MHBO Management en Beleidsvoorbereiding (6 maanden)

Je onderzoekt hoe overheidsorganisaties werken, hoe beleid tot stand komt en welke rollen, processen en communicatie daarbij horen.

1. 1 Inleiding tot overheidsorganisaties Je onderzoekt de functies, niveaus en invloed van de overheid op het dagelijks leven en de wet- en regelgeving.
   5 lessen

   1. Wat is de overheid en wat zijn de functies ervan?Je beschrijft wat de overheid doet en welke taken en verantwoordelijkheden daarbij horen.
   2. Verschillende niveaus van de overheid: lokaal, regionaal, nationaalJe vergelijkt lokale, regionale en nationale overheden en hun taken.
   3. De rol van de overheid in het dagelijks leven van burgersJe onderzoekt hoe overheidsmaatregelen het dagelijks leven van burgers beïnvloeden.
   4. Verschil tussen publieke en private sectorJe analyseert verschillen tussen publieke en private organisaties.
   5. De wet- en regelgeving die de overheid stuurtJe bekijkt welke wet- en regelgeving het werk van de overheid bepaalt.
2. 2 Bestuurlijke indeling van de overheid Je krijgt inzicht in de bestuurlijke indeling, verantwoordelijkheden en het politieke systeem van de overheid.
   5 lessen

   1. Bestuurlijke indeling van Nederland (gemeenten, provincies, rijksoverheid)Je benoemt hoe Nederland bestuurlijk is georganiseerd en welke organen daarbij horen.
   2. Organogrammen van overheidsinstellingenJe leest en maakt organogrammen van verschillende overheidsinstellingen.
   3. Verantwoordelijkheden en bevoegdheden van overheidsorganenJe onderzoekt welke taken en bevoegdheden overheidsorganen hebben.
   4. Het politieke systeem en de invloed op het bestuurJe beschrijft hoe het politieke systeem invloed heeft op het bestuur.
   5. De rol van ambtenaren in de overheidJe licht toe welke rol ambtenaren binnen de overheid vervullen.
3. 3 Beleidsvorming binnen overheid Je analyseert het proces van beleidsvorming, van ontwikkeling tot evaluatie, en het belang van data.
   5 lessen

   1. Wat is beleidsvorming en waarom is het belangrijk?Je legt uit wat beleidsvorming inhoudt en waarom het een kernproces is.
   2. Het proces van beleidsontwikkelingJe beschrijft de stappen van beleidsontwikkeling binnen de overheid.
   3. Belang van onderzoeken en data in beleidsvormingJe onderzoekt hoe onderzoek en data beleidskeuzes ondersteunen.
   4. Het implementeren van beleid: van plan naar actieJe vertaalt beleidsplannen naar concrete acties en uitvoering.
   5. Evaluatie van beleid: succes en falen metenJe leert hoe je het succes van beleid meet en evalueert.
4. 4 Begrotingsproces van de overheid Je onderzoekt hoe het begrotingsproces werkt en hoe overheidsfinanciën verantwoord worden beheerd.
   5 lessen

   1. Het begrotingsproces in de overheidJe beschrijft de stappen van het begrotingsproces bij de overheid.
   2. Belang van transparantie in overheidsfinanciënJe licht toe waarom transparantie belangrijk is bij overheidsfinanciën.
   3. Het verschil tussen publieke en private financieringJe vergelijkt publieke en private financiering.
   4. Beheer van belastinggeld: ethiek en verantwoordingJe onderzoekt hoe belastinggeld wordt beheerd en verantwoord.
   5. Fiscale verantwoording en controlemechanismenJe bekijkt controlemechanismen voor fiscale verantwoording.
5. 5 Leiderschap in de publieke sector Je verkent kenmerken van leiderschap en besluitvorming in de publieke sector en het verschil met het bedrijfsleven.
   5 lessen

   1. Wat maakt goed leiderschap in de publieke sector?Je analyseert eigenschappen van effectief leiderschap in de publieke sector.
   2. Verschil tussen leidinggeven in de overheid en het bedrijfslevenJe vergelijkt leidinggeven in de overheid met leidinggeven in het bedrijfsleven.
   3. Politiek leiderschap vs. ambtelijk leiderschapJe onderzoekt verschillen tussen politiek en ambtelijk leiderschap.
   4. Effectieve communicatie voor leiders in de overheidJe oefent met effectieve communicatie voor overheidsleiders.
   5. Besluitvorming in een politieke contextJe bekijkt hoe besluiten tot stand komen in een politieke context.
6. 6 Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenaren Je verdiept je in werving, ontwikkeling, diversiteit en welzijn van medewerkers binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Werving, selectie en arbeidsvoorwaarden in de overheidJe onderzoekt hoe werving en selectie bij de overheid verlopen.
   2. Het belang van diversiteit en inclusie binnen overheidsorganisatiesJe bespreekt het belang van diversiteit en inclusie in overheidsorganisaties.
   3. Opleidingen en ontwikkeling voor ambtenarenJe bekijkt mogelijkheden voor opleiding en ontwikkeling van ambtenaren.
   4. De cultuur van overheidsinstellingenJe analyseert de cultuur binnen overheidsinstellingen.
   5. Beheer van werkdruk en welzijn van medewerkersJe onderzoekt hoe werkdruk en welzijn van medewerkers worden beheerd.
7. 7 Projectmanagement in de publieke sector Je leert hoe projecten in de publieke sector worden opgezet, uitgevoerd, geëvalueerd en afgesloten.
   5 lessen

   1. Wat is projectmanagement in de publieke sector?Je beschrijft wat projectmanagement in de publieke sector inhoudt.
   2. Verschil tussen projectmanagement in de overheid en commerciële sectorJe vergelijkt projectmanagement in overheid en commerciële sector.
   3. Het opstellen van projectplannen en budgettenJe stelt projectplannen en budgetten op voor overheidsprojecten.
   4. Risicomanagement en het managen van verwachtingenJe analyseert risico's en managet verwachtingen binnen projecten.
   5. Evaluatie en afsluiting van projecten in de overheidJe evalueert en sluit projecten binnen de overheid af.
8. 8 Communicatiekanalen binnen de overheid Je onderzoekt communicatiekanalen, transparantie, privacy en digitale communicatie binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Communicatiekanalen binnen de overheidJe bekijkt welke interne en externe communicatiekanalen de overheid gebruikt.
   2. Het belang van transparante communicatie naar burgersJe onderzoekt het belang van duidelijke communicatie richting burgers.
   3. Crisiscommunicatie en mediarelatiesJe leert hoe crisiscommunicatie en mediarelaties worden aangepakt.
   4. Wet- en regelgeving rondom privacy en informatiebeheerJe verdiept je in privacywetgeving en informatiebeheer bij de overheid.
   5. Digitale communicatie en overheidswebsitesJe analyseert hoe digitale communicatie en websites door de overheid worden ingezet.
9. 9 Rechtsstaat en de rechtsbescherming Je verdiept je in de rechtsstaat, ethiek, integriteit en controlemechanismen binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Basisprincipes van de rechtsstaat en de rechtsbeschermingJe beschrijft de basisprincipes van de rechtsstaat en hoe burgers worden beschermd.
   2. Ethiek in de publieke sector: integriteit en verantwoordelijkheidJe onderzoekt het belang van integriteit en verantwoordelijkheid in de publieke sector.
   3. Wetgeving rondom ambtenaren en overheidsfunctionarissenJe bekijkt relevante wetgeving voor ambtenaren en overheidsfunctionarissen.
   4. Het omgaan met belangenconflicten in overheidsbesluitenJe leert omgaan met belangenconflicten bij overheidsbesluiten.
   5. Toezicht en controlemechanismen in de overheidJe analyseert hoe toezicht en controle in de overheid zijn geregeld.
10. 10 Overheid en NGO's Je onderzoekt samenwerkingsvormen tussen overheid, NGO’s, private partijen en internationale partners.
    5 lessen

    1. Overheid en NGO's: gezamenlijke projecten en samenwerkingJe analyseert hoe overheid en NGO’s samenwerken aan gezamenlijke projecten.
    2. Publiek-private samenwerking in de overheidJe bekijkt vormen van publiek-private samenwerking in de overheid.
    3. De rol van internationale samenwerking voor overheidsorganisatiesJe onderzoekt het belang van internationale samenwerking voor overheidsorganisaties.
    4. Netwerken en partnerschappen in de publieke sectorJe beschrijft hoe netwerken en partnerschappen in de publieke sector werken.
    5. Gemeentelijke samenwerking en de rol van lokale overhedenJe bekijkt hoe gemeenten samenwerken en welke rol lokale overheden hebben.

Je ontwikkelt, analyseert en evalueert beleid binnen de overheid en vertaalt dit naar uitvoering en communicatie.

1. 1 Basis van beleidsontwikkeling Je onderzoekt de basis van beleidsontwikkeling binnen de overheid en de relatie met publieke dienstverlening.
   5 lessen

   1. Definitie en functie van beleid binnen de overheidJe verkent wat beleid betekent binnen de overheid en welke functies het vervult.
   2. Onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoeringJe maakt onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoering in overheidscontext.
   3. Belang van beleidskaders en prioriteitenJe onderzoekt het belang van beleidskaders en het stellen van prioriteiten.
   4. Relatie tussen politiek en ambtelijke organisatieJe bekijkt hoe politiek en ambtelijke organisatie samenwerken aan beleid.
   5. Rol van beleid in publieke dienstverleningJe analyseert hoe beleid de publieke dienstverlening beïnvloedt.
2. 2 Beleidsanalyse en probleemdefinitie Je leert beleidsvraagstukken te analyseren en relevante gegevens en belangen te inventariseren.
   5 lessen

   1. Vaststellen van het vraagstuk of probleemJe stelt het beleidsvraagstuk of probleem vast aan de hand van concrete signalen.
   2. Analyseren van relevante gegevens en feitenJe analyseert beschikbare gegevens en feiten rondom het vraagstuk.
   3. Belangen en perspectieven van stakeholders in kaart brengenJe brengt belangen en perspectieven van stakeholders in kaart.
   4. Onderzoek naar bestaande beleidsdocumentenJe onderzoekt bestaande beleidsdocumenten voor relevante informatie.
   5. Afbakenen van doel en scope van beleidJe bakent het doel en de scope van het beleid zorgvuldig af.
3. 3 Beleidsdoelen en -indicatoren formuleren Je formuleert beleidsdoelen, prioriteert deze en koppelt ze aan meetbare indicatoren.
   5 lessen

   1. SMART-doelstellingen opstellenJe stelt SMART-doelstellingen op voor het beleid.
   2. Koppelen van doelen aan maatschappelijke effectenJe koppelt beleidsdoelen aan de gewenste maatschappelijke effecten.
   3. Prioriteren van beleidsdoelenJe bepaalt welke beleidsdoelen prioriteit krijgen.
   4. Formuleren van meetbare indicatorenJe formuleert indicatoren waarmee je resultaten kunt meten.
   5. Afstemmen met politieke besluitvormingJe stemt beleidsdoelen af met de politieke besluitvorming.
4. 4 Onderzoek en dataverzameling Je verzamelt en analyseert betrouwbare informatie en past verschillende onderzoeksmethoden toe.
   5 lessen

   1. Bronnen van betrouwbare informatie binnen de overheidJe zoekt betrouwbare informatiebronnen binnen de overheid.
   2. Gebruik van statistieken en onderzoeksrapportenJe gebruikt statistieken en onderzoeksrapporten voor beleidsanalyse.
   3. Interviews en enquêtes met betrokkenenJe voert interviews en enquêtes uit met betrokkenen.
   4. Benchmarking met andere gemeenten of organisatiesJe vergelijkt beleid met andere gemeenten of organisaties.
   5. Toepassen van analysemethodenJe past analysemethoden toe op verzamelde data.
5. 5 Beleidsopties ontwikkelen en afwegen Je ontwikkelt beleidsalternatieven, voert analyses uit en betrekt experts bij de afweging.
   5 lessen

   1. Creëren van verschillende beleidsalternatievenJe bedenkt verschillende alternatieven voor het te voeren beleid.
   2. Analyseren van voor- en nadelenJe analyseert de voor- en nadelen van de verschillende opties.
   3. Kosten-batenanalyse uitvoerenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor de beleidsopties.
   4. Toetsen op haalbaarheid en risico’sJe toetst alternatieven op haalbaarheid en risico’s.
   5. Betrekken van interne en externe expertsJe betrekt interne en externe experts bij de beleidsafweging.
6. 6 Besluitvormingsprocessen binnen de overheid Je verdiept je in besluitvormingsprocessen en juridische toetsing binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Rol van college en gemeenteraad/provinciale statenJe beschrijft de rol van college, gemeenteraad of provinciale staten.
   2. Formele besluitvormingsproceduresJe volgt formele besluitvormingsprocedures stap voor stap.
   3. Advisering en ambtelijke voorbereidingJe bereidt beleidsvoorstellen ambtelijk voor en adviseert hierover.
   4. Juridische toetsing van beleidsvoorstellenJe toetst beleidsvoorstellen op juridische aspecten.
   5. Communicatie tijdens het besluitvormingsprocesJe verzorgt de communicatie tijdens het besluitvormingsproces.
7. 7 Uitvoering van beleid Je vertaalt beleid naar uitvoeringsplannen en bewaakt de voortgang en samenwerking.
   5 lessen

   1. Vertalen van beleid naar concrete uitvoeringsplannenJe werkt beleid uit tot concrete uitvoeringsplannen.
   2. Rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende dienstenJe benoemt rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende diensten.
   3. Planning en fasering van activiteitenJe plant en faseert de uit te voeren activiteiten.
   4. Samenwerking met externe partnersJe organiseert samenwerking met externe partners.
   5. Bewaken van voortgang en kwaliteitJe bewaakt de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
8. 8 Monitoring en evaluatie van beleid Je monitort en evalueert beleidsresultaten en leert van behaalde successen en knelpunten.
   5 lessen

   1. Meetmethoden voor beleidsresultatenJe past meetmethoden toe om beleidsresultaten te volgen.
   2. Verzamelen en analyseren van uitvoeringsdataJe verzamelt en analyseert data over de uitvoering van beleid.
   3. Toetsen van beleid aan vooraf gestelde doelenJe toetst of het beleid de vooraf gestelde doelen behaalt.
   4. Leren van succesfactoren en knelpuntenJe signaleert succesfactoren en knelpunten in de uitvoering.
   5. Opstellen van evaluatierapportagesJe stelt evaluatierapportages op over de behaalde resultaten.
9. 9 Communicatie rondom beleid Je communiceert effectief over beleid met burgers, stakeholders en media, intern en extern.
   5 lessen

   1. Informeren van burgers en stakeholdersJe informeert burgers en stakeholders over beleid en uitvoering.
   2. Gebruik van begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelenJe gebruikt begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelen in communicatie.
   3. Interne communicatie binnen de organisatieJe verzorgt interne communicatie binnen de organisatie.
   4. Omgaan met media en persvragenJe gaat om met media en beantwoordt persvragen over beleid.
   5. Transparantie en openheid over resultatenJe zorgt voor transparantie en openheid over behaalde resultaten.
10. 10 Continu verbeteren van beleid Je stelt verbeterplannen op, verwerkt feedback en speelt in op veranderingen in beleid en organisatie.
    5 lessen

    1. Opstellen van verbeterplannen op basis van evaluatiesJe ontwikkelt verbeterplannen op basis van evaluaties.
    2. Integreren van feedback uit de praktijkJe verwerkt feedback uit de praktijk in nieuw beleid.
    3. Inspelen op veranderende wet- en regelgevingJe past beleid aan bij veranderende wet- en regelgeving.
    4. Innovatieve oplossingen in beleid opnemenJe neemt innovatieve oplossingen op in het beleid.
    5. Verankeren van verbeteringen in de organisatieJe borgt verbeteringen structureel in de organisatie.