MBO Praktijkcursus – Bestuurskunde

Je onderzoekt de werking van het openbaar bestuur en oefent met bestuurskundige begrippen, structuren en processen.

1. 1 Inleiding tot bestuurskunde Je verkent de basis van bestuurskunde en de rol van bestuurders en ambtenaren in het openbaar bestuur.
   5 lessen

   1. Wat is bestuurskunde en waarom is het belangrijk?Je onderzoekt het vakgebied bestuurskunde en het belang ervan voor het functioneren van de overheid.
   2. Het verschil tussen bestuurskunde en andere sociale wetenschappenJe vergelijkt bestuurskunde met andere sociale wetenschappen en herkent de verschillen.
   3. De rol van bestuurders en ambtenaren in de overheidJe beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   4. Bestuurskundige theorieën en hun toepassingJe past bestuurskundige theorieën toe op actuele situaties binnen de overheid.
   5. De relatie tussen beleid, uitvoering en controle in de overheidJe analyseert hoe beleid, uitvoering en controle samenhangen binnen de overheid.
2. 2 Bestuurlijke organisatie en structuren Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties zijn opgebouwd en hoe verschillende bestuurslagen samenwerken.
   5 lessen

   1. De basisprincipes van de bestuurlijke organisatie (decentrale vs. centrale overheid)Je maakt kennis met centrale en decentrale organisatievormen binnen de overheid.
   2. Verschillende bestuurslagen: lokaal, regionaal en nationaalJe benoemt de kenmerken van lokaal, regionaal en nationaal bestuur.
   3. Het verschil tussen publieke en private organisatiesJe vergelijkt publieke en private organisaties en hun werkwijzen.
   4. De rol van gemeentelijke, provinciale en landelijke overhedenJe beschrijft de rol van gemeentelijke, provinciale en landelijke overheden.
   5. Het belang van samenwerking tussen verschillende overheidsinstellingenJe onderzoekt hoe overheidsinstellingen samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken.
3. 3 Beleid en beleidsvorming Je leert hoe beleid tot stand komt, welke fases het kent en hoe belanghebbenden hierbij betrokken zijn.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en welke processen zijn betrokken?Je brengt het proces van beleidsvorming in kaart en benoemt de betrokken stappen.
   2. Het belang van politieke, maatschappelijke en economische factoren in beleidsvormingJe analyseert de invloed van politieke, maatschappelijke en economische factoren op beleid.
   3. De verschillende fases van het beleidsproces: agenda-setting, beleidsvorming, uitvoering en evaluatieJe benoemt de verschillende fases van het beleidsproces en hun kenmerken.
   4. Het gebruik van beleidsinstrumenten en -modellenJe past beleidsinstrumenten en modellen toe op praktijkvoorbeelden.
   5. Het betrekken van belanghebbenden bij beleidsontwikkelingJe onderzoekt hoe belanghebbenden worden betrokken bij het ontwikkelen van beleid.
4. 4 Wet- en regelgeving in de overheid Je verdiept je in het belang van wet- en regelgeving en het proces van wetgeving binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Het belang van wetgeving en regelgeving in het functioneren van de overheidJe beschrijft waarom wetgeving en regelgeving nodig zijn voor het functioneren van de overheid.
   2. Het verschil tussen formele en informele regelgevingJe maakt onderscheid tussen formele en informele regels binnen de overheid.
   3. De rol van de wetgever en de uitvoerende machtJe legt uit wat de taken zijn van de wetgever en de uitvoerende macht.
   4. Het proces van wetgeving: van initiatief tot implementatieJe volgt het proces van wetgeving van initiatief tot implementatie.
   5. Juridische en ethische overwegingen bij het opstellen van regelgevingJe benoemt juridische en ethische aandachtspunten bij het opstellen van regelgeving.
5. 5 Publieke financiën en begrotingsbeleid Je onderzoekt hoe publieke financiën worden beheerd en hoe begrotingen en verantwoording werken.
   5 lessen

   1. Het belang van publieke financiën voor het functioneren van de overheidJe beschrijft de rol van publieke financiën in het functioneren van de overheid.
   2. Het opstellen van een overheidsbegroting: inkomsten en uitgavenJe stelt een eenvoudige overheidsbegroting op en benoemt inkomsten en uitgaven.
   3. Het monitoren en controleren van overheidsfinanciënJe controleert en monitort overheidsfinanciën aan de hand van voorbeelden.
   4. Het verschil tussen belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domeinJe vergelijkt belastingheffing, subsidies en leningen in het publieke domein.
   5. Het belang van transparantie en verantwoording in het financiële beheerJe licht het belang van transparantie en verantwoording in financieel beheer toe.
6. 6 Bestuursrecht en verantwoordelijkheid Je maakt kennis met bestuursrecht, de positie van burgers en het belang van rechtsbescherming.
   5 lessen

   1. Wat is bestuursrecht en waarom is het relevant voor bestuurskundigen?Je legt uit wat bestuursrecht inhoudt en waarom het relevant is voor het openbaar bestuur.
   2. Het verschil tussen bestuursrecht en andere rechtsgebieden (bijv. strafrecht, civiel recht)Je vergelijkt bestuursrecht met andere rechtsgebieden zoals strafrecht en civiel recht.
   3. De rechtspositie van burgers ten opzichte van de overheidJe beschrijft de rechtspositie van burgers ten opzichte van de overheid.
   4. Het belang van rechtsbescherming in bestuursrechtelijke proceduresJe benoemt het belang van rechtsbescherming in bestuursrechtelijke procedures.
   5. Het principe van de legaliteit en de rol van de rechter in bestuurszakenJe licht het principe van legaliteit en de rol van de rechter in bestuurszaken toe.
7. 7 Bestuurscommunicatie en publieksvoorlichting Je oefent met effectieve communicatie binnen de overheid en publieksvoorlichting, ook bij kritiek en crises.
   5 lessen

   1. Het belang van communicatie binnen de overheidJe beschrijft het belang van goede communicatie binnen en door de overheid.
   2. Het opstellen van duidelijke en begrijpelijke communicatie voor het publiekJe stelt duidelijke en begrijpelijke communicatie op voor burgers.
   3. De rol van de overheid in publieksvoorlichting en crisiscommunicatieJe analyseert de rol van de overheid bij publieksvoorlichting en crisiscommunicatie.
   4. Het gebruik van traditionele en digitale media in bestuurscommunicatieJe gebruikt traditionele en digitale media voor bestuurscommunicatie.
   5. Het omgaan met publieke kritiek en transparantie in communicatieJe oefent met het omgaan met publieke kritiek en transparantie in communicatie.
8. 8 Democratie, participatie en politieke systemen Je onderzoekt hoe democratie en politieke systemen werken en hoe burgers kunnen participeren.
   5 lessen

   1. Wat is democratie en hoe functioneert deze in Nederland?Je legt uit hoe democratie functioneert in Nederland en wat de kenmerken zijn.
   2. Het politieke systeem: de rol van de regering, parlement en lokale besturenJe beschrijft de rol van regering, parlement en lokale besturen in het politieke systeem.
   3. Participatie van burgers in besluitvorming en beleidJe benoemt manieren waarop burgers kunnen participeren in besluitvorming.
   4. Het belang van publieke betrokkenheid en consultatieJe licht het belang van publieke betrokkenheid en consultatie toe.
   5. De rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleidsprocesJe beschrijft de rol van verkiezingen en politieke partijen in het beleidsproces.
9. 9 Publieke ethiek en integriteit Je verdiept je in integriteit, ethische verantwoordelijkheid en het voorkomen van belangenverstrengeling.
   5 lessen

   1. Wat is integriteit binnen de overheid en waarom is het belangrijk?Je onderzoekt wat integriteit betekent binnen de overheid en waarom dit van belang is.
   2. De ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenarenJe benoemt de ethische verantwoordelijkheden van bestuurders en ambtenaren.
   3. De rol van transparantie en verantwoording in de publieke sectorJe licht het belang van transparantie en verantwoording in de publieke sector toe.
   4. Het omgaan met belangenverstrengeling en corruptieJe analyseert hoe je omgaat met belangenverstrengeling en het voorkomen van corruptie.
   5. Het belang van een ethisch kader en gedragscodes binnen overheidsinstellingenJe beschrijft het nut van een ethisch kader en gedragscodes binnen overheidsinstellingen.
10. 10 Toezicht en verantwoording binnen de overheid Je onderzoekt toezicht en verantwoording in de publieke sector en de rol van toezichthouders.
    5 lessen

    1. Het belang van toezicht in de publieke sectorJe beschrijft waarom toezicht belangrijk is in de publieke sector.
    2. Verschillende vormen van toezicht (intern en extern, onafhankelijk toezichthouders)Je benoemt verschillende vormen van toezicht, zoals intern en extern toezicht.
    3. De rol van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthoudende instantiesJe licht de rol toe van de Algemene Rekenkamer en andere toezichthoudende instanties.
    4. Het belang van verantwoording afleggen door overheidsorganisatiesJe onderzoekt hoe overheidsorganisaties verantwoording afleggen.
    5. De relatie tussen toezicht, controle en beleidsuitvoeringJe legt de relatie uit tussen toezicht, controle en de uitvoering van beleid.