HBO Praktijkcursus – Crisisinterventie in de zorg

Je herkent, analyseert en handelt bij crisissituaties in de zorg, met aandacht voor communicatie, interventie en zelfreflectie.

1. 1 Basisprincipes crisisinterventie Je onderzoekt de basisprincipes van crisisinterventie en de rol van communicatie, ethiek en samenwerking.
   10 lessen

   1. Definitie en kenmerken van crisisJe definieert wat een crisis is en benoemt de belangrijkste kenmerken in de zorg.
   2. Verschil tussen acute en chronische crisesJe vergelijkt acute en chronische crises en beschrijft hun impact op het zorgproces.
   3. Psychologische reacties tijdens crisesJe beschrijft psychologische reacties van cliënten en naasten tijdens een crisis.
   4. Fasen van crisisverwerkingJe onderscheidt de verschillende fasen van crisisverwerking bij cliënten.
   5. Stress- en copingmechanismenJe benoemt stress- en copingmechanismen bij cliënten en collega’s in crisissituaties.
   6. Rol van communicatie in crisisJe analyseert hoe communicatie het verloop van een crisis beïnvloedt.
   7. Ethische aspecten in crisisinterventieJe bespreekt ethische vraagstukken die spelen bij crisisinterventie in de zorg.
   8. Grenzen van eigen handelenJe bepaalt waar je eigen professionele grenzen liggen in crisissituaties.
   9. Multidisciplinaire samenwerkingJe licht toe hoe multidisciplinaire samenwerking verloopt bij crisisinterventie.
   10. Wet- en regelgeving rondom crisisinterventieJe benoemt de belangrijkste wet- en regelgeving rondom crisisinterventie.
2. 2 Psychopathologie en crisis Je verdiept je in psychopathologie, diagnostiek en crisismanagement bij psychische stoornissen.
   10 lessen

   1. Veelvoorkomende psychische stoornissen in crisesJe herkent psychische stoornissen die vaak voorkomen tijdens een crisis.
   2. Acute psychoses en deliriumJe signaleert acute psychoses en delirium en benoemt aandachtspunten voor zorg.
   3. Angst- en paniekstoornissenJe herkent symptomen van angst- en paniekstoornissen in crisissituaties.
   4. Suïcidaliteit en zelfbeschadigingJe signaleert suïcidaliteit en zelfbeschadiging en weet welke stappen je neemt.
   5. Posttraumatische stressstoornis (PTSS)Je benoemt kenmerken van PTSS en de invloed op het functioneren tijdens een crisis.
   6. Bipolaire stoornissen in crisisJe beschrijft hoe bipolaire stoornissen zich kunnen uiten in een crisis.
   7. Depressieve episoden en crisisJe herkent depressieve episoden en hun invloed op crisisgedrag.
   8. Middelenmisbruik en crisisJe signaleert middelenmisbruik als risicofactor bij crisis.
   9. Comorbiditeit en crisismanagementJe benoemt aandachtspunten bij comorbiditeit en crisismanagement.
   10. Diagnostische criteria en observatiesJe past diagnostische criteria en observaties toe bij crisisbeoordeling.
3. 3 Communicatie en gesprekstechnieken Je oefent met gespreksvaardigheden die nodig zijn voor effectieve communicatie in crisissituaties.
   10 lessen

   1. Actief luisterenJe past actief luisteren toe in gesprekken met cliënten in crisis.
   2. Empathisch reagerenJe toont empathie en reageert passend op emoties van cliënten.
   3. Open en gesloten vragenJe stelt open en gesloten vragen om informatie te verzamelen.
   4. De-escalatietechniekenJe gebruikt de-escalatietechnieken bij oplopende spanning.
   5. Non-verbale communicatieJe let op non-verbale signalen en past je communicatie hierop aan.
   6. Grenzen aangeven en bewakenJe geeft je grenzen aan en bewaakt deze in contact met cliënten.
   7. Motiverende gespreksvoeringJe past motiverende gespreksvoering toe om verandering te stimuleren.
   8. ConflicthanteringJe hanteert conflicten op een constructieve manier.
   9. Omgaan met agressieJe reageert adequaat op agressief gedrag van cliënten of naasten.
   10. Rapportage en overdrachtJe legt bevindingen vast en draagt informatie zorgvuldig over.
4. 4 Signalering en risicotaxatie Je leert signalen van crisis te herkennen, risico’s te taxeren en besluiten te nemen over interventies.
   10 lessen

   1. Vroegtijdige herkenning van crisisJe signaleert vroegtijdig tekenen van een dreigende crisis.
   2. Risicofactoren voor escalatieJe benoemt risicofactoren voor escalatie in crisissituaties.
   3. VeiligheidsanalyseJe voert een veiligheidsanalyse uit voor jezelf en anderen.
   4. Indicaties voor opname of interventieJe bepaalt wanneer opname of interventie noodzakelijk is.
   5. Zelf- en ander gevaar inschattenJe schat in of er sprake is van zelf- of ander gevaar.
   6. Gebruik van risicotaxatie-instrumentenJe gebruikt risicotaxatie-instrumenten bij je beoordeling.
   7. Besluitvorming in crisissituatiesJe neemt besluiten in crisissituaties op basis van analyse en overleg.
   8. Meldingsplicht en proceduresJe volgt de juiste meldingsprocedures bij crisis.
   9. Betrekken van netwerk en familieJe betrekt netwerk en familie bij signalering en aanpak.
   10. Documentatie van bevindingenJe legt bevindingen en besluiten zorgvuldig vast.
5. 5 Interventies en behandelmethoden Je past verschillende interventies en behandelmethoden toe bij crisis, van directe actie tot nazorg.
   10 lessen

   1. Directe interventietechniekenJe voert directe interventietechnieken uit bij acute situaties.
   2. Stabilisatie en veiligheid creërenJe zorgt voor stabilisatie en creëert een veilige omgeving.
   3. Crisisopvang en tijdelijke hulpJe organiseert crisisopvang en tijdelijke hulp voor cliënten.
   4. Psychosociale ondersteuningJe biedt psychosociale ondersteuning aan cliënten in crisis.
   5. Medicamenteuze interventies (basisbegrip)Je herkent wanneer medicamenteuze interventie nodig is.
   6. TraumaverwerkingstechniekenJe past basistechnieken voor traumaverwerking toe.
   7. Groepsinterventies in crisisJe begeleidt groepsinterventies in een crisissituatie.
   8. Rol van zelfhulp en lotgenotencontactJe stimuleert zelfhulp en contact met lotgenoten.
   9. Follow-up na crisisJe regelt de follow-up en monitort herstel na crisis.
   10. Evaluatie van interventiesJe evalueert de ingezette interventies en trekt conclusies.
6. 6 Juridische en ethische kaders Je verdiept je in juridische en ethische kaders die van toepassing zijn bij crisisinterventie in de zorg.
   10 lessen

   1. Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ)Je benoemt de hoofdlijnen van de BOPZ en past deze toe op casuïstiek.
   2. Informed consent in crisissituatiesJe legt uit wat informed consent betekent in crisissituaties.
   3. Privacy en beroepsgeheimJe bewaakt privacy en beroepsgeheim bij crisisinterventie.
   4. Dwang en drang: regels en beperkingenJe hanteert regels rond dwang en drang in de zorg.
   5. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandelingJe volgt de meldcode bij huiselijk geweld en kindermishandeling.
   6. Rechten van de patiëntJe benoemt de rechten van de patiënt in crisissituaties.
   7. Ethische dilemma’s in crisisinterventieJe bespreekt ethische dilemma’s die kunnen ontstaan bij crisisinterventie.
   8. Professionele verantwoordelijkheidJe neemt professionele verantwoordelijkheid bij moeilijke keuzes.
   9. Cliëntgerichtheid vs. veiligheidJe weegt cliëntgerichtheid af tegen veiligheid in je handelen.
   10. Juridische procedures en rapportageJe volgt juridische procedures en rapporteert correct.
7. 7 Psychosociale aspecten van crisis Je onderzoekt psychosociale gevolgen van crisis en de rol van sociale steun, stigma en preventie.
   10 lessen

   1. Invloed van crisis op sociale relatiesJe beschrijft hoe crisis sociale relaties beïnvloedt.
   2. Omgaan met verlies en rouwJe begeleidt cliënten bij verlies en rouw na een crisis.
   3. Culturele diversiteit en crisisbelevingJe houdt rekening met culturele verschillen in crisisbeleving.
   4. Sociale steun en netwerkJe activeert sociale steun en netwerk rondom de cliënt.
   5. Stigma rond psychische problemenJe bespreekt het effect van stigma op herstel en participatie.
   6. Empowerment van cliëntenJe stimuleert empowerment van cliënten in crisissituaties.
   7. Rol van familie en mantelzorgersJe betrekt familie en mantelzorgers bij het herstelproces.
   8. GezinsinterventiesJe ondersteunt gezinsinterventies bij crisis.
   9. Community resources en hulpbronnenJe maakt gebruik van community resources en hulpbronnen.
   10. Preventie en nazorgJe zet in op preventie en nazorg na een crisis.
8. 8 Crisismanagement in verschillende zorgsettings Je past crisismanagement toe in verschillende zorgsettings en werkt samen met diverse disciplines.
   10 lessen

   1. Huisartspraktijk en eerstelijnszorgJe handelt bij crisis in de huisartspraktijk en eerstelijnszorg.
   2. Spoedeisende hulpJe onderneemt actie bij crisissituaties op de spoedeisende hulp.
   3. Psychiatrische instellingenJe werkt met crisisinterventie in psychiatrische instellingen.
   4. Ambulante crisisdienstenJe ondersteunt ambulante crisisdiensten in je werk.
   5. Ouderenzorg en crisisJe herkent specifieke aandachtspunten bij crisis in de ouderenzorg.
   6. Jeugdzorg en crisisinterventieJe signaleert en handelt bij crisis in de jeugdzorg.
   7. VerslavingszorgJe werkt met crisisinterventie in de verslavingszorg.
   8. Geestelijke gezondheidszorgJe past crisismanagement toe in de geestelijke gezondheidszorg.
   9. Samenwerking met politie en ambulanceJe stemt af met politie en ambulance bij acute situaties.
   10. Ketenzorg en doorverwijzingJe regelt ketenzorg en verwijst door waar nodig.
9. 9 Zelfreflectie en professionele ontwikkeling Je reflecteert op je eigen handelen, bewaakt je grenzen en werkt aan professionele groei.
   10 lessen

   1. Reflecteren op eigen handelenJe kijkt kritisch terug op je eigen handelen in crisissituaties.
   2. Omgaan met stress en werkdrukJe herkent signalen van stress en werkdruk en onderneemt actie.
   3. Grenzen van eigen kunnen herkennenJe bepaalt waar je grenzen liggen in je werk.
   4. Feedback vragen en verwerkenJe vraagt en verwerkt feedback van collega’s.
   5. Intervisie en supervisieJe neemt deel aan intervisie en supervisie.
   6. Continue professionele ontwikkelingJe werkt aan je eigen professionele ontwikkeling.
   7. Morele stress en burn-out voorkomenJe voorkomt morele stress en burn-out door tijdig in te grijpen.
   8. Cultuursensitief werkenJe werkt cultuursensitief in diverse situaties.
   9. Teamdynamiek en samenwerkingJe bevordert een goede teamdynamiek en samenwerking.
   10. Kwaliteitsbewaking en verbeteringJe bewaakt en verbetert de kwaliteit van je werk.
10. 10 Onderzoek en evidence-based practice Je leert onderzoeksmethoden toepassen en evidence-based werken binnen crisisinterventie.
    10 lessen

    1. Rol van onderzoek in crisisinterventieJe beschrijft de rol van onderzoek bij crisisinterventie.
    2. Kritisch lezen van wetenschappelijke literatuurJe leest wetenschappelijke literatuur kritisch en past deze toe.
    3. Praktijkgericht onderzoek uitvoerenJe voert praktijkgericht onderzoek uit in je eigen werkomgeving.
    4. Evidence-based interventiesJe selecteert en gebruikt evidence-based interventies.
    5. Methoden van dataverzamelingJe past verschillende methoden van dataverzameling toe.
    6. Kwantitatieve en kwalitatieve analysesJe voert kwantitatieve en kwalitatieve analyses uit.
    7. Implementeren van onderzoeksresultatenJe implementeert onderzoeksresultaten in de praktijk.
    8. Evalueren van effectiviteitJe evalueert de effectiviteit van je handelen.
    9. Kwaliteitsindicatoren in crisiszorgJe gebruikt kwaliteitsindicatoren in de crisiszorg.
    10. Innovaties en ontwikkelingen in het veldJe signaleert innovaties en ontwikkelingen in het vakgebied.