HBO Praktijkcursus – Hygiëne en infectiepreventie in de zorg

Je past hygiënemaatregelen toe en voert infectiepreventie uit volgens actuele richtlijnen in de zorgpraktijk.

1. 1 Basisprincipes van hygiëne Je onderzoekt basisprincipes van hygiëne en voert richtlijnen uit in de zorgomgeving.
   10 lessen

   1. Definitie van hygiëne binnen de zorgJe beschrijft wat hygiëne in de zorg inhoudt en waarom dit van belang is.
   2. Verschil tussen persoonlijke en omgevingshygiëneJe vergelijkt persoonlijke hygiëne met omgevingshygiëne en past beide toe.
   3. Historie van hygiëne in de gezondheidszorgJe verkent hoe hygiëne zich historisch heeft ontwikkeld in de gezondheidszorg.
   4. Relatie tussen hygiëne en volksgezondheidJe legt uit hoe hygiëne bijdraagt aan volksgezondheid en voorkomt verspreiding.
   5. Hygiënische richtlijnen volgens WIPJe past hygiënische richtlijnen toe zoals vastgesteld door de WIP.
   6. Handhygiëne: technieken en toepassingJe oefent met handhygiëne en past verschillende technieken toe.
   7. Indicaties voor het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelenJe bepaalt wanneer en hoe je persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt.
   8. Materiaal- en instrumenthygiëneJe verzorgt materialen en instrumenten volgens hygiënische voorschriften.
   9. Normen en protocollen in zorginstellingenJe werkt volgens normen en protocollen binnen zorginstellingen.
   10. Hygiënische risicoanalyse uitvoerenJe voert een risicoanalyse uit op hygiënisch gebied in een zorgsituatie.
2. 2 Infectiepreventie en transmissieroutes Je herkent transmissieroutes en past infectiepreventieve maatregelen toe in uiteenlopende situaties.
   10 lessen

   1. Definitie van infectiepreventieJe omschrijft wat infectiepreventie inhoudt en waarom dit noodzakelijk is.
   2. Indeling van micro-organismenJe onderscheidt soorten micro-organismen en hun rol in infecties.
   3. Directe en indirecte transmissieroutesJe analyseert hoe infecties direct en indirect worden overgedragen.
   4. Kolonisatie versus infectieJe maakt onderscheid tussen kolonisatie en infectie bij cliënten.
   5. Infectiepreventieve maatregelen bij uitbrakenJe past maatregelen toe bij uitbraken om verdere verspreiding te voorkomen.
   6. Isolatievormen en indicatiesJe kiest de juiste isolatievormen en weet wanneer deze nodig zijn.
   7. Persoonlijke bescherming en barrièremethodesJe gebruikt persoonlijke bescherming en barrières op de juiste manier.
   8. Reiniging, desinfectie en sterilisatieJe voert reiniging, desinfectie en sterilisatie uit volgens protocol.
   9. Casuïstiek: voorkomen van kruisbesmettingJe analyseert praktijksituaties om kruisbesmetting te voorkomen.
   10. Registratie en rapportage van infectiesJe registreert en rapporteert infecties volgens de geldende afspraken.
3. 3 Wet- en regelgeving in de zorg Je past wet- en regelgeving toe die relevant is voor hygiëne en infectiepreventie in de zorg.
   10 lessen

   1. Infectiepreventie in de Wet publieke gezondheidJe benoemt hoe infectiepreventie in de Wet publieke gezondheid is geregeld.
   2. Kwaliteitswet zorginstellingenJe licht de Kwaliteitswet zorginstellingen toe en past deze toe in de praktijk.
   3. Wet BIG en professionele verantwoordelijkhedenJe beschrijft je verantwoordelijkheden volgens de Wet BIG.
   4. Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)Je past de WGBO toe in situaties rondom infectiepreventie.
   5. Meldingsplicht bij infectieziektenJe handelt volgens de meldingsplicht bij infectieziekten.
   6. Juridische aspecten van hygiëne en nalatigheidJe bespreekt juridische gevolgen van nalatigheid op het gebied van hygiëne.
   7. Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)Je legt uit wat de rol is van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
   8. Toetsingskaders van zorginstellingenJe herkent toetsingskaders en weet hoe deze in de zorg worden gebruikt.
   9. Rol van protocollen in juridische contextJe plaatst protocollen in een juridische context en past ze toe.
   10. Privacywetgeving bij infectie-uitbrakenJe houdt rekening met privacywetgeving bij infectie-uitbraken.
4. 4 Microbiologie voor de zorgpraktijk Je gebruikt microbiologische kennis om infectierisico’s te herkennen en te beperken in de zorgpraktijk.
   10 lessen

   1. Introductie tot bacteriën, virussen, schimmels en parasietenJe beschrijft de kenmerken van bacteriën, virussen, schimmels en parasieten.
   2. Groei en verspreiding van micro-organismenJe legt uit hoe micro-organismen groeien en zich verspreiden.
   3. Pathogene versus commensale floraJe maakt onderscheid tussen pathogene en commensale flora.
   4. Resistentie en mutatieprocessenJe herkent resistentie en mutatieprocessen bij micro-organismen.
   5. Belang van steriele techniekenJe past steriele technieken toe in de zorgpraktijk.
   6. Diagnostiek en laboratoriumtestenJe voert laboratoriumtesten uit en interpreteert de resultaten.
   7. Infectiehaarden in de zorginstellingJe signaleert infectiehaarden binnen zorginstellingen.
   8. Biofilms en medische hulpmiddelenJe legt uit hoe biofilms ontstaan en welke risico’s ze geven bij hulpmiddelen.
   9. Antimicrobiële middelen: werking en risico’sJe beschrijft de werking en risico’s van antimicrobiële middelen.
   10. Vaccinatie en immuniteitJe verklaart het belang van vaccinatie en immuniteit in de zorg.
5. 5 Persoonlijke hygiëne en beroepshouding Je ontwikkelt een professionele houding en past persoonlijke hygiëne toe in verschillende werksituaties.
   10 lessen

   1. Verzorging van handen, haren en kledingJe verzorgt je handen, haren en kleding volgens de richtlijnen.
   2. Gebruik en wisselen van werkkledingJe wisselt werkkleding op het juiste moment en draagt deze correct.
   3. Professioneel gedrag in infectiegevoelige situatiesJe toont professioneel gedrag in situaties met verhoogd infectierisico.
   4. Zelfreflectie en verantwoordelijkheid nemenJe reflecteert op je eigen handelen en neemt verantwoordelijkheid.
   5. Grenzen stellen aan onhygiënisch gedragJe stelt grenzen aan onhygiënisch gedrag bij jezelf en anderen.
   6. Omgaan met collega's die richtlijnen negerenJe spreekt collega’s aan op het niet naleven van richtlijnen.
   7. Ethiek en hygiëne: waar ligt de grens?Je bespreekt ethische vraagstukken rondom hygiëne in de zorg.
   8. Stress en invloed op persoonlijke hygiëneJe herkent de invloed van stress op je persoonlijke hygiëne.
   9. Veilig gedrag in risicosituatiesJe handelt veilig in situaties met verhoogd infectierisico.
   10. Voorbeeldfunctie als zorgprofessionalJe neemt een voorbeeldfunctie op je als zorgprofessional.
6. 6 Zorgomgeving en inrichting Je richt de zorgomgeving hygiënisch in en voert reinigings- en desinfectieprocedures uit.
   10 lessen

   1. Indeling van zorgruimtes en infectierisico’sJe beoordeelt de indeling van ruimtes op infectierisico’s.
   2. Materialen en oppervlakken: hygiënisch ontwerpJe kiest materialen en oppervlakken met een hygiënisch ontwerp.
   3. Reinigingsprotocollen voor verschillende ruimtesJe past reinigingsprotocollen toe in verschillende ruimtes.
   4. Desinfectie van apparatuurJe desinfecteert apparatuur volgens de geldende richtlijnen.
   5. Ventilatie en luchtbehandelingJe controleert ventilatie en luchtbehandeling op hygiëne.
   6. Afvalverwerking in zorginstellingenJe verwerkt afval veilig in zorginstellingen.
   7. Waterkwaliteit en legionella-preventieJe bewaakt de waterkwaliteit en voert legionella-preventie uit.
   8. Toegangscontrole bij isolatiekamersJe regelt toegangscontrole bij isolatiekamers.
   9. Gebruik van wegwerpmaterialenJe gebruikt wegwerpmaterialen waar nodig.
   10. Schoonmaakfrequentie en evaluatieJe evalueert de schoonmaakfrequentie en stuurt bij waar nodig.
7. 7 Infectiepreventie bij risicogroepen Je past infectiepreventie toe bij risicogroepen en stemt maatregelen af op specifieke kwetsbaarheden.
   10 lessen

   1. Ouderen en verminderde afweerJe herkent infectierisico’s bij ouderen en mensen met verminderde afweer.
   2. Neonaten en pasgeborenenJe past preventieve maatregelen toe bij neonaten en pasgeborenen.
   3. Patiënten met chronische aandoeningenJe stemt infectiepreventie af op patiënten met chronische aandoeningen.
   4. Immuungecompromitteerde cliëntenJe werkt veilig met immuungecompromitteerde cliënten.
   5. Oncologische patiëntenJe houdt rekening met de kwetsbaarheid van oncologische patiënten.
   6. Patiënten op intensive care-afdelingenJe voert infectiepreventie uit op intensive care-afdelingen.
   7. Preventie bij wondverzorging en kathetersJe neemt maatregelen bij wondverzorging en katheters.
   8. Multiresistente organismen en risico’sJe herkent risico’s van multiresistente organismen en handelt hiernaar.
   9. Extra maatregelen bij transplantatiesJe past extra maatregelen toe bij transplantatiepatiënten.
   10. Voorlichting aan mantelzorgers en familieJe geeft voorlichting aan mantelzorgers en familie over infectiepreventie.
8. 8 Uitbraakmanagement en signalering Je signaleert uitbraken, volgt stappenplannen en werkt samen bij het beheersen van infectie-uitbraken.
   10 lessen

   1. Herkennen van een potentiële uitbraakJe herkent signalen van een mogelijke uitbraak in de zorginstelling.
   2. Stappenplan bij een uitbraakJe voert een stappenplan uit bij een uitbraak.
   3. Samenwerking met GGD en RIVMJe werkt samen met GGD en RIVM bij uitbraakmanagement.
   4. Quarantaine en cohortverplegingJe past quarantaine en cohortverpleging toe waar nodig.
   5. Communicatie met personeel en cliëntenJe communiceert met personeel en cliënten tijdens een uitbraak.
   6. Traceerbaarheid en bronopsporingJe spoort bronnen op en bewaakt de traceerbaarheid.
   7. Dossieranalyse en infectieregistratieJe analyseert dossiers en registreert infecties correct.
   8. Nazorg na een uitbraakJe verleent nazorg na afloop van een uitbraak.
   9. Juridische en ethische dilemma’sJe bespreekt juridische en ethische dilemma’s bij uitbraken.
   10. Evaluatie en verbeteren van processenJe evalueert processen en stelt verbeteringen voor.
9. 9 Technologie en innovatie in infectiepreventie Je past nieuwe technologieën toe en beoordeelt innovaties voor infectiepreventie in de zorg.
   10 lessen

   1. Automatische desinfectiesystemenJe gebruikt automatische desinfectiesystemen waar mogelijk.
   2. UV-licht en hygiëneJe past UV-licht toe voor hygiënische doeleinden.
   3. Elektronische monitoring van handhygiëneJe monitort handhygiëne elektronisch en stuurt bij waar nodig.
   4. Innovatieve beschermende kledingJe test innovatieve beschermende kleding in de praktijk.
   5. Data-analyse van infectie-uitbrakenJe analyseert data van infectie-uitbraken met digitale middelen.
   6. Sensoren en detectie van besmettingJe gebruikt sensoren voor het detecteren van besmetting.
   7. E-learning ter bewustwordingJe maakt gebruik van e-learning voor bewustwording van hygiëne.
   8. Apps voor melding en signaleringJe gebruikt apps om meldingen en signalen te verwerken.
   9. Robotica in schoonmaak en desinfectieJe past robotica toe bij schoonmaak en desinfectie.
   10. Verantwoorde implementatie van innovatiesJe beoordeelt de implementatie van innovaties op verantwoord gebruik.
10. 10 Kwaliteitssystemen en audits Je werkt met kwaliteitssystemen en voert audits uit om hygiënisch werken te waarborgen.
    10 lessen

    1. Kwaliteitszorg in hygiënebeleidJe zet kwaliteitszorg in voor hygiënebeleid binnen de organisatie.
    2. NEN-normen en ISO-certificeringenJe werkt met NEN-normen en ISO-certificeringen in de zorg.
    3. Werken met PDCA-cyclusJe past de PDCA-cyclus toe op hygiënisch werken.
    4. Interne audits en verbetertrajectenJe voert interne audits uit en start verbetertrajecten.
    5. Externe inspecties voorbereidenJe bereidt externe inspecties voor op het gebied van hygiëne.
    6. Gebruik van incidenten- en verbeterformulierenJe gebruikt incidenten- en verbeterformulieren effectief.
    7. Teamverantwoordelijkheid en eigenaarschapJe neemt verantwoordelijkheid binnen het team voor hygiëne.
    8. Reflectie op professioneel handelenJe reflecteert op je eigen professioneel handelen.
    9. Cliëntveiligheid en hygiëneJe bewaakt cliëntveiligheid in relatie tot hygiënisch werken.
    10. Feedback van cliënten en collega’s gebruikenJe verwerkt feedback van cliënten en collega’s in je werk.