HBO Praktijkcursus – Observeren en rapporteren in de zorg

Je observeert en rapporteert methodisch in de zorg, zowel individueel als in teamverband, met aandacht voor kwaliteit en ethiek.

1. 1 Observeren in de dagelijkse zorgpraktijk Je past observatietechnieken toe in de dagelijkse zorgpraktijk en werkt samen in teamsituaties.
   10 lessen

   1. Het doel van observeren in de zorgJe onderzoekt waarom en wanneer je observeert binnen verschillende zorgcontexten.
   2. Verschil tussen objectieve en subjectieve observatiesJe herkent het verschil tussen objectieve en subjectieve waarnemingen.
   3. Signaleren van veranderingen in gezondheidstoestandJe signaleert veranderingen in de gezondheidstoestand van cliënten.
   4. Observeren van gedrag, communicatie en interactieJe observeert gedrag, communicatie en interactie tussen cliënten en zorgverleners.
   5. Gebruik van observatie-instrumenten en -lijstenJe gebruikt observatie-instrumenten en lijsten in je dagelijkse werk.
   6. Observeren in relatie tot verpleegdoelenJe koppelt observaties aan verpleegkundige doelen en acties.
   7. Invloed van eigen referentiekader bij observatieJe reflecteert op de invloed van je eigen referentiekader tijdens observaties.
   8. Observeren in multidisciplinaire teamsJe observeert en deelt bevindingen binnen multidisciplinaire teams.
   9. Observeren in crisissituaties of bij escalatiesJe past observatie toe in crisissituaties of bij escalaties.
   10. Observeren van cliënten met beperkte communicatiemogelijkhedenJe observeert cliënten die beperkt kunnen communiceren en past je aanpak hierop aan.
2. 2 Methodisch rapporteren Je rapporteert methodisch en gestructureerd met aandacht voor duidelijkheid en juridische aspecten.
   10 lessen

   1. Definitie van methodisch rapporterenJe omschrijft wat methodisch rapporteren inhoudt in de zorg.
   2. Structuur: de SOAP-, SBAR- en SOEP-methodeJe past verschillende rapportagestructuren toe, zoals SOAP, SBAR en SOEP.
   3. Duidelijke en beknopte formuleringenJe formuleert waarnemingen duidelijk en beknopt in rapportages.
   4. Gebruik van vaktaal versus begrijpelijke taalJe kiest tussen vaktaal en begrijpelijke taal afhankelijk van de doelgroep.
   5. Objectieve beschrijving van feitenJe beschrijft feiten objectief zonder interpretatie in je rapportage.
   6. Scheiden van interpretatie en observatieJe scheidt observaties van interpretaties in verslaglegging.
   7. Rapporteren van incidenten en bijzonderhedenJe rapporteert incidenten en bijzonderheden volgens de geldende richtlijnen.
   8. Gebruik van digitale systemen voor rapportageJe gebruikt digitale systemen voor het vastleggen van rapportages.
   9. Juridische en ethische aspecten van rapporterenJe houdt rekening met juridische en ethische aspecten bij rapporteren.
   10. Controle en herziening van rapportagesJe controleert en herziet rapportages op volledigheid en juistheid.
3. 3 Communicatie met zorgprofessionals Je communiceert effectief met zorgprofessionals en stemt informatie zorgvuldig af binnen teams.
   10 lessen

   1. Communicatievormen in zorgteamsJe past verschillende communicatievormen toe binnen zorgteams.
   2. Feedback geven en ontvangenJe oefent met het geven en ontvangen van feedback in de zorgpraktijk.
   3. Overlegstructuren binnen zorginstellingenJe neemt deel aan overlegstructuren binnen zorginstellingen.
   4. Rol van interdisciplinaire communicatieJe herkent het belang van interdisciplinaire communicatie.
   5. Overdracht van cliëntgegevensJe draagt cliëntgegevens zorgvuldig over aan collega’s.
   6. Verslaglegging in teamvergaderingenJe legt verslag van teamvergaderingen op een gestructureerde manier vast.
   7. Grenzen van informatie delenJe bewaakt de grenzen van informatie delen binnen het team.
   8. Cultuurgevoelige communicatieJe houdt rekening met cultuurverschillen in communicatie.
   9. Professioneel taalgebruikJe gebruikt professioneel taalgebruik in alle communicatie.
   10. Communiceren bij conflictsituatiesJe communiceert zorgvuldig bij conflictsituaties in de zorg.
4. 4 Signaleringsvaardigheden Je signaleert lichamelijke, psychische en sociale veranderingen en weet wanneer je doorverwijst.
   10 lessen

   1. Herkennen van lichamelijke veranderingenJe herkent lichamelijke veranderingen bij cliënten.
   2. Herkennen van psychische veranderingenJe signaleert psychische veranderingen en weet deze te benoemen.
   3. Signaleren van sociale problematiekJe signaleert sociale problematiek in de zorgsituatie.
   4. Signaleren van verslavingsproblematiekJe herkent signalen van verslaving bij cliënten.
   5. Het interpreteren van signalen van pijn of ongemakJe interpreteert signalen van pijn of ongemak.
   6. Het belang van vroegtijdige signaleringJe onderkent het belang van vroegtijdig signaleren.
   7. Grenzen van het eigen signaleringsvermogenJe kent de grenzen van je eigen signaleringsvermogen.
   8. Doorverwijzen bij zorgsignalenJe verwijst door bij zorgsignalen die buiten je bevoegdheid vallen.
   9. Gebruik van signaleringsplannenJe gebruikt signaleringsplannen in je dagelijkse werk.
   10. Observeren op basis van zorgindicatiesJe observeert gericht op basis van zorgindicaties.
5. 5 Professionele houding bij observatie Je ontwikkelt een professionele houding bij observeren en rapporteren en reflecteert op je eigen handelen.
   10 lessen

   1. Respectvolle bejegening van cliëntenJe behandelt cliënten met respect tijdens observaties.
   2. Observeren zonder vooroordelenJe observeert zonder vooroordelen en blijft objectief.
   3. Integriteit in verslagleggingJe werkt integer bij het vastleggen van observaties.
   4. Bewaken van vertrouwelijkheidJe bewaakt de vertrouwelijkheid van cliëntgegevens.
   5. Zelfreflectie op eigen observatiegedragJe reflecteert op je eigen observatiegedrag en rapportage.
   6. Grenzen stellen in de cliëntrelatieJe stelt grenzen in de relatie met cliënten.
   7. Aanspreken op professioneel handelenJe spreekt collega’s aan op professioneel handelen.
   8. Omgaan met weerstand of afweerJe gaat om met weerstand of afweer bij cliënten.
   9. Betrouwbaarheid en zorgvuldigheidJe handelt betrouwbaar en zorgvuldig bij observaties.
   10. Kritisch zijn op eigen waarnemingenJe blijft kritisch op je eigen waarnemingen en conclusies.
6. 6 Cliëntgericht rapporteren Je leert rapporteren vanuit het perspectief van de cliënt en stemt verslaglegging af op diens leefwereld.
   10 lessen

   1. Gebruik van cliënttaal en leefwereldJe gebruikt taal die aansluit bij de cliënt en diens leefwereld.
   2. Rapporteren vanuit het perspectief van de cliëntJe rapporteert vanuit het perspectief van de cliënt.
   3. Aandacht voor autonomie en zelfregieJe houdt rekening met autonomie en zelfregie van de cliënt.
   4. Verwoorden van beleving en wensenJe verwoordt de beleving en wensen van de cliënt.
   5. Respecteren van de privacy van de cliëntJe respecteert de privacy van de cliënt in je verslaglegging.
   6. Betrekken van mantelzorgersJe betrekt mantelzorgers bij rapportages waar nodig.
   7. Rapporteren van veranderingen in dagstructuurJe rapporteert veranderingen in de dagstructuur van de cliënt.
   8. Weergave van zorgdoelen en voortgangJe geeft zorgdoelen en voortgang helder weer in rapportages.
   9. Afstemmen met cliënt over verslagleggingJe stemt verslaglegging af met de cliënt waar mogelijk.
   10. Begrijpelijkheid voor andere lezers waarborgenJe zorgt dat rapportages begrijpelijk zijn voor andere lezers.
7. 7 Rapporteren in complexe zorgsituaties Je rapporteert zorgvuldig in complexe zorgsituaties en legt incidenten en bijzonderheden vast.
   10 lessen

   1. Rapporteren bij agressie of onbegrepen gedragJe legt situaties met agressie of onbegrepen gedrag vast.
   2. Verslaglegging bij palliatieve zorgJe rapporteert over palliatieve zorg en bijbehorende observaties.
   3. Rapporteren bij psychische problematiekJe legt psychische problematiek helder vast.
   4. Observeren en rapporteren bij crisissituatiesJe observeert en rapporteert in crisissituaties.
   5. Noteren van medicatie-incidentenJe noteert medicatie-incidenten volgens protocol.
   6. Rapporteren bij valincidenten of verwondingenJe rapporteert valincidenten of verwondingen zorgvuldig.
   7. Documenteren van wondzorg en monitoringJe documenteert wondzorg en monitoring van herstel.
   8. Observeren in nachtdiensten of spoedsituatiesJe observeert tijdens nachtdiensten of spoedsituaties.
   9. Gebruik van beeldmateriaal of meetresultatenJe gebruikt beeldmateriaal of meetresultaten in rapportages.
   10. Escalatieprocedure en rapportageJe volgt de escalatieprocedure en legt deze vast.
8. 8 Ethische aspecten van observeren en rapporteren Je herkent ethische dilemma’s en past principes als privacy, transparantie en informed consent toe.
   10 lessen

   1. Informed consent bij observatieJe vraagt informed consent bij observatie van cliënten.
   2. Balans tussen zorgplicht en privacyJe weegt zorgplicht en privacy zorgvuldig af.
   3. Transparantie in rapportageJe zorgt voor transparantie in je rapportages.
   4. Ethische dilemma’s in verslaggevingJe herkent en bespreekt ethische dilemma’s in verslaggeving.
   5. Rapporteren over vermoedens van mishandelingJe rapporteert vermoedens van mishandeling volgens protocol.
   6. Rechten van cliënten op inzage in rapportagesJe kent de rechten van cliënten op inzage in rapportages.
   7. Omgaan met fouten in rapportageJe gaat zorgvuldig om met fouten in rapportages.
   8. Rapporteren met respect voor culturele diversiteitJe houdt rekening met culturele diversiteit in rapportages.
   9. Rechten en plichten van zorgverlenersJe kent de rechten en plichten van zorgverleners.
   10. Toestemming voor delen van informatieJe vraagt toestemming voor het delen van informatie.
9. 9 Digitale dossiervorming Je gebruikt digitale systemen voor dossiervorming en borgt privacy en veiligheid van cliëntgegevens.
   10 lessen

   1. Gebruik van elektronische cliëntendossiers (ECD)Je werkt met elektronische cliëntendossiers (ECD) in de zorg.
   2. Toegangsrechten en autorisatiesJe kent en past toegangsrechten en autorisaties toe.
   3. Veilig en correct invoeren van gegevensJe voert gegevens veilig en correct in digitale systemen in.
   4. Versiebeheer en actualiseren van rapportagesJe houdt rapportages actueel met versiebeheer.
   5. Systeemgericht observerenJe observeert en rapporteert systeemgericht.
   6. Integratie van rapportages met meetapparatuurJe integreert rapportages met meetapparatuur waar nodig.
   7. Gebruik van checklists en formulierenJe gebruikt checklists en formulieren in digitale dossiers.
   8. Privacy en databeschermingJe borgt privacy en databescherming bij digitale dossiervorming.
   9. Richtlijnen voor dossiervorming (bijv. NEN-normen)Je volgt richtlijnen voor dossiervorming zoals NEN-normen.
   10. Overdracht tussen zorginstellingen via digitale systemenJe draagt dossiers digitaal over tussen zorginstellingen.
10. 10 Kwaliteitsborging in observatie en rapportage Je borgt de kwaliteit van observatie en rapportage door toetsing, evaluatie en reflectie.
    10 lessen

    1. Kwaliteitsstandaarden in verslagleggingJe past kwaliteitsstandaarden toe in verslaglegging.
    2. Toetsing van rapportages op volledigheidJe toetst rapportages op volledigheid en correctheid.
    3. Gebruik van casuïstiek in kwaliteitsverbeteringJe gebruikt casuïstiek om kwaliteitsverbetering te ondersteunen.
    4. Intervisie over observaties en rapportagesJe neemt deel aan intervisie over observaties en rapportages.
    5. Audits en inspecties in de zorgJe bereidt je voor op audits en inspecties in de zorg.
    6. Bijhouden van veranderingen in regelgevingJe houdt veranderingen in regelgeving bij voor rapportages.
    7. Evaluatie van eigen rapportagevaardighedenJe evalueert je eigen rapportagevaardigheden regelmatig.
    8. Betrekken van cliënten in kwaliteitsbewakingJe betrekt cliënten bij kwaliteitsbewaking van verslaglegging.
    9. Leren van fouten en near missesJe leert van fouten en bijna-incidenten in rapportages.
    10. Reflectie op rapportages in teamverbandJe reflecteert samen met het team op rapportages.