MHBO Praktijkcursus – Financieel beheer binnen de overheid

Je past financieel beheer toe binnen de overheid, van begroting tot verslaglegging en risicomanagement.

1. 1 Basisprincipes van overheidsfinanciën Je onderzoekt de basis van overheidsfinanciën en de relatie tussen beleid, begroting en verantwoording.
   5 lessen

   1. Verschil tussen commerciële en publieke financiële systemenJe vergelijkt financiële systemen van publieke en commerciële organisaties.
   2. Doel en functies van financieel beheer binnen de overheidJe beschrijft de doelen en functies van financieel beheer binnen een overheidsorganisatie.
   3. Begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzichtJe herkent en gebruikt begrippen als begroting, jaarrekening en kasstroomoverzicht.
   4. Het belang van transparantie en verantwoordingJe licht toe waarom transparantie en verantwoording belangrijk zijn in het financiële proces.
   5. Relatie tussen beleid en financiële middelenJe onderzoekt hoe beleid en financiële middelen met elkaar samenhangen.
2. 2 Begrotingsprocessen binnen de overheid Je doorloopt het begrotingsproces, van meerjarenbegroting tot koppeling aan beleidsdoelen.
   5 lessen

   1. Opstellen van een meerjarenbegrotingJe stelt een meerjarenbegroting op voor een overheidsorganisatie.
   2. Verschillende begrotingsvormen (input-, output- en resultaatgericht)Je vergelijkt verschillende begrotingsvormen en past deze toe.
   3. Rollen van raad, college en ambtelijke organisatieJe benoemt de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie in het begrotingsproces.
   4. Het begrotingsjaar en budgetcycliJe beschrijft het begrotingsjaar en de verschillende fasen van de budgetcyclus.
   5. Koppeling van begroting aan beleidsdoelenJe koppelt begrotingselementen aan beleidsdoelen en licht deze toe.
3. 3 Inkomstenbronnen van de overheid Je analyseert de verschillende inkomstenbronnen van de overheid, van belastingen tot subsidies.
   5 lessen

   1. Belastingopbrengsten (lokale en landelijke)Je onderscheidt lokale en landelijke belastingopbrengsten en hun toepassing.
   2. Heffingen en legesJe benoemt heffingen en leges en geeft voorbeelden van hun gebruik.
   3. Overdrachten van hogere overhedenJe beschrijft overdrachten van hogere overheden en hun rol in de financiering.
   4. Subsidies van nationale en Europese instantiesJe herkent subsidies van nationale en Europese instanties als inkomstenbron.
   5. Niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoopJe benoemt niet-belastingmiddelen zoals verhuur of verkoop van eigendommen.
4. 4 Uitgavenbeheer en budgetbewaking Je verdeelt middelen, bewaakt budgetten en monitort uitgaven binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Verdelen van middelen over beleidsterreinenJe verdeelt financiële middelen over verschillende beleidsterreinen.
   2. Controle op realisatie van uitgavenJe controleert de realisatie van uitgaven ten opzichte van de begroting.
   3. Herverdeling bij onder- of overschrijdingenJe voert herverdeling uit bij onder- of overschrijdingen van budgetten.
   4. Financiële rapportages en voortgangsmonitoringJe stelt financiële rapportages op en monitort de voortgang.
   5. Rol van budgethouders en controllersJe beschrijft de rol van budgethouders en controllers in het uitgavenbeheer.
5. 5 Financiële verslaglegging en rapportage Je stelt rapportages en jaarrekeningen op en voldoet aan transparantie-eisen in verslaglegging.
   5 lessen

   1. Opstellen van tussentijdse rapportagesJe maakt tussentijdse financiële rapportages voor de organisatie.
   2. Jaarrekening en jaarverslag samenstellenJe stelt een jaarrekening en jaarverslag samen volgens de richtlijnen.
   3. Verplichte publicatie en transparantie-eisenJe past verplichte publicatie- en transparantie-eisen toe in de verslaglegging.
   4. Gebruik van financiële kengetallenJe gebruikt financiële kengetallen bij het analyseren van rapportages.
   5. Afleggen van verantwoording aan de raadJe legt verantwoording af aan de raad over het gevoerde financiële beleid.
6. 6 Wet- en regelgeving in financieel beheer Je past relevante wet- en regelgeving toe bij financieel beheer binnen de overheid.
   5 lessen

   1. Gemeentewet en ProvinciewetJe benoemt de belangrijkste bepalingen uit de Gemeentewet en Provinciewet.
   2. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)Je past het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) toe in de praktijk.
   3. Comptabiliteitswet voor het RijkJe herkent de toepassing van de Comptabiliteitswet voor het Rijk.
   4. Richtlijnen van de Rekenkamer en accountantJe volgt richtlijnen van de Rekenkamer en accountant bij financiële processen.
   5. Europese financiële voorschriftenJe benoemt Europese financiële voorschriften die van toepassing zijn.
7. 7 Interne controle en auditprocessen Je voert interne controles uit en werkt samen met toezichthouders aan een betrouwbare financiële organisatie.
   5 lessen

   1. Doel en opzet van interne controlesystemenJe zet een intern controlesysteem op binnen een overheidsorganisatie.
   2. Toetsen van naleving van regels en proceduresJe toetst de naleving van regels en procedures in financiële processen.
   3. Uitvoeren van interne auditsJe voert interne audits uit en legt bevindingen vast.
   4. Bevindingen rapporteren en verbetermaatregelen doorvoerenJe rapporteert bevindingen en stelt verbetermaatregelen voor.
   5. Samenwerking met externe toezichthoudersJe werkt samen met externe toezichthouders aan financiële controle.
8. 8 Risicomanagement in overheidsfinanciën Je herkent financiële risico’s, beoordeelt deze en stelt beheersmaatregelen op voor de organisatie.
   5 lessen

   1. Identificeren van financiële risico’sJe identificeert mogelijke financiële risico’s binnen de organisatie.
   2. Beoordelen van impact en waarschijnlijkheidJe beoordeelt de impact en waarschijnlijkheid van financiële risico’s.
   3. Risicobeheersmaatregelen opstellenJe stelt risicobeheersmaatregelen op en past deze toe.
   4. Opbouwen van weerstandsvermogenJe bouwt weerstandsvermogen op voor onverwachte financiële situaties.
   5. Monitoring en actualisatie van risicodossiersJe monitort en actualiseert risicodossiers periodiek.
9. 9 Liquiditeits- en kasbeheer Je beheert kasstromen, liquide middelen en tijdelijke financiering binnen een overheidsorganisatie.
   5 lessen

   1. Voorspellen van kasstromenJe voorspelt kasstromen op basis van inkomsten en uitgaven.
   2. Beheer van liquide middelenJe beheert de liquide middelen van de organisatie.
   3. Aantrekken van tijdelijke financieringJe onderzoekt mogelijkheden voor het aantrekken van tijdelijke financiering.
   4. Rente- en beleggingsbeleid bij de overheidJe past rente- en beleggingsbeleid toe bij het beheer van middelen.
   5. Relatie met schatkistbankierenJe legt uit hoe schatkistbankieren werkt binnen de overheid.
10. 10 Financiële analyse en besluitvorming Je analyseert financiële gegevens en ondersteunt beleidskeuzes met onderbouwde scenario’s.
    5 lessen

    1. Interpreteren van financiële gegevensJe interpreteert financiële gegevens voor beleids- en managementdoeleinden.
    2. Gebruik van kostprijsberekeningen voor beleidJe gebruikt kostprijsberekeningen bij het voorbereiden van beleid.
    3. Analyseren van trends in inkomsten en uitgavenJe analyseert trends in inkomsten en uitgaven over meerdere jaren.
    4. Ondersteunen van beleidskeuzes met financiële onderbouwingJe onderbouwt beleidskeuzes met financiële analyses.
    5. Presenteren van financiële scenario’s aan besluitvormersJe presenteert financiële scenario’s aan besluitvormers.