HBO Teamontwikkeling (6 maanden)

Je onderzoekt hoe teams functioneren, oefent met teamrollen, leiderschap, communicatie en samenwerking, en past methoden toe voor teamontwikkeling.

1. 1 Basisprincipes van teamontwikkeling Je onderzoekt wat een team is, hoe teams zich ontwikkelen en welke factoren bijdragen aan effectieve samenwerking.
   10 lessen

   1. Definitie van een teamJe onderscheidt teams van andere samenwerkingsvormen en benoemt kenmerken.
   2. Verschil tussen groep en teamJe vergelijkt groepen met teams en benoemt de verschillen in functioneren.
   3. Doelen van teamontwikkelingJe benoemt doelen van teamontwikkeling en vertaalt deze naar de praktijk.
   4. Fasen van teamontwikkeling (Tuckman-model)Je analyseert de fasen van teamontwikkeling volgens het Tuckman-model.
   5. Rollen binnen teams (Belbin)Je beschrijft verschillende rollen binnen teams met het model van Belbin.
   6. Invloed van organisatiecultuur op teamsJe bekijkt hoe organisatiecultuur het functioneren van teams beïnvloedt.
   7. Samenwerkingsvormen en structurenJe onderzoekt samenwerkingsvormen en structuren binnen teams.
   8. Succesfactoren van effectieve teamsJe benoemt factoren die bijdragen aan effectieve teams.
   9. Valkuilen bij teamvormingJe signaleert valkuilen bij het vormen van teams en benoemt deze.
   10. Teamontwikkeling in de praktijkJe past inzichten toe op praktijksituaties van teamontwikkeling.
2. 2 Teamrollen en groepsdynamiek Je analyseert teamrollen, groepsdynamiek en de invloed van diversiteit, macht en informele processen.
   10 lessen

   1. Belbin-teamrollen uitgelegdJe legt de Belbin-teamrollen uit en koppelt deze aan praktijksituaties.
   2. Herkennen van natuurlijke en aangeleerde rollenJe herkent natuurlijke en aangeleerde rollen bij teamleden.
   3. Synergie tussen rollenJe onderzoekt hoe verschillende rollen samen tot synergie kunnen leiden.
   4. Groepsnormen en groepsdrukJe signaleert groepsnormen en de invloed van groepsdruk.
   5. Positie en status binnen een teamJe benoemt hoe positie en status binnen teams worden bepaald.
   6. Machtsverhoudingen in teamsJe analyseert machtsverhoudingen en de impact op samenwerking.
   7. Subgroepen en coalitievormingJe herkent subgroepen en coalities binnen teams.
   8. Invloed van diversiteit op dynamiekJe onderzoekt de invloed van diversiteit op de groepsdynamiek.
   9. Omgaan met informele leidersJe gaat om met informele leiders en hun rol binnen het team.
   10. Balans tussen individu en groepJe bewaakt de balans tussen individuele belangen en groepsdoelen.
3. 3 Leiderschap in teams Je onderzoekt leiderschapsstijlen, past situationeel leiderschap toe en ontwikkelt coachende vaardigheden.
   10 lessen

   1. Verschillende leiderschapsstijlenJe vergelijkt verschillende leiderschapsstijlen en hun effect op teams.
   2. Situationeel leiderschap toepassenJe past situationeel leiderschap toe in verschillende situaties.
   3. Coachend leiderschap ontwikkelenJe ontwikkelt coachende vaardigheden als leider.
   4. Leiderschap in zelfsturende teamsJe analyseert leiderschap in zelfsturende teams.
   5. Vertrouwen opbouwen als leiderJe leert vertrouwen op te bouwen als leider.
   6. Leiderschap en besluitvormingJe neemt leiderschap bij besluitvorming onder de loep.
   7. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback.
   8. Motiveren van teamledenJe motiveert teamleden met passende interventies.
   9. Leiderschap versus managementJe onderscheidt leiderschap van management in teams.
   10. Ontwikkelen van persoonlijk leiderschapJe werkt aan het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap.
4. 4 Communicatie binnen teams Je onderzoekt communicatieprocessen, oefent met luisteren, feedback en vergadertechnieken en voorkomt miscommunicatie.
   10 lessen

   1. Effectieve communicatieprocessenJe analyseert hoe effectieve communicatie in teams verloopt.
   2. Verbaal en non-verbaal gedragJe herkent en past verbaal en non-verbaal gedrag toe.
   3. Actief luisteren en samenvattenJe oefent actief luisteren en het samenvatten van gesprekken.
   4. Informatieoverdracht en transparantieJe zorgt voor heldere informatieoverdracht en transparantie.
   5. Ruis en miscommunicatie herkennenJe signaleert ruis en voorkomt miscommunicatie.
   6. Feedbackregels en -structurenJe past feedbackregels en -structuren toe in teams.
   7. Teamvergaderingen faciliterenJe faciliteert effectieve teamvergaderingen.
   8. Conflicten door communicatie voorkomenJe voorkomt conflicten door duidelijke communicatie.
   9. Digitale communicatie in teamsJe gebruikt digitale middelen voor communicatie in teams.
   10. Interculturele communicatieJe past interculturele communicatie toe in teamsamenwerking.
5. 5 Conflicthantering en samenwerking Je herkent conflicten, past modellen voor conflicthantering toe en werkt aan herstel en vertrouwen binnen teams.
   10 lessen

   1. Oorzaken van conflicten in teamsJe benoemt oorzaken van conflicten in teams.
   2. Typen conflicten herkennenJe herkent verschillende typen conflicten.
   3. Het Thomas-Kilmann model toepassenJe past het Thomas-Kilmann model toe bij conflicten.
   4. Conflict als kans voor groeiJe ziet conflict als kans voor groei en ontwikkeling.
   5. De rol van emoties in conflictenJe onderzoekt de rol van emoties bij conflicten.
   6. Mediatie binnen teamsJe past mediatie toe bij conflicten in teams.
   7. Gespreksmodellen voor conflictbemiddelingJe gebruikt gespreksmodellen voor conflictbemiddeling.
   8. Omgaan met weerstandJe gaat om met weerstand binnen teams.
   9. Herstellen van verstoorde samenwerkingJe werkt aan het herstellen van verstoorde samenwerking.
   10. Bouwen aan hernieuwd vertrouwenJe bouwt aan hernieuwd vertrouwen in teams.
6. 6 Motivatie en betrokkenheid Je onderzoekt motivatiebronnen, stimuleert eigenaarschap en betrokkenheid, en herkent signalen van demotivatie.
   10 lessen

   1. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatiebronnen.
   2. Motivatiemodellen (o.a. Maslow, Herzberg)Je past motivatiemodellen toe, zoals Maslow en Herzberg.
   3. Het belang van waardering en erkenningJe benoemt het belang van waardering en erkenning in teams.
   4. Teamdoelen formuleren en delenJe formuleert en deelt teamdoelen met anderen.
   5. Eigenaarschap stimulerenJe stimuleert eigenaarschap bij teamleden.
   6. Werkplezier vergrotenJe vergroot werkplezier door gerichte acties.
   7. Autonomie binnen het teamJe onderzoekt de rol van autonomie binnen teams.
   8. Betrokkenheid meten en bevorderenJe meet en bevordert betrokkenheid van teamleden.
   9. Herkennen van demotivatieJe herkent signalen van demotivatie in het team.
   10. Duurzaam motiveren van teamledenJe motiveert teamleden op duurzame wijze.
7. 7 Feedback en reflectie Je past feedbackmethoden toe, stimuleert reflectie en evalueert samenwerking en werkprocessen in teams.
   10 lessen

   1. Het nut van feedback in teamontwikkelingJe benoemt het nut van feedback bij teamontwikkeling.
   2. Feedbackregels toepassen (4G-methode, SBI)Je past feedbackregels toe met de 4G-methode en SBI.
   3. Feedforward inzettenJe zet feedforward in om vooruit te kijken.
   4. Reflectiemodellen (Korthagen, Gibbs)Je gebruikt reflectiemodellen zoals Korthagen en Gibbs.
   5. Zelfreflectie stimuleren bij teamledenJe stimuleert zelfreflectie bij teamleden.
   6. Intervisie als leermiddelJe gebruikt intervisie als leermiddel in teams.
   7. Reflectieve werkvormen kiezenJe kiest passende reflectieve werkvormen.
   8. Cultuur van openheid creërenJe creëert een cultuur van openheid in teams.
   9. Evaluatie van samenwerkingJe evalueert de samenwerking binnen het team.
   10. Feedback integreren in werkprocessenJe integreert feedback in dagelijkse werkprocessen.
8. 8 Teamresultaten en prestatiemeting Je stelt doelen op, meet teamresultaten en gebruikt prestatie-indicatoren en verbetercycli om prestaties te evalueren.
   10 lessen

   1. Doelen SMART formulerenJe formuleert doelen volgens de SMART-methode.
   2. Prestatie-indicatoren vaststellenJe stelt prestatie-indicatoren vast voor teams.
   3. Teamresultaten evaluerenJe evalueert teamresultaten aan de hand van criteria.
   4. Gebruik van KPI’s in teamverbandJe gebruikt KPI’s om prestaties te monitoren.
   5. Dashboarding en teamrapportagesJe maakt teamrapportages en gebruikt dashboards.
   6. Individuele bijdrage metenJe meet individuele bijdragen binnen het team.
   7. Balans tussen proces en resultaatJe bewaakt de balans tussen proces en resultaat.
   8. Continu verbeteren (PDCA-cyclus)Je past de PDCA-cyclus toe voor continu verbeteren.
   9. Leren van successen en foutenJe leert van successen en fouten binnen het team.
   10. Prestatiebeloning en waarderingJe onderzoekt de rol van prestatiebeloning en waardering.
9. 9 Verandering en teamontwikkeling Je analyseert veranderingsprocessen in teams, herkent weerstand en past modellen toe voor teamontwikkeling tijdens verandering.
   10 lessen

   1. Veranderingsprocessen binnen teamsJe onderzoekt hoe veranderingsprocessen in teams verlopen.
   2. Het ADKAR-model toepassenJe past het ADKAR-model toe bij teamverandering.
   3. Weerstand bij teamverandering herkennenJe herkent en benoemt weerstand bij teamverandering.
   4. Rol van de leider in veranderingJe bekijkt de rol van de leider bij veranderingen.
   5. Communicatie bij veranderingenJe analyseert communicatie bij veranderingen in teams.
   6. Teamveerkracht ontwikkelenJe ontwikkelt teamveerkracht bij verandering.
   7. Omgaan met onzekerheidJe gaat om met onzekerheid tijdens veranderingsprocessen.
   8. Fasen van emotionele verandering (Kubler-Ross)Je herkent fasen van emotionele verandering met Kubler-Ross.
   9. Verandering als leerprocesJe ziet verandering als een leerproces voor teams.
   10. Teamontwikkeling in veranderende contextenJe past teamontwikkeling toe in veranderende contexten.
10. 10 Psychologische veiligheid en vertrouwen Je onderzoekt psychologische veiligheid, creëert vertrouwen en herkent voorwaarden voor openheid en veilig samenwerken.
    10 lessen

    1. Definitie van psychologische veiligheidJe definieert psychologische veiligheid in teams.
    2. Het belang van veiligheid voor innovatieJe benoemt waarom veiligheid innovatie bevordert.
    3. Voorwaarden voor openheid in teamsJe herkent voorwaarden voor openheid in teams.
    4. Vertrouwen als fundament van samenwerkingJe ziet vertrouwen als fundament voor samenwerking.
    5. Veiligheid creëren als teamleiderJe leert veiligheid te creëren als teamleider.
    6. Omgaan met kwetsbaarheidJe gaat om met kwetsbaarheid in teams.
    7. Herkennen van onveilige situatiesJe herkent signalen van onveilige situaties.
    8. Gespreksklimaat en veiligheidJe bevordert een veilig gespreksklimaat.
    9. Veilige feedbackstructurenJe past veilige feedbackstructuren toe.
    10. Vertrouwen duurzaam opbouwenJe bouwt vertrouwen op binnen teams.

Je onderzoekt hoe je teamleden motiveert door inzicht in rollen, communicatie, samenwerking en persoonlijkheid toe te passen.

1. 1 Grondslagen van teamrollen Je onderzoekt teamrollen, hun functies en het effect van duidelijke of onduidelijke rolverdeling in teams.
   10 lessen

   1. Definitie van teamrollenJe definieert verschillende rollen binnen een team en hun kenmerken.
   2. Historische ontwikkeling van roltheorieënJe beschrijft hoe roltheorieën zich historisch hebben ontwikkeld.
   3. Overzicht van veelgebruikte modellen (o.a. Belbin)Je vergelijkt gangbare modellen voor teamrollen, zoals Belbin.
   4. Doelen en functies van teamrollenJe benoemt doelen en functies van rollen binnen teams.
   5. Het verschil tussen formele en informele rollenJe onderscheidt formele en informele rollen in teamverband.
   6. Positieve effecten van duidelijke rollenJe benoemt hoe duidelijke rollen bijdragen aan samenwerking.
   7. Risico’s bij onduidelijke rolverdelingJe signaleert risico’s bij onduidelijke rolverdeling.
   8. Invloed van cultuur op rolopvattingJe onderzoekt hoe cultuur rolopvattingen beïnvloedt.
   9. Toepassing in praktijkcasesJe past kennis over teamrollen toe in praktijkvoorbeelden.
   10. Kritische reflectie op rolmodellenJe reflecteert kritisch op bestaande rolmodellen binnen teams.
2. 2 Persoonlijkheid en gedrag Je onderzoekt hoe persoonlijkheid en gedrag samenhangen en invloed hebben op teamprocessen.
   10 lessen

   1. Wat is persoonlijkheid?Je omschrijft wat persoonlijkheid inhoudt en welke factoren een rol spelen.
   2. Invloed van opvoeding en omgevingJe analyseert de invloed van opvoeding en omgeving op gedrag.
   3. Belangrijkste persoonlijkheidstheorieën (Big Five, MBTI)Je vergelijkt belangrijke persoonlijkheidstheorieën zoals Big Five en MBTI.
   4. Relatie tussen persoonlijkheid en teamgedragJe legt uit hoe persoonlijkheid teamgedrag beïnvloedt.
   5. Stabiele versus veranderlijke eigenschappenJe onderscheidt stabiele en veranderlijke eigenschappen.
   6. Zelfbeeld en sociale perceptieJe onderzoekt het effect van zelfbeeld en sociale perceptie.
   7. Het concept van gedragsstijlJe beschrijft verschillende gedragsstijlen in teams.
   8. Relatie tussen motivatie en persoonlijkheidJe legt de relatie tussen motivatie en persoonlijkheid uit.
   9. Voorbeelden uit werksituatiesJe analyseert praktijkvoorbeelden uit werksituaties.
   10. Zelfreflectie als instrumentJe past zelfreflectie toe op je eigen gedrag en persoonlijkheid.
3. 3 Communicatie binnen teams Je verdiept je in communicatievormen en leert hoe je communicatie in teams effectief inzet.
   10 lessen

   1. Verbale en non-verbale communicatieJe onderscheidt verbale en non-verbale communicatie in teams.
   2. Actief luisterenJe oefent met actief luisteren in gesprekken.
   3. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
   4. De rol van assertiviteitJe onderzoekt de rol van assertiviteit in teamcommunicatie.
   5. Invloed van teamrollen op communicatiepatronenJe analyseert hoe teamrollen communicatiepatronen beïnvloeden.
   6. Barrières in communicatieJe herkent barrières in communicatie en benoemt oplossingen.
   7. Effectief taalgebruik op B2-niveauJe past effectief taalgebruik toe op B2-niveau.
   8. Digitale communicatie in teamsJe gebruikt digitale communicatiemiddelen in teams.
   9. Casussen over miscommunicatieJe bespreekt casussen over miscommunicatie.
   10. Ontwikkeling van communicatieve sensitiviteitJe ontwikkelt communicatieve sensitiviteit binnen teams.
4. 4 Samenwerking en groepsdynamiek Je onderzoekt samenwerking, groepsvorming en dynamiek in teamsituaties.
   10 lessen

   1. Definitie van samenwerkingJe omschrijft wat samenwerking inhoudt binnen teams.
   2. Stadia van groepsontwikkeling (Tuckman)Je benoemt de stadia van groepsontwikkeling volgens Tuckman.
   3. Relatie tussen rollen en groepsvormingJe legt uit hoe rollen groepsvorming beïnvloeden.
   4. Positieve en negatieve groepsprocessenJe herkent positieve en negatieve groepsprocessen.
   5. Besluitvorming in teamsJe analyseert besluitvormingsprocessen in teams.
   6. Invloed van macht en hiërarchieJe onderzoekt de invloed van macht en hiërarchie op samenwerking.
   7. Conflictdynamieken herkennenJe herkent conflictdynamieken in teams.
   8. Vertrouwen opbouwen in groepenJe benoemt methoden om vertrouwen op te bouwen in groepen.
   9. Casuïstiek uit de beroepspraktijkJe bespreekt casuïstiek uit de beroepspraktijk.
   10. Reflectie op eigen samenwerkingsstijlJe reflecteert op je eigen samenwerkingsstijl.
5. 5 Leiderschap en rolverdeling Je analyseert leiderschapsstijlen en hun invloed op rolverdeling en motivatie in teams.
   10 lessen

   1. Verschillende leiderschapsstijlenJe vergelijkt verschillende stijlen van leidinggeven.
   2. De rol van de leider in relatie tot teamrollenJe onderzoekt de relatie tussen leiderschap en teamrollen.
   3. Leiderschap en persoonlijkheidstypenJe koppelt leiderschap aan persoonlijkheidstypen.
   4. Situationeel leiderschapJe past situationeel leiderschap toe in praktijksituaties.
   5. Coaching en begeleiding in teamsJe beschrijft coaching en begeleiding binnen teams.
   6. Invloed van macht en verantwoordelijkheidJe analyseert de invloed van macht en verantwoordelijkheid.
   7. De balans tussen sturen en loslatenJe onderzoekt de balans tussen sturen en loslaten.
   8. Voorbeelden uit organisatiesJe bespreekt voorbeelden uit organisaties.
   9. Zelfbeeld van leiderschapJe reflecteert op je eigen leiderschapsbeeld.
   10. Ethische aspecten van leiderschapJe benoemt ethische aspecten van leiderschap.
6. 6 Conflicthantering in teams Je leert conflicten in teams herkennen, analyseren en hanteren met passende strategieën.
   10 lessen

   1. Oorzaken van conflictenJe benoemt oorzaken van conflicten binnen teams.
   2. Constructieve versus destructieve conflictenJe onderscheidt constructieve en destructieve conflicten.
   3. Relatie tussen persoonlijkheid en conflictoplossingJe koppelt conflictoplossing aan persoonlijkheid.
   4. Rol van emoties in conflictprocessenJe onderzoekt de rol van emoties in conflictprocessen.
   5. Conflicthanteringsstijlen (o.a. Thomas-Kilmann)Je past verschillende conflicthanteringsstijlen toe.
   6. Technieken voor bemiddelingJe oefent met bemiddelingstechnieken.
   7. Het belang van neutraliteit en objectiviteitJe benoemt het belang van neutraliteit en objectiviteit.
   8. Praktijkvoorbeelden uit organisatiesJe bespreekt praktijkvoorbeelden van conflicten.
   9. Effecten van onopgeloste conflictenJe analyseert de gevolgen van onopgeloste conflicten.
   10. Reflectie op eigen conflictstijlJe reflecteert op je eigen conflictstijl.
7. 7 Motivatie en rolopvatting Je onderzoekt motivatiebronnen en leert hoe teamrollen en erkenning motivatie beïnvloeden.
   10 lessen

   1. Definitie van motivatieJe omschrijft wat motivatie inhoudt en welke factoren meespelen.
   2. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatie.
   3. Theorieën van motivatie (o.a. Maslow, Herzberg)Je vergelijkt verschillende motivatietheorieën.
   4. Relatie tussen motivatie en persoonlijkheidJe legt de relatie tussen motivatie en persoonlijkheid uit.
   5. De invloed van teamrollen op motivatieJe onderzoekt hoe teamrollen motivatie beïnvloeden.
   6. Rol van erkenning en waarderingJe benoemt het effect van erkenning en waardering.
   7. Casussen van motivatieproblemenJe bespreekt casussen van motivatieproblemen.
   8. De rol van autonomie en verantwoordelijkheidJe onderzoekt de rol van autonomie en verantwoordelijkheid.
   9. Impact van doelen op motivatieJe analyseert de impact van doelen op motivatie.
   10. Zelfreflectie op motivatiebronnenJe reflecteert op je eigen motivatiebronnen.
8. 8 Besluitvorming en verantwoordelijkheid Je onderzoekt besluitvormingsprocessen en de verdeling van verantwoordelijkheid binnen teams.
   10 lessen

   1. Proces van besluitvormingJe beschrijft het proces van besluitvorming in teams.
   2. Individuele versus collectieve besluitvormingJe vergelijkt individuele en collectieve besluitvorming.
   3. Relatie tussen teamrollen en besluitvormingJe legt uit hoe teamrollen besluitvorming beïnvloeden.
   4. Valkuilen bij besluitvormingJe benoemt valkuilen bij het nemen van besluiten.
   5. Het effect van groepsdrukJe analyseert het effect van groepsdruk op keuzes.
   6. Methoden van besluitvorming (o.a. consensus)Je past verschillende besluitvormingsmethoden toe.
   7. Ethische aspecten van verantwoordelijkheidJe benoemt ethische aspecten van verantwoordelijkheid.
   8. Case-analyse van besluitvorming in teamsJe voert een case-analyse uit van besluitvorming in teams.
   9. Effect van persoonlijkheid op keuzesJe onderzoekt het effect van persoonlijkheid op keuzes.
   10. Reflectie op eigen besluitvormingsstijlJe reflecteert op je eigen besluitvormingsstijl.
9. 9 Diversiteit in persoonlijkheid en teams Je onderzoekt diversiteit in teams en leert omgaan met verschillen in persoonlijkheid en achtergrond.
   10 lessen

   1. Definitie van diversiteitJe omschrijft wat diversiteit betekent in een teamcontext.
   2. Verschillen in denkstijlen en gedragingenJe benoemt verschillen in denkstijlen en gedragingen.
   3. De waarde van diversiteit voor innovatieJe onderzoekt de waarde van diversiteit voor innovatie.
   4. Uitdagingen bij verschillende persoonlijkhedenJe benoemt uitdagingen bij verschillende persoonlijkheden.
   5. Relatie met teamrollen en complementariteitJe legt de relatie uit tussen diversiteit en teamrollen.
   6. Vooroordelen en stereotyperingJe herkent en benoemt vooroordelen en stereotypering.
   7. Interculturele verschillen in teamsJe onderzoekt interculturele verschillen in teams.
   8. Casussen uit internationale contextJe bespreekt casussen uit internationale contexten.
   9. Het belang van inclusiviteitJe benoemt het belang van inclusiviteit in teams.
   10. Zelfreflectie op eigen omgang met diversiteitJe reflecteert op je eigen omgang met diversiteit.
10. 10 Zelfontwikkeling en professionele identiteit Je werkt aan je professionele identiteit en stelt een persoonlijk ontwikkelingsplan op.
    10 lessen

    1. Betekenis van zelfontwikkelingJe onderzoekt wat zelfontwikkeling inhoudt voor jouw loopbaan.
    2. Relatie tussen persoonlijkheid en professionele groeiJe legt de relatie tussen persoonlijkheid en professionele groei uit.
    3. Het concept van levenslang lerenJe past het concept van levenslang leren toe op je eigen situatie.
    4. Invloed van feedback op zelfontwikkelingJe onderzoekt hoe feedback bijdraagt aan je ontwikkeling.
    5. Reflectie als leerinstrumentJe gebruikt reflectie als instrument voor leren.
    6. Loopbaanoriëntatie en teamrollenJe koppelt loopbaanoriëntatie aan teamrollen.
    7. Het formuleren van persoonlijke leerdoelenJe formuleert persoonlijke leerdoelen voor je ontwikkeling.
    8. Casussen van professionele groeiJe bespreekt casussen van professionele groei.
    9. De rol van zelfvertrouwen en zelfkennisJe onderzoekt de rol van zelfvertrouwen en zelfkennis.
    10. Opbouw van een persoonlijk ontwikkelingsplanJe stelt een persoonlijk ontwikkelingsplan op.