makenJe maakt een kosten-batenanalyse voor strategische keuzes.
   4. Evalueren van alternatievenJe evalueert alternatieven op basis van objectieve criteria.
   5. Omgaan met onzekerheid en ambiguïteitJe leert omgaan met onzekerheid bij het nemen van besluiten.
   6. Prioriteren en trade-offs makenJe maakt keuzes en prioriteert bij conflicterende belangen.
   7. Betrekken van relevante stakeholdersJe betrekt relevante stakeholders bij het besluitvormingsproces.
   8. Gebruik van beslissingsondersteunende toolsJe past beslissingsondersteunende tools toe in praktijkcases.
   9. Besluiten onder druk nemenJe neemt besluiten onder tijdsdruk en beoordeelt de gevolgen.
   10. Verantwoordelijkheid en accountabilityJe onderzoekt verantwoordelijkheid en accountability bij besluiten.
6. 6 Implementatie van strategie Je vertaalt strategie naar uitvoering, coördineert implementatie en monitort voortgang en succesfactoren.
   10 lessen

   1. Vertalen van strategie naar operationele doelenJe vertaalt strategische keuzes naar operationele doelstellingen.
   2. Veranderingsmanagement bij implementatieJe past veranderingsmanagement toe bij implementatie van strategie.
   3. Communicatie van strategische plannenJe communiceert strategische plannen naar betrokkenen.
   4. Rol van leiderschap in uitvoeringJe onderzoekt de rol van leiderschap bij de uitvoering van strategie.
   5. Middelen en budgettering koppelen aan strategieJe koppelt middelen en budget aan strategische plannen.
   6. Monitoring van voortgang en prestatiesJe monitort de voortgang en prestaties tijdens de implementatie.
   7. Omgaan met weerstand en blokkadesJe gaat om met weerstand en blokkades bij veranderingen.
   8. Flexibiliteit bij bijsturingJe past flexibiliteit toe bij het bijsturen van plannen.
   9. Teamcoördinatie en betrokkenheidJe coördineert teams en bevordert betrokkenheid bij uitvoering.
   10. Succescriteria definiërenJe definieert succescriteria voor de implementatie van strategie.
7. 7 Innovatie en strategische vernieuwing Je onderzoekt hoe innovatie en strategische vernieuwing bijdragen aan duurzame concurrentievoordelen.
   10 lessen

   1. Innovatietypes binnen organisatiesJe onderscheidt verschillende innovatietypes binnen organisaties.
   2. Relatie tussen innovatie en strategieJe analyseert de relatie tussen innovatie en strategie.
   3. Identificeren van innovatiekansenJe identificeert kansen voor innovatie binnen de organisatie.
   4. Creëren van een innovatiecultuurJe stimuleert een innovatiecultuur in teams en afdelingen.
   5. Gebruik van creatieve methoden en techniekenJe past creatieve methoden toe om tot nieuwe ideeën te komen.
   6. Samenwerken met externe partnersJe werkt samen met externe partners aan innovatieprojecten.
   7. Implementatie van innovatieve ideeënJe implementeert innovatieve ideeën in bestaande processen.
   8. Risico’s bij innovatie managenJe beheert risico’s die gepaard gaan met innovatie.
   9. Innovatie meten en evaluerenJe meet en evalueert het effect van innovatie.
   10. Balans tussen exploitatie en exploratieJe bewaakt de balans tussen bestaande activiteiten en vernieuwing.
8. 8 Strategisch leiderschap Je onderzoekt de rol van leiderschap bij strategie, motivatie en cultuurverandering binnen organisaties.
   10 lessen

   1. Rol van leiderschap in strategieJe onderzoekt hoe leiderschap strategie beïnvloedt.
   2. Eigenschappen van strategische leidersJe benoemt eigenschappen van effectieve strategische leiders.
   3. Motiveren en inspireren van medewerkersJe motiveert en inspireert medewerkers bij strategische veranderingen.
   4. Besluitvaardigheid en overtuigingskrachtJe ontwikkelt besluitvaardigheid en overtuigingskracht.
   5. Visie en communicatievaardighedenJe verbetert visie- en communicatievaardigheden als leider.
   6. Omgaan met complexiteit en ambiguïteitJe leert omgaan met complexiteit en ambiguïteit in leiderschap.
   7. Creëren van draagvlak binnen organisatieJe creëert draagvlak voor strategie binnen de organisatie.
   8. Beïnvloeden van gedrag en cultuurJe beïnvloedt gedrag en cultuur in lijn met strategische doelen.
   9. Coachend leiderschap toepassenJe past coachend leiderschap toe in verandertrajecten.
   10. Leiderschap bij crisis en veranderingJe handelt als leider bij crisis en verandering.
9. 9 Prestatiemeting en evaluatie Je bepaalt prestatie-indicatoren, voert evaluaties uit en gebruikt data voor strategische sturing en verbetering.
   10 lessen

   1. Key Performance Indicators (KPI’s) bepalenJe stelt relevante KPI’s op voor het meten van prestaties.
   2. Balanced Scorecard toepassenJe past de Balanced Scorecard toe op strategische doelen.
   3. Data-analyse voor strategische sturingJe gebruikt data-analyse voor het sturen van strategie.
   4. Evalueren van strategische resultatenJe evalueert behaalde resultaten op strategisch niveau.
   5. Feedbackloops en continu verbeterenJe gebruikt feedbackloops om continu te verbeteren.
   6. Benchmarking met concurrentenJe vergelijkt prestaties met die van concurrenten.
   7. Kwalitatieve en kwantitatieve meetmethodenJe past kwalitatieve en kwantitatieve meetmethoden toe.
   8. Omgaan met meetonzekerheidJe leert omgaan met onzekerheid in meetresultaten.
   9. Rapporteren aan stakeholdersJe rapporteert resultaten aan stakeholders.
   10. Leren van succes en falenJe analyseert succes- en faalfactoren en trekt lessen.
10. 10 Strategisch denken in veranderende contexten Je past strategisch denken toe in dynamische contexten en bereidt je voor op toekomstige ontwikkelingen.
    10 lessen

    1. Impact van digitalisering op strategieJe onderzoekt de invloed van digitalisering op strategieën.
    2. Globalisering en concurrentiedrukJe analyseert de gevolgen van globalisering en concurrentiedruk.
    3. Omgaan met disruptie en nieuwe technologieënJe leert omgaan met disruptie en nieuwe technologieën.
    4. Flexibiliteit en wendbaarheid ontwikkelenJe ontwikkelt flexibiliteit en wendbaarheid in strategie.
    5. Strategisch denken bij fusies en overnamesJe past strategisch denken toe bij fusies en overnames.
    6. Reageren op economische crisesJe reageert op economische crises met strategische keuzes.
    7. Innovatie versnellen in turbulente tijdenJe versnelt innovatie in turbulente tijden.
    8. Cultuurverandering en mindsetJe stimuleert cultuurverandering en een nieuwe mindset.
    9. Strategie aanpassen bij nieuwe wet- en regelgevingJe past strategie aan bij veranderende wet- en regelgeving.
    10. Voorbereiden op toekomstige ontwikkelingenJe bereidt je voor op toekomstige ontwikkelingen en uitdagingen.