HBO Praktijkcursus – Financieel management – overheid

Je voert financieel beleid uit binnen de overheid, van begroting tot rapportage en analyse van overheidsfinanciën.

1. 1 Begrotingsproces binnen de overheid Je doorloopt het volledige begrotingsproces en koppelt beleid aan financiële kaders.
   10 lessen

   1. Opbouw van een meerjarenbegrotingJe analyseert de onderdelen van een meerjarenbegroting en hun samenhang.
   2. Cyclisch karakter van de begrotingsprocedureJe beschrijft de verschillende fasen van de begrotingsprocedure binnen de overheid.
   3. Beleidscyclus koppelen aan begrotingJe koppelt de beleidscyclus aan het begrotingsproces.
   4. Rollen van raad, college en ambtelijke organisatieJe benoemt de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie in het begrotingsproces.
   5. Opstellen van programmabegrotingenJe stelt programmabegrotingen op voor verschillende beleidsterreinen.
   6. Beleidsindicatoren en outputfinancieringJe werkt met beleidsindicatoren en outputfinanciering in begrotingen.
   7. Kostenramingen en budgettaire kadersJe maakt kostenramingen en stelt budgettaire kaders vast.
   8. Inzicht in kasschuiven en taakstellingenJe krijgt inzicht in het gebruik van kasschuiven en taakstellingen.
   9. Tussentijdse begrotingswijzigingenJe verwerkt tussentijdse begrotingswijzigingen.
   10. Transparantie in begrotingsdocumentenJe beoordeelt de transparantie van begrotingsdocumenten.
2. 2 Overheidsfinanciën en belastingmiddelen Je onderzoekt inkomstenbronnen, financiële structuren en verhoudingen binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Verschillende overheidslagen en hun financiële structuurJe vergelijkt de financiële structuur van rijk, provincies en gemeenten.
   2. Inkomstenbronnen van rijk, provincies en gemeentenJe benoemt de verschillende inkomstenbronnen van overheden.
   3. Algemene uitkering uit het gemeentefondsJe legt uit hoe de algemene uitkering uit het gemeentefonds werkt.
   4. Specifieke uitkeringen en subsidiesJe onderscheidt specifieke uitkeringen en subsidies.
   5. Lokale belastingheffing en tariefstellingenJe analyseert lokale belastingheffing en tariefstellingen.
   6. Toezicht op financiële rechtmatigheidJe beschrijft het toezicht op financiële rechtmatigheid.
   7. Financiële verhoudingen binnen de overheidJe bespreekt de financiële verhoudingen binnen de overheid.
   8. Budgetrecht en belastingcapaciteitJe licht het budgetrecht en de belastingcapaciteit toe.
   9. Invloed van rijksbeleid op lokale financiënJe onderzoekt de invloed van rijksbeleid op lokale financiën.
   10. Samenhang tussen beleid, financiering en uitvoeringJe legt de samenhang uit tussen beleid, financiering en uitvoering.
3. 3 Verantwoord begroten en rapporteren Je verantwoordt begrotingen en rapportages volgens eisen aan rechtmatigheid en doelmatigheid.
   10 lessen

   1. Eisen aan rechtmatigheid en doelmatigheidJe benoemt eisen aan rechtmatigheid en doelmatigheid bij begroten en rapporteren.
   2. Planning- & controlcyclus van overhedenJe beschrijft de planning- & controlcyclus van overheden.
   3. Begrotingsrechtmatigheid en financiële controleJe toetst begrotingsrechtmatigheid en voert financiële controle uit.
   4. Uitvoeringsinformatie koppelen aan budgetJe koppelt uitvoeringsinformatie aan budgetten.
   5. Tussentijdse rapportages en voortgangsbewakingJe stelt tussentijdse rapportages op en bewaakt de voortgang.
   6. Jaarverslag en jaarrekening toelichtenJe licht het jaarverslag en de jaarrekening toe.
   7. Inzicht in afwijkingen en correctiesJe signaleert afwijkingen en voert correcties door.
   8. Opstellen van verantwoordingstukkenJe stelt verantwoordingstukken op voor verschillende stakeholders.
   9. Integratie van financiële en beleidsinformatieJe integreert financiële en beleidsinformatie in rapportages.
   10. Verslaggeving aan burgers en politiekJe rapporteert aan burgers en politiek over de financiële stand van zaken.
4. 4 Kostenbeheer en kostprijsberekening Je beheert kosten en berekent kostprijzen voor publieke producten en diensten.
   10 lessen

   1. Doorrekenen van beleidsmaatregelenJe rekent beleidsmaatregelen door op financiële gevolgen.
   2. Directe en indirecte kosten onderscheidenJe onderscheidt directe en indirecte kosten in de organisatie.
   3. Integrale kostprijsberekening toepassenJe past integrale kostprijsberekening toe.
   4. Kostenplaatsen en kostendragers benoemenJe benoemt kostenplaatsen en kostendragers.
   5. Uurtarieven en overheadverdelingJe bepaalt uurtarieven en verdeelt overheadkosten.
   6. Verantwoording van apparaatskostenJe verantwoordt apparaatskosten in de administratie.
   7. Koppeling met producten en prestatiesJe koppelt kosten aan producten en prestaties.
   8. Tariefstelling voor dienstverleningJe stelt tarieven vast voor publieke dienstverlening.
   9. Toerekening van kosten aan projectenJe rekent kosten toe aan projecten.
   10. Kostenbewustzijn in publieke uitvoeringJe vergroot het kostenbewustzijn in de publieke uitvoering.
5. 5 Investeringsprojecten en kapitaalgoederen Je beoordeelt en beheert investeringsprojecten en kapitaalgoederen binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Beheer van kapitaalgoederenplannenJe beheert kapitaalgoederenplannen en bewaakt de uitvoering.
   2. Investeringen in infrastructuur en vastgoedJe analyseert investeringen in infrastructuur en vastgoed.
   3. Afschrijvingstermijnen en restwaardenJe bepaalt afschrijvingstermijnen en restwaarden.
   4. Beoordelen van investeringsvoorstellenJe beoordeelt investeringsvoorstellen op haalbaarheid.
   5. Kosten-batenanalyse van projectenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor projecten.
   6. Financiële dekking en kredietbehoefteJe onderzoekt de financiële dekking en kredietbehoefte.
   7. Meerjareninvesteringsprogramma opstellenJe stelt een meerjareninvesteringsprogramma op.
   8. Tussentijdse bijstelling van investeringsplannenJe past tussentijdse bijstelling van investeringsplannen toe.
   9. Toezicht op uitvoering en budgetbewakingJe houdt toezicht op uitvoering en bewaakt het budget.
   10. Verantwoording van investeringsbesluitenJe verantwoordt investeringsbesluiten aan stakeholders.
6. 6 Treasury en kasbeheer Je beheert treasury-activiteiten, kasstromen en leningen binnen de publieke sector.
   10 lessen

   1. Functie van treasury binnen de overheidJe beschrijft de functie van treasury binnen de overheid.
   2. Wet Fido (Financiering decentrale overheden)Je past de Wet Fido toe in het kasbeheer.
   3. Beheer van liquide middelenJe beheert liquide middelen van de organisatie.
   4. Renterisicobeheer en kasgeldlimietJe voert renterisicobeheer uit en bewaakt de kasgeldlimiet.
   5. Saldobeheer en kasstromenJe beheert het saldo en de kasstromen.
   6. Beleggingsrichtlijnen en risicobeheersingJe past beleggingsrichtlijnen en risicobeheersing toe.
   7. Leningenportefeuille beherenJe beheert de leningenportefeuille van de organisatie.
   8. Relatie met BNG Bank en andere financiersJe onderhoudt relaties met financiers zoals BNG Bank.
   9. Rentekosten in de exploitatie opnemenJe neemt rentekosten op in de exploitatie.
   10. Toezicht en rapportage over treasury-activiteitenJe rapporteert over treasury-activiteiten en toezicht.
7. 7 Financiële analyse en beleidsadvisering Je voert financiële analyses uit en adviseert over beleid binnen de overheid.
   10 lessen

   1. Lezen en interpreteren van jaarrekeningenJe leest en interpreteert jaarrekeningen van publieke organisaties.
   2. Analyse van liquiditeit en solvabiliteitJe analyseert liquiditeit en solvabiliteit.
   3. Ratio’s voor publieke organisatiesJe gebruikt ratio’s voor het beoordelen van publieke organisaties.
   4. Vertaling van cijfers naar beleidJe vertaalt financiële cijfers naar beleidsvoorstellen.
   5. Signaleren van financiële knelpuntenJe signaleert financiële knelpunten in de organisatie.
   6. Advisering aan bestuur en managementJe adviseert bestuur en management op basis van analyses.
   7. Scenarioanalyse en gevoeligheidsanalyseJe voert scenario- en gevoeligheidsanalyses uit.
   8. Integratie van beleids- en financiële gegevensJe integreert beleids- en financiële gegevens.
   9. Kritisch beoordelen van voorstellenJe beoordeelt voorstellen kritisch op financiële gevolgen.
   10. Duiden van langetermijneffectenJe duidt de langetermijneffecten van financiële keuzes.
8. 8 Financiële control en interne beheersing Je past instrumenten voor financiële control en interne beheersing toe in de praktijk.
   10 lessen

   1. Functie van de controller in de overheidJe beschrijft de taken van de controller binnen de overheid.
   2. Inrichting van control-instrumentenJe richt control-instrumenten in voor financiële processen.
   3. Toetsen van rechtmatigheid en doelmatigheidJe toetst rechtmatigheid en doelmatigheid van uitgaven.
   4. Risicoanalyse en beheersmaatregelenJe voert risicoanalyses uit en neemt beheersmaatregelen.
   5. Interne controle en administratieve organisatieJe organiseert interne controle en administratieve processen.
   6. Planning- en controlinstrumenten inzettenJe zet planning- en controlinstrumenten in.
   7. Audittrajecten voorbereidenJe bereidt audittrajecten voor binnen de organisatie.
   8. Afleggen van financiële verantwoordingJe legt financiële verantwoording af aan stakeholders.
   9. Procesbeschrijvingen en kwaliteitsbewakingJe stelt procesbeschrijvingen op en bewaakt kwaliteit.
   10. Rapporteren aan directie en bestuurJe rapporteert aan directie en bestuur over control-activiteiten.
9. 9 Juridische aspecten van overheidsfinanciën Je past juridische kaders toe bij overheidsfinanciën en kent relevante wet- en regelgeving.
   10 lessen

   1. Grondslagen van financieel recht binnen de overheidJe benoemt de grondslagen van financieel recht binnen de overheid.
   2. Relevante artikelen uit Gemeentewet en ProvinciewetJe past relevante artikelen uit Gemeentewet en Provinciewet toe.
   3. Regels rond aanbesteding en inkoopJe beschrijft regels rond aanbesteding en inkoop.
   4. Verplichtingen- en kasadministratieJe voert verplichtingen- en kasadministratie uit.
   5. Juridische gevolgen van begrotingsafwijkingenJe benoemt juridische gevolgen van begrotingsafwijkingen.
   6. Verantwoording volgens rechtmatigheidsvereistenJe verantwoordt uitgaven volgens rechtmatigheidsvereisten.
   7. Wet- en regelgeving bij subsidiesJe past wet- en regelgeving toe bij subsidies.
   8. Governance en integriteit bij financiële besluitenJe herkent governance en integriteit bij financiële besluiten.
   9. Rol van toezichthoudende organenJe beschrijft de rol van toezichthoudende organen.
   10. Bezwaarschriften en bezwaarproceduresJe behandelt bezwaarschriften en bezwaarprocedures.
10. 10 Digitale toepassingen in financieel beheer Je gebruikt digitale toepassingen voor financieel beheer, rapportage en transparantie.
    10 lessen

    1. Gebruik van ERP-systemen binnen de overheidJe past ERP-systemen toe in het financieel beheer van de overheid.
    2. Automatisering van financiële processenJe automatiseert financiële processen binnen de organisatie.
    3. Digitaal opstellen van begroting en rapportageJe stelt begrotingen en rapportages digitaal op.
    4. Dashboarding en datavisualisatieJe gebruikt dashboarding en datavisualisatie voor inzicht.
    5. Real-time budgetbewakingJe bewaakt budgetten real-time met digitale hulpmiddelen.
    6. Veiligheid en betrouwbaarheid van dataJe waarborgt de veiligheid en betrouwbaarheid van financiële data.
    7. Integratie van systemen en gegevensJe integreert systemen en gegevens voor efficiënt beheer.
    8. Rapportagetools voor besluitvormingJe gebruikt rapportagetools voor besluitvorming.
    9. E-facturatie en elektronische administratieJe verwerkt e-facturatie en elektronische administratie.
    10. Digitalisering als hulpmiddel voor transparantieJe gebruikt digitalisering om transparantie te vergroten.