MHBO Praktijkcursus – Beleidsvoorbereiding en -uitvoering binnen de overheid

Je ontwikkelt, analyseert en evalueert beleid binnen de overheid en vertaalt dit naar uitvoering en communicatie.

1. 1 Basis van beleidsontwikkeling Je onderzoekt de basis van beleidsontwikkeling binnen de overheid en de relatie met publieke dienstverlening.
   5 lessen

   1. Definitie en functie van beleid binnen de overheidJe verkent wat beleid betekent binnen de overheid en welke functies het vervult.
   2. Onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoeringJe maakt onderscheid tussen beleid, strategie en uitvoering in overheidscontext.
   3. Belang van beleidskaders en prioriteitenJe onderzoekt het belang van beleidskaders en het stellen van prioriteiten.
   4. Relatie tussen politiek en ambtelijke organisatieJe bekijkt hoe politiek en ambtelijke organisatie samenwerken aan beleid.
   5. Rol van beleid in publieke dienstverleningJe analyseert hoe beleid de publieke dienstverlening beïnvloedt.
2. 2 Beleidsanalyse en probleemdefinitie Je leert beleidsvraagstukken te analyseren en relevante gegevens en belangen te inventariseren.
   5 lessen

   1. Vaststellen van het vraagstuk of probleemJe stelt het beleidsvraagstuk of probleem vast aan de hand van concrete signalen.
   2. Analyseren van relevante gegevens en feitenJe analyseert beschikbare gegevens en feiten rondom het vraagstuk.
   3. Belangen en perspectieven van stakeholders in kaart brengenJe brengt belangen en perspectieven van stakeholders in kaart.
   4. Onderzoek naar bestaande beleidsdocumentenJe onderzoekt bestaande beleidsdocumenten voor relevante informatie.
   5. Afbakenen van doel en scope van beleidJe bakent het doel en de scope van het beleid zorgvuldig af.
3. 3 Beleidsdoelen en -indicatoren formuleren Je formuleert beleidsdoelen, prioriteert deze en koppelt ze aan meetbare indicatoren.
   5 lessen

   1. SMART-doelstellingen opstellenJe stelt SMART-doelstellingen op voor het beleid.
   2. Koppelen van doelen aan maatschappelijke effectenJe koppelt beleidsdoelen aan de gewenste maatschappelijke effecten.
   3. Prioriteren van beleidsdoelenJe bepaalt welke beleidsdoelen prioriteit krijgen.
   4. Formuleren van meetbare indicatorenJe formuleert indicatoren waarmee je resultaten kunt meten.
   5. Afstemmen met politieke besluitvormingJe stemt beleidsdoelen af met de politieke besluitvorming.
4. 4 Onderzoek en dataverzameling Je verzamelt en analyseert betrouwbare informatie en past verschillende onderzoeksmethoden toe.
   5 lessen

   1. Bronnen van betrouwbare informatie binnen de overheidJe zoekt betrouwbare informatiebronnen binnen de overheid.
   2. Gebruik van statistieken en onderzoeksrapportenJe gebruikt statistieken en onderzoeksrapporten voor beleidsanalyse.
   3. Interviews en enquêtes met betrokkenenJe voert interviews en enquêtes uit met betrokkenen.
   4. Benchmarking met andere gemeenten of organisatiesJe vergelijkt beleid met andere gemeenten of organisaties.
   5. Toepassen van analysemethodenJe past analysemethoden toe op verzamelde data.
5. 5 Beleidsopties ontwikkelen en afwegen Je ontwikkelt beleidsalternatieven, voert analyses uit en betrekt experts bij de afweging.
   5 lessen

   1. Creëren van verschillende beleidsalternatievenJe bedenkt verschillende alternatieven voor het te voeren beleid.
   2. Analyseren van voor- en nadelenJe analyseert de voor- en nadelen van de verschillende opties.
   3. Kosten-batenanalyse uitvoerenJe voert een kosten-batenanalyse uit voor de beleidsopties.
   4. Toetsen op haalbaarheid en risico’sJe toetst alternatieven op haalbaarheid en risico’s.
   5. Betrekken van interne en externe expertsJe betrekt interne en externe experts bij de beleidsafweging.
6. 6 Besluitvormingsprocessen binnen de overheid Je verdiept je in besluitvormingsprocessen en juridische toetsing binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Rol van college en gemeenteraad/provinciale statenJe beschrijft de rol van college, gemeenteraad of provinciale staten.
   2. Formele besluitvormingsproceduresJe volgt formele besluitvormingsprocedures stap voor stap.
   3. Advisering en ambtelijke voorbereidingJe bereidt beleidsvoorstellen ambtelijk voor en adviseert hierover.
   4. Juridische toetsing van beleidsvoorstellenJe toetst beleidsvoorstellen op juridische aspecten.
   5. Communicatie tijdens het besluitvormingsprocesJe verzorgt de communicatie tijdens het besluitvormingsproces.
7. 7 Uitvoering van beleid Je vertaalt beleid naar uitvoeringsplannen en bewaakt de voortgang en samenwerking.
   5 lessen

   1. Vertalen van beleid naar concrete uitvoeringsplannenJe werkt beleid uit tot concrete uitvoeringsplannen.
   2. Rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende dienstenJe benoemt rollen en verantwoordelijkheden van uitvoerende diensten.
   3. Planning en fasering van activiteitenJe plant en faseert de uit te voeren activiteiten.
   4. Samenwerking met externe partnersJe organiseert samenwerking met externe partners.
   5. Bewaken van voortgang en kwaliteitJe bewaakt de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
8. 8 Monitoring en evaluatie van beleid Je monitort en evalueert beleidsresultaten en leert van behaalde successen en knelpunten.
   5 lessen

   1. Meetmethoden voor beleidsresultatenJe past meetmethoden toe om beleidsresultaten te volgen.
   2. Verzamelen en analyseren van uitvoeringsdataJe verzamelt en analyseert data over de uitvoering van beleid.
   3. Toetsen van beleid aan vooraf gestelde doelenJe toetst of het beleid de vooraf gestelde doelen behaalt.
   4. Leren van succesfactoren en knelpuntenJe signaleert succesfactoren en knelpunten in de uitvoering.
   5. Opstellen van evaluatierapportagesJe stelt evaluatierapportages op over de behaalde resultaten.
9. 9 Communicatie rondom beleid Je communiceert effectief over beleid met burgers, stakeholders en media, intern en extern.
   5 lessen

   1. Informeren van burgers en stakeholdersJe informeert burgers en stakeholders over beleid en uitvoering.
   2. Gebruik van begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelenJe gebruikt begrijpelijke taal en visuele hulpmiddelen in communicatie.
   3. Interne communicatie binnen de organisatieJe verzorgt interne communicatie binnen de organisatie.
   4. Omgaan met media en persvragenJe gaat om met media en beantwoordt persvragen over beleid.
   5. Transparantie en openheid over resultatenJe zorgt voor transparantie en openheid over behaalde resultaten.
10. 10 Continu verbeteren van beleid Je stelt verbeterplannen op, verwerkt feedback en speelt in op veranderingen in beleid en organisatie.
    5 lessen

    1. Opstellen van verbeterplannen op basis van evaluatiesJe ontwikkelt verbeterplannen op basis van evaluaties.
    2. Integreren van feedback uit de praktijkJe verwerkt feedback uit de praktijk in nieuw beleid.
    3. Inspelen op veranderende wet- en regelgevingJe past beleid aan bij veranderende wet- en regelgeving.
    4. Innovatieve oplossingen in beleid opnemenJe neemt innovatieve oplossingen op in het beleid.
    5. Verankeren van verbeteringen in de organisatieJe borgt verbeteringen structureel in de organisatie.