HBO Praktijkcursus – Aanpak schulden

Je signaleert schulden, begeleidt schuldhulptrajecten, past juridische kennis toe en bevordert financiële zelfredzaamheid.

1. 1 Signaleren van schulden Je herkent signalen van schulden en leert hoe je deze bespreekt en doorverwijst naar passende hulp.
   10 lessen

   1. Definitie en soorten schuldenJe onderscheidt verschillende soorten schulden en hun kenmerken.
   2. Indicatoren van financiële problemenJe herkent indicatoren die kunnen wijzen op financiële problemen.
   3. Omgaan met schaamte en taboesJe bespreekt hoe je omgaat met schaamte en taboes rond schulden.
   4. Effectief vraagstellen over financiële situatieJe oefent met het stellen van gerichte vragen over de financiële situatie.
   5. Herkennen van betalingsachterstandenJe signaleert betalingsachterstanden bij cliënten.
   6. Relatie tussen schulden en psychosociale problemenJe onderzoekt de relatie tussen schulden en psychosociale problemen.
   7. Samenwerking met sociale professionalsJe werkt samen met sociale professionals bij signalering.
   8. Preventieve signalering in gemeenschappenJe past preventieve signalering toe binnen gemeenschappen.
   9. Gebruik van screeningsinstrumentenJe gebruikt screeningsinstrumenten om schulden vroegtijdig te signaleren.
   10. Verwijzen naar gespecialiseerde hulpJe verwijst cliënten gericht door naar gespecialiseerde hulp.
2. 2 Schuldhulpverleningstraject Je begeleidt het volledige schuldhulpverleningstraject, van inventarisatie tot nazorg en documentatie.
   10 lessen

   1. Stappen in schuldhulpverleningJe benoemt de stappen in het schuldhulpverleningstraject.
   2. Inventariseren van schulden en inkomstenJe inventariseert schulden en inkomsten van cliënten.
   3. Opstellen van een budgetplanJe stelt een concreet budgetplan op.
   4. Prioriteren van schuldeisersJe bepaalt welke schuldeisers prioriteit krijgen.
   5. Onderhandelen met schuldeisersJe onderhandelt met schuldeisers over betalingsregelingen.
   6. Toetsen van schuldhulpverlening op haalbaarheidJe toetst de haalbaarheid van het schuldhulptraject.
   7. Communicatie met cliënten gedurende trajectJe onderhoudt contact met cliënten gedurende het traject.
   8. Evalueren en bijstellen van plannenJe evalueert en stelt plannen waar nodig bij.
   9. Nazorg en preventie van nieuwe schuldenJe biedt nazorg en voorkomt nieuwe schulden.
   10. Documenteren van het trajectJe legt het verloop van het traject zorgvuldig vast.
3. 3 Juridische aspecten van schulden Je past juridische kennis toe bij schulden en communiceert met betrokken instanties.
   10 lessen

   1. Wet- en regelgeving rondom schuldenJe benoemt relevante wet- en regelgeving rond schulden.
   2. Rollen van bewindvoering en schuldhulpverleningJe licht de rollen van bewindvoering en schuldhulpverlening toe.
   3. Beslaglegging en incassoprocessenJe beschrijft het proces van beslaglegging en incasso.
   4. Faillissementsrecht en wettelijke schuldsaneringJe legt faillissementsrecht en schuldsanering uit.
   5. Rechten en plichten van schuldenarenJe benoemt rechten en plichten van schuldenaren.
   6. Toepassing van minnelijk trajectJe past het minnelijk traject toe in de praktijk.
   7. Gebruik van wettelijke regelingen (WSNP)Je gebruikt wettelijke regelingen zoals WSNP waar nodig.
   8. Privacy en gegevensbeschermingJe waarborgt privacy en gegevensbescherming.
   9. Relatie tussen schulden en huur- of zorgcontractenJe legt de relatie uit tussen schulden en contracten.
   10. Communicatie met juridische instantiesJe communiceert met juridische instanties over schulden.
4. 4 Financiële educatie Je versterkt je kennis over budgetteren, sparen en het voorkomen van problematische schulden.
   10 lessen

   1. Begrip van budgetteren en sparenJe legt uit hoe je een budget opstelt en spaart.
   2. Basiskennis van financiële productenJe benoemt basiskennis van financiële producten.
   3. Omgaan met vaste lasten en variabele kostenJe beheert vaste lasten en variabele kosten.
   4. Preventie van problematische schuldenJe voorkomt problematische schulden door preventieve acties.
   5. Gedragsverandering en motivatieJe stimuleert gedragsverandering en motivatie bij cliënten.
   6. Gebruik van hulpmiddelen en appsJe gebruikt hulpmiddelen en apps voor financieel inzicht.
   7. Het belang van financiële zelfredzaamheidJe onderstreept het belang van financiële zelfredzaamheid.
   8. Inzicht in kosten en baten van schuldenJe krijgt inzicht in de kosten en baten van schulden.
   9. Schulden en digitale betaalmiddelenJe bespreekt het gebruik van digitale betaalmiddelen.
   10. Toegankelijke uitleg van financiële begrippenJe geeft toegankelijke uitleg van financiële begrippen.
5. 5 Psychosociale aspecten van schulden Je onderzoekt de psychosociale gevolgen van schulden en begeleidt cliënten bij mentale uitdagingen.
   10 lessen

   1. Invloed van schulden op mentale gezondheidJe analyseert de invloed van schulden op mentale gezondheid.
   2. Stress en copingmechanismenJe herkent stress en copingmechanismen bij cliënten.
   3. Relaties en sociale gevolgen van schuldenJe bespreekt sociale gevolgen van schulden voor relaties.
   4. Omgaan met schaamte en schuldgevoelensJe gaat om met schaamte en schuldgevoelens bij cliënten.
   5. Begeleiding van kwetsbare groepenJe begeleidt kwetsbare groepen in schuldensituaties.
   6. Signalen van burn-out en depressie herkennenJe signaleert burn-out en depressie bij cliënten.
   7. Ondersteuning bij gedragsveranderingJe ondersteunt gedragsverandering bij schulden.
   8. Rol van mantelzorg en sociale netwerkenJe benoemt de rol van mantelzorg en sociale netwerken.
   9. Samenwerking met geestelijke gezondheidszorgJe werkt samen met de geestelijke gezondheidszorg.
   10. Grenzen en zelfzorg voor professionalsJe bewaakt je eigen grenzen en zorgt voor zelfzorg.
6. 6 Communicatievaardigheden bij schuldhulp Je ontwikkelt communicatieve vaardigheden voor contact met cliënten en andere betrokkenen.
   10 lessen

   1. Vertrouwen opbouwen met cliëntenJe bouwt vertrouwen op in gesprekken met cliënten.
   2. Empathisch luisteren en begrip tonenJe luistert empathisch en toont begrip.
   3. Helder en respectvol informerenJe informeert cliënten helder en respectvol.
   4. Grenzen stellen en bewakenJe stelt grenzen en bewaakt deze in het contact.
   5. Omgaan met weerstand en conflictenJe gaat om met weerstand en conflicten.
   6. Motiverende gespreksvoering toepassenJe past motiverende gespreksvoering toe.
   7. Non-verbale communicatie herkennenJe herkent non-verbale signalen in gesprekken.
   8. Schriftelijke communicatie met cliëntenJe communiceert schriftelijk met cliënten.
   9. Afspraken maken en vastleggenJe maakt afspraken en legt deze vast.
   10. Samenwerken met betrokken partijenJe werkt samen met andere betrokken partijen.
7. 7 Methoden en technieken schuldhulp Je past methoden en technieken toe voor intake, begeleiding en coaching bij schulden.
   10 lessen

   1. Intakegesprekken voerenJe voert intakegesprekken met cliënten.
   2. Budgetbeheer en administratie begeleidenJe begeleidt cliënten bij budgetbeheer en administratie.
   3. Opstellen van betalingsregelingenJe stelt betalingsregelingen op.
   4. Onderhandelen met schuldeisersJe onderhandelt met schuldeisers namens cliënten.
   5. Praktische coaching bij uitgavenpatronenJe coacht cliënten bij hun uitgavenpatroon.
   6. Gebruik van digitale tools en softwareJe gebruikt digitale tools en software in het werk.
   7. Groepsvoorlichting en workshopsJe verzorgt groepsvoorlichting en workshops.
   8. Monitoring en voortgangsbewakingJe monitort de voortgang van hulptrajecten.
   9. Evalueren van hulpinterventiesJe evalueert de effectiviteit van hulpinterventies.
   10. Aanpassen van methoden aan cliëntsituatiesJe past methoden aan op de situatie van de cliënt.
8. 8 Preventie van schulden Je signaleert risicofactoren en zet preventieve acties op om schulden te voorkomen.
   10 lessen

   1. Risicofactoren en oorzaken van schuldenJe benoemt risicofactoren en oorzaken van schulden.
   2. Vroegsignalering binnen gemeenten en organisatiesJe past vroegsignalering toe binnen organisaties.
   3. Educatieprogramma’s voor verschillende doelgroepenJe ontwikkelt educatieprogramma’s voor doelgroepen.
   4. Financiële weerbaarheid stimulerenJe stimuleert financiële weerbaarheid bij cliënten.
   5. Samenwerking met scholen en werkgeversJe werkt samen met scholen en werkgevers aan preventie.
   6. Informeren over rechten en plichtenJe informeert cliënten over hun rechten en plichten.
   7. Rol van buurt- en wijkteamsJe benoemt de rol van buurt- en wijkteams in preventie.
   8. Gebruik van data en analysesJe gebruikt data en analyses voor preventiebeleid.
   9. Voorlichting over consumptie en leningenJe geeft voorlichting over consumptie en leningen.
   10. Evalueren van preventie-initiatievenJe evalueert preventie-initiatieven op effectiviteit.
9. 9 Sociale en maatschappelijke context Je plaatst schulden in een bredere maatschappelijke context en onderzoekt externe invloeden.
   10 lessen

   1. Invloed van economische omstandighedenJe analyseert de invloed van economische omstandigheden.
   2. Schulden in relatie tot werkloosheidJe legt de relatie uit tussen schulden en werkloosheid.
   3. Rol van sociale zekerheidsstelselsJe beschrijft de rol van sociale zekerheidsstelsels.
   4. Toegang tot hulpverlening en drempelsJe benoemt drempels bij toegang tot hulpverlening.
   5. Invloed van culturele achtergrondJe onderzoekt de invloed van culturele achtergrond.
   6. Armoede en sociale uitsluitingJe bespreekt armoede en sociale uitsluiting.
   7. Samenwerking met maatschappelijke organisatiesJe werkt samen met maatschappelijke organisaties.
   8. Beleidsontwikkelingen en impact op schuldhulpJe volgt beleidsontwikkelingen en hun impact.
   9. Media en publieke perceptie van schuldenJe analyseert media en publieke perceptie van schulden.
   10. Innovaties in schuldhulpverleningJe signaleert innovaties in schuldhulpverlening.
10. 10 Professionele ontwikkeling en ethiek Je ontwikkelt je professioneel en handelt volgens ethische principes binnen schuldhulpverlening.
    10 lessen

    1. Ethische principes in schuldhulpverleningJe past ethische principes toe in je werk.
    2. Vertrouwelijkheid en privacy waarborgenJe waarborgt vertrouwelijkheid en privacy.
    3. Grenzen en rolvastheid als hulpverlenerJe bewaakt je grenzen en rol als hulpverlener.
    4. Reflectie op eigen handelen en houdingJe reflecteert op je eigen handelen en houding.
    5. Omgaan met morele dilemma’sJe gaat om met morele dilemma’s in de praktijk.
    6. Samenwerken in multidisciplinaire teamsJe werkt samen in multidisciplinaire teams.
    7. Kwaliteitsstandaarden en protocollenJe hanteert kwaliteitsstandaarden en protocollen.
    8. Permanente educatie en kennisdelingJe blijft jezelf ontwikkelen en deelt kennis.
    9. Documentatie en rapportage volgens richtlijnenJe documenteert en rapporteert volgens richtlijnen.
    10. Zelfzorg en preventie van beroepsstressJe zorgt voor jezelf en voorkomt beroepsstress.