HBO Praktijkcursus – Zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Je begeleidt mensen met een verstandelijke beperking en past methodisch werken, communicatie en wet- en regelgeving toe.

1. 1 Begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking Je begeleidt cliënten, stelt plannen op en werkt methodisch samen met het netwerk en andere professionals.
   10 lessen

   1. Diagnostiek en profielbepalingJe analyseert het profiel van de cliënt en herkent kenmerken van verstandelijke beperking.
   2. Opstellen van begeleidingsplannenJe stelt een begeleidingsplan op dat aansluit bij de behoeften van de cliënt.
   3. Methodisch werken in de begeleidingJe past methodisch werken toe in de begeleiding van cliënten.
   4. Motiveren en stimuleren van zelfstandigheidJe stimuleert zelfstandigheid en motiveert cliënten in hun ontwikkeling.
   5. Gedragsobservatie en -analyseJe observeert gedrag en voert een gedragsanalyse uit.
   6. Omgaan met probleemgedragJe herkent probleemgedrag en kiest passende benaderingen.
   7. Communicatiemiddelen en ondersteunende technologieJe gebruikt communicatiemiddelen en ondersteunende technologie in de begeleiding.
   8. Betrekken van netwerk en familieJe betrekt het netwerk en familie bij het begeleidingsproces.
   9. Multidisciplinaire samenwerkingJe werkt samen met andere disciplines rond de cliënt.
   10. Evaluatie en bijstelling van begeleidingJe evalueert en stelt de begeleiding bij op basis van resultaten en feedback.
2. 2 Ontwikkelingspsychologie en verstandelijke beperking Je verdiept je in ontwikkelingspsychologie en de invloed van verstandelijke beperking op leren en gedrag.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van ontwikkelingspsychologieJe onderzoekt basisprincipes van ontwikkelingspsychologie bij mensen met een beperking.
   2. Cognitieve ontwikkeling en beperkingenJe herkent cognitieve ontwikkelingsfasen en beperkingen bij cliënten.
   3. Sociaal-emotionele ontwikkelingJe signaleert sociaal-emotionele ontwikkeling en eventuele problemen.
   4. Invloed van verstandelijke beperking op lerenJe beschrijft hoe een verstandelijke beperking het leerproces beïnvloedt.
   5. Sensorische integratie en verwerkingJe onderzoekt sensorische integratie en verwerking bij cliënten.
   6. Identiteitsontwikkeling en zelfbeeldJe bespreekt identiteitsontwikkeling en het zelfbeeld van de cliënt.
   7. Impact van comorbiditeit (bv. autisme)Je herkent comorbiditeit, zoals autisme, en de impact daarvan.
   8. Psychische problemen bij verstandelijke beperkingJe signaleert psychische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking.
   9. Copingstrategieën en veerkrachtJe benoemt copingstrategieën en veerkracht bij cliënten.
   10. Toepassing in de praktijkJe past kennis uit de ontwikkelingspsychologie toe in de praktijk.
3. 3 Communicatie en interactie Je oefent met verschillende vormen van communicatie en reflecteert op je eigen communicatiestijl.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van effectieve communicatieJe past basisprincipes van effectieve communicatie toe in de zorg.
   2. Verbaal en non-verbaal communicerenJe gebruikt verbaal en non-verbaal gedrag in gesprekken met cliënten.
   3. Aangepaste communicatievormen (bv. pictogrammen)Je zet aangepaste communicatievormen in, zoals pictogrammen.
   4. Luistervaardigheden en empathieJe oefent luistervaardigheden en toont empathie in contact met cliënten.
   5. Conflicthantering en gespreksvoeringJe voert gesprekken en handelt bij conflicten met cliënten of familie.
   6. Communicatie met verschillende doelgroepenJe stemt je communicatie af op verschillende doelgroepen.
   7. Digitale communicatiehulpmiddelenJe gebruikt digitale hulpmiddelen voor communicatie in de zorg.
   8. Grenzen stellen en respectvol communicerenJe stelt grenzen en communiceert respectvol met cliënten en collega’s.
   9. Culturele diversiteit in communicatieJe houdt rekening met culturele verschillen in communicatie.
   10. Reflectie op eigen communicatiestijlJe reflecteert op je eigen communicatiestijl en past deze aan waar nodig.
4. 4 Wet- en regelgeving in de zorg Je past actuele wet- en regelgeving toe en werkt zorgvuldig binnen de kaders van de zorgsector.
   10 lessen

   1. Wet zorg en dwang (Wzd)Je past de Wet zorg en dwang toe in praktijksituaties.
   2. Wet langdurige zorg (Wlz)Je herkent situaties waarin de Wet langdurige zorg van toepassing is.
   3. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)Je werkt volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning.
   4. Privacy en gegevensbescherming (AVG)Je waarborgt privacy en gegevensbescherming volgens de AVG.
   5. Cliëntenrechten en plichtenJe benoemt cliëntenrechten en plichten in de zorg.
   6. Verantwoordelijkheden van zorgverlenersJe kent je verantwoordelijkheden als zorgverlener.
   7. Meldplicht en zorgvuldigheidJe handelt volgens de meldplicht en werkt zorgvuldig.
   8. Medicatiebeleid en voorschriftenJe volgt voorschriften voor medicatiebeleid in de zorg.
   9. Veiligheid en risicomanagementJe signaleert risico’s en werkt aan veiligheid.
   10. Ethische dilemma’s binnen de wetgevingJe bespreekt ethische dilemma’s binnen de geldende wetgeving.
5. 5 Gezondheid en verzorging Je herkent gezondheidsproblemen en ondersteunt cliënten bij verzorging, voeding en mobiliteit.
   10 lessen

   1. Algemene anatomie en fysiologieJe benoemt basiskennis van anatomie en fysiologie.
   2. Specifieke gezondheidsproblemen bij verstandelijke beperkingJe signaleert gezondheidsproblemen bij verstandelijke beperking.
   3. Medicatie en bijwerkingenJe herkent bijwerkingen van medicatie bij cliënten.
   4. Preventieve gezondheidszorgJe past preventieve gezondheidszorg toe in je werk.
   5. Voeding en dieetJe ondersteunt bij voeding en dieet van cliënten.
   6. Mobiliteit en lichamelijke ondersteuningJe biedt hulp bij mobiliteit en lichamelijke ondersteuning.
   7. Hygiene en infectiepreventieJe zorgt voor hygiëne en voorkomt infecties.
   8. Signalen van gezondheidsproblemen herkennenJe herkent signalen van gezondheidsproblemen tijdig.
   9. Samenwerking met paramediciJe werkt samen met paramedici bij de zorg voor cliënten.
   10. Zorg voor terminale cliëntenJe ondersteunt bij de zorg voor terminale cliënten.
6. 6 Psychiatrische en gedragsproblemen Je signaleert psychiatrische problemen, past interventies toe en werkt samen met het netwerk.
   10 lessen

   1. Veelvoorkomende psychiatrische stoornissenJe herkent veelvoorkomende psychiatrische stoornissen bij cliënten.
   2. Diagnostiek en signaleringJe signaleert en diagnosticeert psychiatrische problemen.
   3. Behandelmethoden en interventiesJe past behandelmethoden en interventies toe in de praktijk.
   4. Crisisinterventie en veiligheidJe handelt bij crisissituaties en waarborgt veiligheid.
   5. Omgaan met agressie en escalatieJe gaat om met agressie en voorkomt escalatie.
   6. Preventie en vroegsignaleringJe voert preventie en vroegsignalering uit bij cliënten.
   7. Medicatie en psychotherapieJe bespreekt het gebruik van medicatie en psychotherapie.
   8. Samenwerking met GGZ-instellingenJe werkt samen met GGZ-instellingen rond de cliënt.
   9. Rol van familie en netwerkJe betrekt familie en netwerk bij de begeleiding.
   10. Nazorg en terugvalpreventieJe ondersteunt bij nazorg en voorkomt terugval.
7. 7 Levensloop en participatie Je ondersteunt cliënten in verschillende levensfasen en bevordert participatie, zelfredzaamheid en welzijn.
   10 lessen

   1. Levensfasegericht werkenJe werkt levensfasegericht en stemt begeleiding af op de leeftijd van de cliënt.
   2. Ondersteuning bij zelfredzaamheidJe ondersteunt cliënten bij het vergroten van hun zelfredzaamheid.
   3. Sociale participatie en inclusieJe stimuleert sociale participatie en inclusie van cliënten.
   4. Werk en dagbestedingJe begeleidt bij werk of dagbesteding.
   5. Vrije tijd en hobby’sJe organiseert en stimuleert deelname aan vrije tijd en hobby’s.
   6. Seksualiteit en relatiesJe bespreekt seksualiteit en relaties met cliënten.
   7. Omgaan met verlies en rouwJe ondersteunt bij verlies en rouwverwerking.
   8. Mantelzorg en ondersteuning van het netwerkJe werkt samen met mantelzorgers en het netwerk.
   9. Financiële zelfredzaamheidJe bevordert financiële zelfredzaamheid van cliënten.
   10. Wonen en woonvormenJe onderzoekt verschillende woonvormen en begeleidt bij wonen.
8. 8 Ethiek en professionele houding Je reflecteert op ethiek, vertrouwelijkheid en professionele houding in de zorg voor cliënten.
   10 lessen

   1. Morele waarden en normen in de zorgJe bespreekt morele waarden en normen in de zorgpraktijk.
   2. Autonomie en zelfbeschikkingJe bevordert autonomie en zelfbeschikking van cliënten.
   3. Grenzen en verantwoordelijkheidJe bewaakt grenzen en neemt verantwoordelijkheid in je werk.
   4. Omgaan met dilemma’s en spanningenJe gaat om met ethische dilemma’s en spanningen in de zorg.
   5. Vertrouwelijkheid en geheimhoudingJe waarborgt vertrouwelijkheid en geheimhouding.
   6. Respect voor diversiteit en inclusieJe toont respect voor diversiteit en werkt inclusief.
   7. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen handelen en leert hiervan.
   8. Professionele afstand en betrokkenheidJe bewaakt professionele afstand en betrokkenheid.
   9. Samenwerken in het belang van de cliëntJe werkt samen in het belang van de cliënt.
   10. Permanente professionele ontwikkelingJe werkt aan je eigen professionele ontwikkeling.
9. 9 Kwaliteitszorg en organisatie Je past protocollen toe, werkt samen met het team en zet je in voor kwaliteitsverbetering.
   10 lessen

   1. Kwaliteitsbeleid en -systemenJe past kwaliteitsbeleid en systemen toe in je werk.
   2. Richtlijnen en protocollenJe werkt volgens richtlijnen en protocollen in de zorg.
   3. Cliënttevredenheid en feedbackJe verzamelt en gebruikt feedback van cliënten.
   4. Risico-inventarisatie en -evaluatieJe voert risico-inventarisatie en evaluatie uit.
   5. Registratie en rapportageJe registreert en rapporteert zorgvuldig.
   6. Innovatie en verbeterprocessenJe signaleert verbeterpunten en werkt aan innovatie.
   7. Tijd- en taakmanagementJe beheert tijd en taken efficiënt.
   8. Multidisciplinaire teamsJe werkt samen in multidisciplinaire teams.
   9. Verantwoordelijkheid en leiderschapJe neemt verantwoordelijkheid en toont leiderschap.
   10. Veiligheid en arboJe past arbo-richtlijnen toe en zorgt voor een veilige werkomgeving.
10. 10 Cultuur en diversiteit Je houdt rekening met culturele en religieuze diversiteit en werkt aan inclusieve zorg en samenwerking.
    10 lessen

    1. Culturele sensitiviteit en bewustzijnJe vergroot je culturele sensitiviteit en bewustzijn in de zorg.
    2. Impact van culturele achtergrond op zorgbehoeftenJe onderzoekt de invloed van culturele achtergrond op zorgbehoeften.
    3. Taalbarrières en vertaalmiddelenJe overbrugt taalbarrières met passende middelen.
    4. Traditionele waarden en gewoontenJe herkent traditionele waarden en gewoonten van cliënten.
    5. Etnische en religieuze diversiteitJe houdt rekening met etnische en religieuze diversiteit.
    6. Omgaan met vooroordelen en discriminatieJe gaat om met vooroordelen en voorkomt discriminatie.
    7. Inclusieve zorgpraktijkenJe past inclusieve zorgpraktijken toe in je werk.
    8. Samenwerken met culturele bemiddelaarsJe werkt samen met culturele bemiddelaars waar nodig.
    9. Diversiteit binnen zorgteamsJe bevordert diversiteit binnen zorgteams.
    10. Bevorderen van gelijkheid en respectJe stimuleert gelijkheid en respect in de zorgomgeving.