HBO Praktisch Leidinggeven in de zorg (1 jaar)

Je ontwikkelt vaardigheden om leiding te geven, teams te motiveren en professioneel te handelen binnen organisaties.

1. 1 Persoonlijk leiderschap Je onderzoekt je eigen waarden, ontwikkelt persoonlijk leiderschap en vergroot je effectiviteit.
   10 lessen

   1. Inzicht in eigen waarden en drijfverenJe onderzoekt wat jou drijft en hoe deze waarden je keuzes beïnvloeden.
   2. Zelfreflectie en zelfontwikkelingJe reflecteert op je gedrag en stelt doelen voor je ontwikkeling.
   3. Persoonlijke effectiviteitJe vergroot je effectiviteit door prioriteiten te stellen en doelen te bereiken.
   4. Tijd- en energiemanagementJe leert hoe je tijd en energie efficiënt inzet in je werk.
   5. Feedback vragen en verwerkenJe vraagt actief om feedback en verwerkt deze in je ontwikkeling.
   6. Omgaan met stress en drukJe herkent stresssignalen en past strategieën toe om druk te hanteren.
   7. Ethiek en integriteit in leiderschapJe onderzoekt hoe je ethisch en integer handelt als leidinggevende.
   8. Oplossingsgericht denkenJe past oplossingsgerichte technieken toe bij uitdagingen.
   9. Leiderschapsstijlen herkennen en toepassenJe herkent verschillende leiderschapsstijlen en past deze toe.
   10. Balans tussen privé en werkJe bewaakt de balans tussen werk en privé en herkent signalen van disbalans.
2. 2 Organisatiekunde en structuren Je analyseert organisatiestructuren en leert je positie als leidinggevende te bepalen.
   10 lessen

   1. Organisatievormen en -structurenJe vergelijkt verschillende organisatievormen en structuren.
   2. Doelen en strategieën van organisatiesJe onderzoekt hoe organisaties doelen en strategieën formuleren.
   3. Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdhedenJe brengt taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in kaart.
   4. OrganisatieculturenJe herkent verschillende organisatieculturen en hun invloed op gedrag.
   5. Beïnvloeden van organisatiestructurenJe onderzoekt hoe je organisatiestructuren kunt beïnvloeden.
   6. StakeholderanalyseJe voert een stakeholderanalyse uit en bepaalt belangen.
   7. Veranderingen in organisaties begrijpenJe begrijpt hoe veranderingen in organisaties verlopen.
   8. Positie van de leidinggevende in organisatiesJe bepaalt je positie als leidinggevende binnen de organisatie.
   9. OrganisatieontwikkelingJe onderzoekt processen van organisatieontwikkeling.
   10. KPI's en prestatiemetingenJe past methoden toe om prestaties te meten met KPI’s.
3. 3 Teamontwikkeling en teamdynamiek Je begeleidt teams door verschillende fasen en analyseert teamdynamiek en communicatie.
   10 lessen

   1. Fasen van teamontwikkeling (Tuckman)Je herkent de fasen van teamontwikkeling en past je aanpak daarop aan.
   2. Rollen binnen teams (Belbin)Je benoemt teamrollen en verdeelt taken op basis van kwaliteiten.
   3. Conflicthantering en mediationJe past technieken toe om conflicten binnen teams te hanteren.
   4. Teambuilding-methodiekenJe zet teambuilding-methodieken in voor betere samenwerking.
   5. Diversiteit en inclusie binnen teamsJe stimuleert diversiteit en inclusie binnen teams.
   6. Teamdoelen formuleren en realiserenJe formuleert teamdoelen en werkt aan realisatie ervan.
   7. Synergie creëren binnen teamsJe creëert synergie door samenwerking te bevorderen.
   8. Groepsgedrag analyserenJe analyseert groepsgedrag en herkent patronen.
   9. Effectieve communicatie in teamsJe verbetert communicatie en samenwerking binnen het team.
   10. Prestatiebeoordeling van teamsJe beoordeelt de prestaties van teams en stuurt bij waar nodig.
4. 4 Motivatie en gedrag Je past motivatietheorieën toe en stimuleert motivatie en betrokkenheid binnen teams.
   10 lessen

   1. Motivatie theorieën (o.a. Maslow, Herzberg, Deci & Ryan)Je vergelijkt verschillende motivatietheorieën en past ze toe.
   2. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatie bij medewerkers.
   3. Werknemers betrekken en stimulerenJe betrekt medewerkers en stimuleert hun inzet.
   4. Belonen en waarderenJe past belonings- en waarderingsvormen toe.
   5. Omgaan met demotivatieJe signaleert demotivatie en onderneemt actie.
   6. Cultuur en motivatieJe onderzoekt de invloed van organisatiecultuur op motivatie.
   7. Invloed van leiderschap op motivatieJe herkent hoe leiderschap motivatie beïnvloedt.
   8. Motivatie meten en analyserenJe meet motivatie en analyseert de uitkomsten.
   9. Autonomie en eigenaarschap stimulerenJe stimuleert autonomie en eigenaarschap bij medewerkers.
   10. Motivatie in hybride werkomgevingenJe past motivatietechnieken toe in hybride werkomgevingen.
5. 5 Communicatievaardigheden Je ontwikkelt communicatievaardigheden voor gesprekken, feedback en digitale communicatie.
   10 lessen

   1. Actief luisterenJe oefent actief luisteren en stelt gerichte vragen.
   2. Gespreksvoering (POP, functioneringsgesprekken, etc.)Je voert verschillende soorten gesprekken met medewerkers.
   3. Non-verbale communicatieJe herkent en gebruikt non-verbale signalen in communicatie.
   4. AssertiviteitJe oefent assertief gedrag in uiteenlopende situaties.
   5. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
   6. Communicatie in conflictsituatiesJe communiceert effectief in conflictsituaties.
   7. Doelgericht en helder communicerenJe formuleert boodschappen doelgericht en helder.
   8. Luisteren naar weerstandJe luistert naar weerstand en gaat hierover het gesprek aan.
   9. Vergadertechnieken en besluitvormingJe past vergadertechnieken toe en neemt besluiten met het team.
   10. Digitale communicatie en e-leiderschapJe gebruikt digitale middelen voor leidinggeven op afstand.
6. 6 Veranderen en innoveren Je begeleidt veranderingsprocessen en past innovatieve methoden toe binnen organisaties.
   10 lessen

   1. Veranderingsprocessen begeleidenJe begeleidt veranderingsprocessen binnen je organisatie.
   2. Weerstand bij verandering herkennen en managenJe herkent weerstand en past strategieën toe om deze te managen.
   3. Leiderschap in verandertrajectenJe neemt leiding in trajecten van verandering.
   4. Invoering van innovatiesJe voert innovaties in en begeleidt het proces.
   5. Design thinking en creatief denkenJe past creatief denken en design thinking toe bij vraagstukken.
   6. lean en agile principesJe maakt kennis met lean en agile principes in je werk.
   7. Interne communicatie tijdens veranderingJe communiceert intern tijdens veranderingen.
   8. Stakeholders betrekken bij veranderingJe betrekt stakeholders bij veranderprocessen.
   9. Evaluatie van verandertrajectenJe evalueert verandertrajecten en trekt conclusies.
   10. Verandermanagementmodellen (Kotter, ADKAR)Je vergelijkt en past verandermanagementmodellen toe.
7. 7 Besluitvorming en probleemoplossing Je neemt besluiten op basis van analyse en past probleemoplossende technieken toe.
   10 lessen

   1. BesluitvormingsmodellenJe vergelijkt besluitvormingsmodellen en kiest een passende aanpak.
   2. Data verzamelen en analyserenJe verzamelt en analyseert relevante data voor besluiten.
   3. Objectief versus subjectief oordelenJe weegt objectieve en subjectieve oordelen af.
   4. RisicoanalyseJe voert risicoanalyses uit voor besluitvorming.
   5. Creatieve probleemoplossingstechniekenJe past creatieve technieken toe bij probleemoplossing.
   6. Betrekken van medewerkers bij beslissingenJe betrekt medewerkers bij het nemen van besluiten.
   7. Tijdige besluitvorming onder drukJe neemt tijdig besluiten, ook onder druk.
   8. Prioriteren en afwegenJe prioriteert en maakt afwegingen bij keuzes.
   9. GroepsbesluitvormingJe organiseert en begeleidt groepsbesluitvorming.
   10. Evaluatie van genomen besluitenJe evalueert genomen besluiten en past waar nodig aan.
8. 8 Arbeidsrecht en HR-beleid Je past basisprincipes van arbeidsrecht en HR-beleid toe in je rol als leidinggevende.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van arbeidsrechtJe maakt kennis met de belangrijkste regels van arbeidsrecht.
   2. Cao's en arbeidscontractenJe onderzoekt cao’s en arbeidscontracten in de praktijk.
   3. Verzuim en re-integratieJe herkent processen rond verzuim en re-integratie.
   4. Werving en selectieJe voert werving en selectie uit binnen je team.
   5. Beoordelen en belonenJe beoordeelt medewerkers en past beloningssystemen toe.
   6. Wetgeving rond veiligheid en gezondheidJe herkent wetgeving rond veiligheid en gezondheid op de werkvloer.
   7. Functioneren en disfunctionerenJe signaleert functioneren en disfunctioneren van medewerkers.
   8. LoopbaanontwikkelingJe ondersteunt medewerkers bij hun loopbaanontwikkeling.
   9. Medewerkersdossiers opbouwenJe bouwt medewerkersdossiers op volgens richtlijnen.
   10. Juridische rol van de leidinggevendeJe kent de juridische rol van leidinggevenden in organisaties.
9. 9 Duurzaam leiderschap Je onderzoekt duurzaam leiderschap en leert hoe je bijdraagt aan een toekomstgerichte organisatie.
   10 lessen

   1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)Je past principes van maatschappelijk verantwoord ondernemen toe.
   2. People, Planet, ProfitJe analyseert de balans tussen people, planet en profit.
   3. Langetermijnvisie ontwikkelenJe ontwikkelt een langetermijnvisie voor je organisatie.
   4. Duurzame inzetbaarheid van personeelJe stimuleert duurzame inzetbaarheid van medewerkers.
   5. Energie- en milieubewust leidinggevenJe geeft leiding op een energie- en milieubewuste manier.
   6. Diversiteit en inclusie stimulerenJe stimuleert diversiteit en inclusie in je team.
   7. Leiderschap en ethiek combinerenJe combineert leiderschap met ethisch handelen.
   8. Transparantie en vertrouwen opbouwenJe bouwt aan transparantie en vertrouwen binnen de organisatie.
   9. Continu leren en ontwikkelenJe bevordert continu leren en ontwikkelen bij medewerkers.
   10. Organisatiecultuur verduurzamenJe werkt aan het verduurzamen van de organisatiecultuur.
10. 10 Professioneel handelen en verantwoording Je handelt professioneel, bewaakt kwaliteit en legt verantwoording af in je rol als leidinggevende.
    10 lessen

    1. Kritisch reflecteren op eigen handelenJe reflecteert kritisch op je eigen handelen en stuurt bij waar nodig.
    2. Professionele beroepshoudingJe ontwikkelt een professionele beroepshouding.
    3. Omgaan met vertrouwelijke informatieJe gaat zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie.
    4. Verantwoord rapporteren en registrerenJe rapporteert en registreert op een verantwoorde manier.
    5. Aanspreekbaarheid en aansprekenJe spreekt anderen aan en bent zelf aanspreekbaar.
    6. Grenzen van de eigen verantwoordelijkheid kennenJe kent de grenzen van je verantwoordelijkheid en handelt daarnaar.
    7. Samenwerken met andere professionalsJe werkt samen met andere professionals binnen en buiten je organisatie.
    8. Leiderschap in een politiek-bestuurlijke contextJe beweegt je binnen een politiek-bestuurlijke context als leidinggevende.
    9. Verantwoording afleggen aan management/directieJe legt verantwoording af aan management of directie.
    10. Kwaliteitsbewaking en continue verbeteringJe bewaakt de kwaliteit van processen en stimuleert verbetering.

Je voert basiszorg uit, past verpleegkundige vaardigheden toe en communiceert professioneel in uiteenlopende zorgsituaties.

1. 1 Anatomie en fysiologie Je onderzoekt de bouw, werking en samenhang van organen, orgaansystemen en hun relatie tot ziektebeelden.
   10 lessen

   1. Bouw en functie van het menselijk lichaamJe beschrijft de belangrijkste structuren en functies van het menselijk lichaam.
   2. Samenwerking van organen in orgaansystemenJe legt uit hoe organen samenwerken binnen verschillende orgaansystemen.
   3. Spijsverteringsstelsel en voedingJe analyseert het spijsverteringsproces en het belang van voeding.
   4. Ademhalingsstelsel en zuurstofvoorzieningJe onderzoekt de ademhaling en zuurstofvoorziening in het lichaam.
   5. Bloedsomloop en hartfunctieJe bestudeert de bloedsomloop en de functie van het hart.
   6. Bewegingsapparaat en spierenJe herkent de werking van het bewegingsapparaat en de spieren.
   7. Zenuwstelsel en signalenJe verkent de rol van het zenuwstelsel bij signalen en reacties.
   8. Huid en wondgenezingJe beschrijft de functies van de huid en het proces van wondgenezing.
   9. Hormonen en regulatieprocessenJe legt uit hoe hormonen het lichaam reguleren.
   10. Relatie tussen anatomie en ziektebeeldenJe koppelt anatomische kennis aan het herkennen van ziektebeelden.
2. 2 Basiszorg en dagelijkse handelingen Je oefent met dagelijkse zorgtaken, het observeren van cliënten en het rapporteren van basiszorg.
   10 lessen

   1. Persoonlijke hygiëneJe voert handelingen uit voor persoonlijke hygiëne van cliënten.
   2. Voeding en vochtbalansJe ondersteunt bij het waarborgen van voeding en vochtbalans.
   3. Mobiliteit en transfersJe past technieken toe om mobiliteit en transfers te begeleiden.
   4. Slaap en rustJe zorgt voor een goede slaap en rust bij cliënten.
   5. Observatie van vitale functiesJe observeert en noteert vitale functies.
   6. Ondersteuning bij toiletgangJe begeleidt cliënten bij toiletgang en hygiënische zorg.
   7. Mondzorg en huidverzorgingJe verzorgt de mond en huid van cliënten.
   8. Comfort en welbevindenJe creëert comfort en bevordert het welbevinden van cliënten.
   9. Signaleren van afwijkingenJe signaleert afwijkingen in de gezondheidstoestand.
   10. Rapporteren van basiszorgJe rapporteert zorgvuldig over uitgevoerde basiszorg.
3. 3 Communicatie in de zorg Je ontwikkelt communicatieve vaardigheden voor contact met cliënten, familie en zorgteams.
   10 lessen

   1. Basisprincipes van gespreksvoeringJe past gespreksvaardigheden toe in zorgsituaties.
   2. Actief luisteren en samenvattenJe luistert actief en vat gesprekken samen.
   3. Empathie en respect tonenJe toont empathie en respect in contact met anderen.
   4. Communicatie met familie en mantelzorgersJe communiceert met familieleden en mantelzorgers.
   5. Professionele grenzen in communicatieJe bewaakt professionele grenzen in gesprekken.
   6. Cultuursensitieve communicatieJe houdt rekening met culturele verschillen in communicatie.
   7. Verbale en non-verbale signalen herkennenJe herkent verbale en non-verbale signalen.
   8. Schriftelijke rapportage en overdrachtJe stelt schriftelijke rapportages en overdrachten op.
   9. Samenwerking in een multidisciplinair teamJe werkt samen binnen een multidisciplinair team.
   10. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt constructieve feedback.
4. 4 Psychologie en gedrag Je leert gedrag, motivatie en psychische processen herkennen en begeleiden bij cliënten.
   10 lessen

   1. Basisbegrippen psychologieJe benoemt basisbegrippen uit de psychologie.
   2. Ontwikkelingsfasen van de mensJe herkent ontwikkelingsfasen bij mensen.
   3. Gedrag en motivatieJe analyseert gedrag en motivatie van cliënten.
   4. Stress en copingmechanismenJe signaleert stress en past copingstrategieën toe.
   5. Psychische aandoeningen herkennenJe herkent psychische aandoeningen bij cliënten.
   6. Cognitie en geheugenJe onderzoekt cognitieve functies en geheugen.
   7. Omgaan met emoties van cliëntenJe gaat om met emoties van cliënten.
   8. Begeleiden van gedragsveranderingJe begeleidt gedragsverandering bij cliënten.
   9. Observeren van gedragsafwijkingenJe observeert afwijkend gedrag.
   10. Preventie van sociaal isolementJe voorkomt sociaal isolement bij cliënten.
5. 5 Zorgtechnologie en hulpmiddelen Je past zorgtechnologie en hulpmiddelen toe en houdt rekening met privacy en veiligheid.
   10 lessen

   1. Elektronisch cliëntendossier (ECD)Je werkt met het elektronisch cliëntendossier.
   2. Meetapparatuur gebruiken (bloeddruk, saturatie)Je gebruikt meetapparatuur voor het controleren van vitale functies.
   3. Digitale communicatie in zorgteamsJe communiceert digitaal binnen het zorgteam.
   4. Veilig gebruik van tilliftenJe hanteert tilliften veilig in de praktijk.
   5. Hulpmiddelen voor mobiliteitJe kiest en gebruikt hulpmiddelen voor mobiliteit.
   6. Innovaties in zelfmanagementJe onderzoekt innovaties voor zelfmanagement.
   7. Zorgrobots en praktische toepassingenJe past zorgrobots toe in praktische situaties.
   8. Telezorg en beeldbellenJe maakt gebruik van telezorg en beeldbellen.
   9. Hygiëne en onderhoud van hulpmiddelenJe zorgt voor hygiëne en onderhoud van hulpmiddelen.
   10. Privacy en gegevensbeschermingJe waarborgt privacy en gegevensbescherming bij zorgtechnologie.
6. 6 Verpleegkundige basisvaardigheden Je oefent verpleegkundige basisvaardigheden en rapporteert over je handelingen volgens protocollen.
   10 lessen

   1. Vitale functies metenJe meet en interpreteert vitale functies.
   2. Wondverzorging en verbandwisselJe verzorgt wonden en wisselt verbanden.
   3. Injectietechnieken (theorie en praktijk)Je past injectietechnieken toe in theorie en praktijk.
   4. Katheterzorg en blaasspoelingJe voert katheterzorg en blaasspoeling uit.
   5. Stoma- en incontinentiezorgJe verleent zorg bij stoma’s en incontinentie.
   6. Infuuszorg (basiskennis)Je leert de basis van infuuszorg.
   7. Medicatievoorbereiding en toedieningJe bereidt medicatie voor en dient deze toe.
   8. Observatie en klinisch redenerenJe observeert en redeneert klinisch bij zorgvragen.
   9. Veilig werken volgens protocollenJe werkt veilig volgens geldende protocollen.
   10. Rapportage van verpleegkundige handelingenJe rapporteert over verpleegkundige handelingen.
7. 7 Ouderenzorg en geriatrie Je verdiept je in ouderenzorg, van verouderingsprocessen tot communicatie en ethische dilemma’s.
   10 lessen

   1. Verouderingsprocessen van het lichaamJe beschrijft lichamelijke veranderingen bij ouder worden.
   2. Veelvoorkomende ziekten bij ouderenJe herkent veelvoorkomende ziekten bij ouderen.
   3. Valpreventie en mobiliteitJe past valpreventie toe en bevordert mobiliteit.
   4. Cognitieve achteruitgang en dementieJe signaleert cognitieve achteruitgang en dementie.
   5. Polyfarmacie en risico’sJe herkent risico’s van polyfarmacie.
   6. Communicatie met ouderen en hun netwerkJe communiceert met ouderen en hun netwerk.
   7. Zingeving en levensvragenJe bespreekt zingeving en levensvragen met ouderen.
   8. MantelzorgondersteuningJe ondersteunt mantelzorgers in hun rol.
   9. Rehabilitatie en herstelzorgJe begeleidt revalidatie en herstelzorg.
   10. Ethische dilemma’s in ouderenzorgJe bespreekt ethische dilemma’s in de ouderenzorg.
8. 8 Acute zorg en eerste hulp Je handelt bij acute situaties en eerste hulp, van reanimatie tot samenwerking met hulpdiensten.
   10 lessen

   1. ABCD-methodiek toepassenJe past de ABCD-methodiek toe bij acute zorg.
   2. Reanimatie en AED-gebruikJe voert reanimatie uit en gebruikt een AED.
   3. Ademhalingsproblemen herkennenJe herkent ademhalingsproblemen en onderneemt actie.
   4. Shock en bloeding behandelenJe behandelt shock en bloedingen.
   5. Brandwonden en wondverzorgingJe verzorgt brandwonden en wonden.
   6. Epileptisch insult begeleidenJe begeleidt een cliënt tijdens een epileptisch insult.
   7. Diabetes en hypo-/hyperglykemieJe onderneemt actie bij hypo- en hyperglykemie.
   8. Acute allergische reactiesJe reageert op acute allergische reacties.
   9. Ongevallen en letsel inschattenJe schat letsel in bij ongevallen.
   10. Samenwerking met ambulance en SEHJe werkt samen met ambulance en spoedeisende hulp.
9. 9 Gezondheidsbevordering en preventie Je stimuleert gezondheid en preventie, van voedingsleer tot voorlichting aan groepen.
   10 lessen

   1. Voedingsleer en gezonde voedingJe past kennis van gezonde voeding toe in de zorg.
   2. Beweging en leefstijlinterventiesJe stimuleert beweging en adviseert over leefstijl.
   3. Verslaving en preventieve aanpakJe signaleert verslaving en past preventieve maatregelen toe.
   4. Hygiëne en infectiepreventieJe voert hygiënemaatregelen en infectiepreventie uit.
   5. Vaccinatie en preventieve zorgJe geeft uitleg over vaccinatie en preventieve zorg.
   6. Stressmanagement en ontspanningJe past stressmanagement en ontspanningstechnieken toe.
   7. Seksuele gezondheid en voorlichtingJe bespreekt seksuele gezondheid en geeft voorlichting.
   8. Zelfzorg stimuleren bij cliëntenJe stimuleert cliënten tot zelfzorg.
   9. Gezondheidspromotie in de wijkJe promoot gezondheid in de wijk.
   10. Voorlichting geven aan groepenJe geeft voorlichting aan groepen over gezondheid.
10. 10 Professionele ontwikkeling en ethiek Je reflecteert op je professionele rol, kwaliteit, ethiek en samenwerking binnen de zorg.
    10 lessen

    1. Beroepsprofiel en rol in de zorgJe beschrijft je rol en taken als zorgprofessional.
    2. Kwaliteitszorg en protocollenJe waarborgt kwaliteit door werken volgens protocollen.
    3. Wet- en regelgeving in de zorgJe past wet- en regelgeving toe in je werk.
    4. Privacy en beroepsgeheimJe bewaart privacy en beroepsgeheim in de zorg.
    5. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen handelen.
    6. Intervisie en casusbesprekingenJe neemt deel aan intervisie en casusbesprekingen.
    7. Morele en ethische dilemma’sJe bespreekt morele en ethische dilemma’s.
    8. Grenzen van eigen deskundigheidJe herkent de grenzen van je deskundigheid.
    9. Samenwerking en verantwoordelijkhedenJe werkt samen en neemt verantwoordelijkheid in het team.
    10. Kritisch kijken naar zorginnovatiesJe beoordeelt zorginnovaties kritisch.

Je ontwikkelt vaardigheden om zorgorganisaties te analyseren, te sturen en te verbeteren binnen actuele wet- en regelgeving.

1. 1 Zorgstelsel en zorgbeleid in Nederland Je onderzoekt hoe het Nederlandse zorgstelsel is opgebouwd en hoe beleid, wetgeving en financiering samenhangen.
   10 lessen

   1. Geschiedenis van het Nederlandse zorgstelselJe onderzoekt de ontwikkeling van het zorgstelsel in Nederland aan de hand van historische mijlpalen.
   2. Huidige organisatie van de zorg (Wlz, Zvw, Wmo, Jeugdwet)Je brengt de huidige structuur van de Nederlandse zorg in kaart, inclusief relevante wetten.
   3. Rol van de overheid en toezichthouders (IGJ, NZa)Je beschrijft de taken van overheid en toezichthouders binnen de zorgsector.
   4. Zorgverzekeringsstelsel en marktwerkingJe analyseert hoe het zorgverzekeringsstelsel en marktwerking functioneren.
   5. Beleidsvorming binnen de zorgsectorJe onderzoekt hoe beleid tot stand komt binnen de zorgsector.
   6. Financiële stromen in de zorgJe brengt de belangrijkste financiële stromen in de zorgsector in beeld.
   7. Zorginkoop en contracteringJe analyseert het proces van zorginkoop en contractering met zorgaanbieders.
   8. Europese en internationale invloeden op zorgbeleidJe bekijkt welke invloed Europese en internationale ontwikkelingen hebben op het Nederlandse zorgbeleid.
   9. Wetgeving en ethiek in zorgbeleidJe onderzoekt relevante wetgeving en ethische vraagstukken in het zorgbeleid.
   10. Toekomstscenario’s in zorgstelselontwikkelingJe verkent verschillende scenario’s voor de toekomstige ontwikkeling van het zorgstelsel.
2. 2 Organisatiekunde in de zorg Je analyseert organisatiestructuren, leiderschap, cultuur en kwaliteitsmanagement in zorginstellingen.
   10 lessen

   1. Organisatiestructuren in zorginstellingenJe onderzoekt verschillende organisatiestructuren binnen zorginstellingen.
   2. Leiderschapsstijlen in zorgorganisatiesJe vergelijkt leiderschapsstijlen en hun effect op teams in de zorg.
   3. Interne communicatie en overlegstructurenJe brengt interne communicatie en overlegstructuren in kaart.
   4. Organisatiecultuur en veranderprocessenJe analyseert organisatiecultuur en het verloop van veranderprocessen.
   5. Kwaliteitsmanagementsystemen (HKZ, NEN, JCI)Je past kwaliteitsmanagementsystemen toe binnen zorgorganisaties.
   6. Visie, missie en strategisch beleidJe formuleert visie, missie en strategisch beleid voor een zorgorganisatie.
   7. Procesoptimalisatie (lean, Six Sigma)Je onderzoekt methoden voor procesoptimalisatie in de zorgpraktijk.
   8. Organisatieontwikkeling en innovatieJe beoordeelt mogelijkheden voor organisatieontwikkeling en innovatie.
   9. Samenwerkingsverbanden en ketenzorgJe analyseert samenwerkingsverbanden en ketenzorg binnen de sector.
   10. Rol van de manager in verandertrajectenJe beschrijft de rol van de manager bij veranderingen in de organisatie.
3. 3 Zorgfinanciering en bedrijfsvoering Je werkt met budgettering, financiële verantwoording, risicomanagement en contractonderhandelingen in de zorg.
   10 lessen

   1. Budgettering en begroting in zorginstellingenJe stelt een begroting op en analyseert budgetten van zorginstellingen.
   2. Jaarrekening en financiële verantwoordingJe beoordeelt een jaarrekening en verantwoordt financiële keuzes.
   3. Kostprijsberekening van zorgdienstenJe berekent de kostprijs van zorgdiensten en vergelijkt verschillende methoden.
   4. Prestatiebekostiging en dbc-systematiekJe past prestatiebekostiging en dbc-systematiek toe in de praktijk.
   5. Inkoopbeleid en leveranciersmanagementJe ontwikkelt inkoopbeleid en beoordeelt leveranciersmanagement.
   6. Managementinformatie en dashboardsJe gebruikt managementinformatie en dashboards voor sturing.
   7. Risicomanagement en interne controleJe past risicomanagement en interne controle toe op bedrijfsprocessen.
   8. Exploitatie en investeringsbeleidJe analyseert exploitatie en investeringsbeleid binnen zorgorganisaties.
   9. Zorgverzekeraars en contractonderhandelingenJe bereidt contractonderhandelingen met zorgverzekeraars voor.
   10. Financiële sturing in relatie tot kwaliteit van zorgJe koppelt financiële sturing aan de kwaliteit van zorgverlening.
4. 4 Recht en regelgeving in de zorg Je past relevante wet- en regelgeving toe en analyseert juridische vraagstukken in de zorg.
   10 lessen

   1. WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst)Je past de WGBO toe op situaties in de zorgpraktijk.
   2. Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg)Je analyseert de toepassing van de Wkkgz in zorgorganisaties.
   3. AVG en privacy in de zorgJe beoordeelt privacyvraagstukken aan de hand van de AVG.
   4. Arbeidsrecht in zorgorganisatiesJe past arbeidsrechtelijke regels toe binnen zorgorganisaties.
   5. Aansprakelijkheid en tuchtrechtJe onderzoekt aansprakelijkheid en tuchtrecht in de zorg.
   6. Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)Je beschrijft de toepassing van de Wvggz in de praktijk.
   7. Wet zorg en dwang (Wzd)Je past de Wet zorg en dwang toe op relevante casussen.
   8. Toestemming en vertegenwoordiging (curatele, mentorschap)Je analyseert situaties rond toestemming en vertegenwoordiging.
   9. Klachtenprocedures en geschillencommissiesJe behandelt klachtenprocedures en de rol van geschillencommissies.
   10. Juridische verantwoordelijkheid van managersJe beschrijft de juridische verantwoordelijkheid van managers in de zorg.
5. 5 Human resource management (HRM) in de zorg Je ontwikkelt HRM-beleid, voert gesprekken en analyseert teamontwikkeling en personeelsplanning in de zorg.
   10 lessen

   1. Werving en selectie van zorgpersoneelJe stelt een plan op voor werving en selectie van zorgpersoneel.
   2. Arbeidsvoorwaarden en cao’s in de zorgJe vergelijkt arbeidsvoorwaarden en cao’s binnen de zorgsector.
   3. Loopbaanontwikkeling en scholingJe ontwikkelt beleid voor loopbaanontwikkeling en scholing.
   4. Functioneringsgesprekken en beoordelingssystemenJe voert functioneringsgesprekken en past beoordelingssystemen toe.
   5. Verzuimbeleid en re-integratieJe analyseert verzuimbeleid en re-integratieprocessen.
   6. Teamontwikkeling en teamcoachingJe stimuleert teamontwikkeling en begeleidt teamcoaching.
   7. Diversiteit en inclusie op de werkvloerJe bevordert diversiteit en inclusie op de werkvloer.
   8. Medewerkerstevredenheid en vitaliteitJe meet medewerkerstevredenheid en ontwikkelt vitaliteitsbeleid.
   9. Strategische personeelsplanningJe stelt een strategisch personeelsplan op.
   10. Leiderschap en personeelsbindingJe past leiderschapsvaardigheden toe voor personeelsbinding.
6. 6 Kwaliteitszorg en veiligheid Je analyseert en verbetert kwaliteitszorg, veiligheid en audits in zorgorganisaties.
   10 lessen

   1. Kwaliteitskaders in de zorg (bijv. Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg)Je past kwaliteitskaders toe in de praktijk van zorginstellingen.
   2. Cliënttevredenheid metenJe meet en interpreteert cliënttevredenheid.
   3. Veiligheidsbeleid (bijv. medicatieveiligheid)Je ontwikkelt veiligheidsbeleid gericht op onder andere medicatie.
   4. Incidentenregistratie en leren van foutenJe registreert incidenten en leert van fouten in de organisatie.
   5. Interne en externe auditsJe voert interne en externe audits uit en verwerkt de uitkomsten.
   6. Verbeterplannen en PDCA-cyclusJe stelt verbeterplannen op en werkt met de PDCA-cyclus.
   7. Kwaliteitssystemen en certificeringenJe beoordeelt kwaliteitssystemen en certificeringstrajecten.
   8. Rol van de manager in kwaliteitszorgJe beschrijft de rol van de manager bij kwaliteitszorg.
   9. Inspectiebezoeken en toezichtJe bereidt inspectiebezoeken voor en handelt toezichtsvragen af.
   10. Cultuur van openheid en lerenJe stimuleert een cultuur van openheid en leren binnen teams.
7. 7 Ethiek en professionaliteit Je reflecteert op ethische dilemma’s, professioneel handelen en waarden in de zorgpraktijk.
   10 lessen

   1. Ethische dilemma’s in de zorgpraktijkJe herkent en bespreekt ethische dilemma’s uit de zorgpraktijk.
   2. Moreel beraad en reflectieJe voert moreel beraad en reflecteert op eigen handelen.
   3. Respectvolle omgang met cliënten en collega'sJe oefent respectvolle omgang met cliënten en collega’s.
   4. Autonomie en zelfbeschikkingJe analyseert situaties rond autonomie en zelfbeschikking.
   5. Verantwoord handelen als zorgmanagerJe verantwoordt je handelen als zorgmanager in complexe situaties.
   6. Transparantie en integriteitJe bevordert transparantie en integriteit in de organisatie.
   7. Grenzen van professionele betrokkenheidJe bewaakt de grenzen van professionele betrokkenheid.
   8. Ethiek bij digitalisering in de zorgJe onderzoekt ethische aspecten van digitalisering in de zorg.
   9. Cultuursensitieve zorgJe past cultuursensitieve zorg toe in de praktijk.
   10. Rol van waarden en normen in besluitvormingJe benoemt de rol van waarden en normen in besluitvorming.
8. 8 Informatiemanagement en digitalisering in de zorg Je werkt met digitale systemen, dataveiligheid en innovaties in informatiemanagement binnen de zorg.
   10 lessen

   1. Elektronisch Patiëntendossier (EPD)Je gebruikt het Elektronisch Patiëntendossier en analyseert de werking ervan.
   2. Zorginformatiesystemen en koppelingenJe brengt zorginformatiesystemen en koppelingen in kaart.
   3. Digitale vaardigheden in de zorgJe ontwikkelt digitale vaardigheden die nodig zijn in de zorgpraktijk.
   4. Dataveiligheid en privacyJe waarborgt dataveiligheid en privacy bij digitale toepassingen.
   5. Telezorg en eHealth-toepassingenJe past telezorg en eHealth-toepassingen toe in de zorg.
   6. Kunstmatige intelligentie in de zorgJe onderzoekt de inzet van kunstmatige intelligentie in de zorg.
   7. Robotica en domoticaJe analyseert de rol van robotica en domotica in zorgprocessen.
   8. InnovatiemanagementJe beoordeelt innovatiemanagement bij digitale veranderingen.
   9. Data-analyse en managementinformatieJe voert data-analyse uit en gebruikt managementinformatie.
   10. Invoering van nieuwe ICT-systemenJe begeleidt de invoering van nieuwe ICT-systemen in de organisatie.
9. 9 Samenwerken in zorgnetwerken Je analyseert samenwerkingsvormen, communicatie en evaluatie in zorgnetwerken en ketenzorg.
   10 lessen

   1. Ketenzorg en netwerkzorgJe brengt ketenzorg en netwerkzorg in kaart en vergelijkt deze.
   2. Samenwerking tussen eerste, tweede en derdelijnszorgJe analyseert samenwerking tussen verschillende zorglijnen.
   3. Multidisciplinaire teams en overlegstructurenJe werkt in multidisciplinaire teams en bespreekt overlegstructuren.
   4. Rol van de mantelzorger en informele zorgJe beschrijft de rol van mantelzorgers en informele zorg.
   5. Casemanagement en coördinatieJe coördineert casemanagement en stemt af met betrokkenen.
   6. Gemeentelijke samenwerking (Wmo, jeugd)Je onderzoekt samenwerking met gemeenten binnen Wmo en jeugd.
   7. Zorgcoöperaties en burgerinitiatievenJe analyseert de werking van zorgcoöperaties en burgerinitiatieven.
   8. Verantwoordelijkheden en rolverdelingJe verdeelt verantwoordelijkheden en rollen binnen samenwerkingsverbanden.
   9. Communicatie in samenwerkingsverbandenJe verbetert communicatie in samenwerkingsverbanden.
   10. Evaluatie en effectmeting van samenwerkingJe evalueert en meet het effect van samenwerking in netwerken.
10. 10 Praktijkgericht onderzoek en innovatie in de zorg Je voert praktijkgericht onderzoek uit en werkt aan innovatie en implementatie van resultaten in de zorg.
    10 lessen

    1. Onderzoeksopzet en methodologieJe ontwerpt een onderzoeksopzet en kiest passende methodologie.
    2. Kwalitatief en kwantitatief onderzoekJe voert kwalitatief en kwantitatief onderzoek uit.
    3. Praktijkvragen formulerenJe formuleert praktijkgerichte onderzoeksvragen.
    4. Data verzamelen en analyserenJe verzamelt en analyseert data voor praktijkonderzoek.
    5. Literatuuronderzoek uitvoerenJe voert literatuuronderzoek uit ter ondersteuning van praktijkvragen.
    6. Toepassing van onderzoeksresultatenJe past onderzoeksresultaten toe in de zorgorganisatie.
    7. Projectmatig werkenJe werkt projectmatig aan innovatievraagstukken.
    8. Innoveren binnen de organisatieJe stimuleert innovatie binnen de organisatie.
    9. Samenwerking met lectoraten en kennisinstellingenJe werkt samen met lectoraten en kennisinstellingen aan onderzoek.
    10. Presenteren en implementeren van onderzoeksresultatenJe presenteert en implementeert onderzoeksresultaten in de praktijk.

Je voert verpleegtechnische handelingen uit volgens actuele richtlijnen en past deze toe in uiteenlopende zorgsituaties.

1. 1 Klinisch redeneren Je past klinisch redeneren toe bij het verzamelen, interpreteren en rapporteren van patiëntgegevens.
   10 lessen

   1. Het systematisch verzamelen van gegevensJe verzamelt systematisch relevante informatie over de gezondheidstoestand van de patiënt.
   2. Observatie van vitale functiesJe observeert en beoordeelt vitale functies zoals ademhaling, pols en temperatuur.
   3. Herkennen van risico’s en complicatiesJe signaleert mogelijke risico’s en complicaties bij patiënten in verschillende situaties.
   4. Interpreteren van klinische signalenJe interpreteert klinische signalen en trekt onderbouwde conclusies.
   5. Prioriteren van zorgbehoeftenJe stelt prioriteiten in de zorgbehoeften van patiënten op basis van observaties.
   6. Opstellen van een verpleegplanJe formuleert een verpleegplan met passende interventies.
   7. Koppeling theorie en praktijkJe koppelt theoretische kennis aan praktijksituaties in de zorg.
   8. Gebruik van protocollen en richtlijnenJe gebruikt protocollen en richtlijnen bij besluitvorming en uitvoering.
   9. Rapporteren van bevindingenJe rapporteert bevindingen zorgvuldig in het patiëntendossier.
   10. Samenwerken met het behandelteamJe stemt zorg af met andere leden van het behandelteam.
2. 2 Hygiëne en infectiepreventie Je voert handelingen uit om infectiepreventie en hygiëne te waarborgen in de zorgpraktijk.
   10 lessen

   1. Handhygiëne volgens de richtlijnenJe past handhygiëne toe volgens actuele richtlijnen.
   2. Persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikenJe gebruikt persoonlijke beschermingsmiddelen op de juiste wijze.
   3. Steriel werken en aseptische techniekenJe werkt steriel en beheerst aseptische technieken.
   4. Reinigen, desinfecteren en steriliserenJe reinigt, desinfecteert en steriliseert materialen volgens protocol.
   5. Isolatievormen toepassenJe past isolatievormen toe bij infectiegevaar.
   6. Infectieketen herkennenJe herkent schakels in de infectieketen.
   7. Voorzorgsmaatregelen bij risicogroepenJe neemt voorzorgsmaatregelen bij risicogroepen.
   8. Signaleren van infectiesJe signaleert en beoordeelt mogelijke infecties.
   9. Rapportage en communicatie rondom infectiesJe rapporteert en communiceert over infecties met collega’s.
   10. Veilig omgaan met afval en materialenJe gaat veilig om met afval en materialen in de zorgomgeving.
3. 3 Voeding en vochttoediening Je observeert voedingstoestand, voert vochttoediening uit en signaleert complicaties bij voeding.
   10 lessen

   1. Observeren van voedingspatroon en vochtinnameJe observeert het voedingspatroon en de vochtinname van de patiënt.
   2. Risico-inschatting bij onder- of overvoedingJe maakt een risico-inschatting bij ondervoeding of overvoeding.
   3. Sondevoeding toedienen en controlerenJe dient sondevoeding toe en controleert de toediening.
   4. Complicaties bij sondevoeding herkennenJe herkent complicaties die kunnen optreden bij sondevoeding.
   5. Enterale en parenterale voeding onderscheidenJe onderscheidt enterale van parenterale voeding.
   6. Toediening van vocht via infuusJe dient vocht toe via een infuus volgens protocol.
   7. Observeren van elektrolytenbalansJe observeert en beoordeelt de elektrolytenbalans.
   8. Signalen van dehydratie of overvulling herkennenJe herkent signalen van dehydratie of overvulling.
   9. Mondzorg bij voedingsproblematiekJe voert mondzorg uit bij voedingsproblemen.
   10. Samenwerken met diëtist en artsJe werkt samen met diëtist en arts bij voedingsvraagstukken.
4. 4 Ademhaling en zuurstoftoediening Je observeert ademhaling, past zuurstoftoediening toe en reageert op ademhalingsproblemen.
   10 lessen

   1. Observeren van ademhalingspatroonJe observeert het ademhalingspatroon en signaleert afwijkingen.
   2. Meten van zuurstofsaturatieJe meet de zuurstofsaturatie bij patiënten.
   3. Zuurstof toedienen via verschillende systemenJe dient zuurstof toe via verschillende systemen.
   4. Signaleren van benauwdheid en dyspneuJe signaleert benauwdheid en dyspneu bij patiënten.
   5. Gebruik van inhalatietherapieJe past inhalatietherapie toe volgens voorschrift.
   6. Aspiraat afnemen bij luchtwegproblemenJe neemt aspiraten af bij luchtwegproblemen.
   7. Verneveltherapie toepassenJe past verneveltherapie toe bij ademhalingsklachten.
   8. Luchtweg vrijmaken bij noodsituatiesJe maakt de luchtweg vrij bij noodsituaties.
   9. Voorlichting geven over ademhalingsoefeningenJe geeft voorlichting over ademhalingsoefeningen.
   10. Samenwerking met fysiotherapeutJe werkt samen met de fysiotherapeut bij ademhalingszorg.
5. 5 Circulatie en infuustechnieken Je controleert circulatie, voert infuustechnieken uit en signaleert complicaties bij infuustherapie.
   10 lessen

   1. Bloeddruk en pols controlerenJe controleert bloeddruk en pols bij patiënten.
   2. Observeren van perifere circulatieJe observeert de perifere circulatie.
   3. Infuus inbrengen volgens protocolJe brengt een infuus in volgens het geldende protocol.
   4. Infuusbeleid en bewakingJe bewaakt het infuusbeleid en signaleert afwijkingen.
   5. Toediening van intraveneuze medicatieJe dient intraveneuze medicatie toe.
   6. Complicaties bij infuustherapie herkennenJe herkent complicaties bij infuustherapie.
   7. Bloedafname verrichtenJe verricht bloedafname bij patiënten.
   8. Zuur-basenbalans observerenJe observeert de zuur-basenbalans.
   9. Katheteriseren van een bloedvat bij noodsituatie (theorie)Je leert de theorie van katheterisatie van een bloedvat bij nood.
   10. Rapportage en overdrachtJe rapporteert en draagt informatie zorgvuldig over.
6. 6 Wondzorg en huidintegriteit Je beoordeelt wonden, voert wondzorg uit en bewaakt de huidintegriteit van patiënten.
   10 lessen

   1. Observeren van huid en wondJe observeert de huid en beoordeelt de toestand van wonden.
   2. Classificeren van wonden (acuut, chronisch, decubitus)Je classificeert wonden naar type en ernst.
   3. Wondverzorging volgens protocolJe verzorgt wonden volgens het geldende protocol.
   4. Gebruik van steriel instrumentariumJe gebruikt steriel instrumentarium bij wondzorg.
   5. Toepassen van moderne wondverbandenJe past moderne wondverbanden toe.
   6. Signaleren van wondinfectieJe signaleert tekenen van wondinfectie.
   7. Beoordelen van genezingsprocesJe beoordeelt het genezingsproces van wonden.
   8. Documenteren van wondstatusJe documenteert de wondstatus in het dossier.
   9. Voorlichting aan patiënt en familieJe geeft voorlichting aan patiënt en familie over wondzorg.
   10. Samenwerken met wondverpleegkundigeJe werkt samen met de wondverpleegkundige.
7. 7 Uitscheiding en katheterisatie Je observeert uitscheiding, voert katheterisatie uit en begeleidt patiënten bij continentieproblemen.
   10 lessen

   1. Observeren van urine en ontlastingJe observeert urine en ontlasting op afwijkingen.
   2. Inbrengen van blaaskatheterJe brengt een blaaskatheter in volgens protocol.
   3. Verzorgen van katheter en opvangsysteemJe verzorgt de katheter en het opvangsysteem.
   4. Voorkomen van urineweginfectiesJe neemt maatregelen om urineweginfecties te voorkomen.
   5. Stomazorg: observatie en verzorgingJe observeert en verzorgt een stoma.
   6. Leren herkennen van complicaties bij stomaJe herkent complicaties bij stoma’s.
   7. Toepassen van laxeermiddelen en klysma’sJe past laxeermiddelen en klysma’s toe.
   8. Meten van vochtbalans bij uitscheidingJe meet de vochtbalans bij uitscheidingsproblemen.
   9. Communiceren over intieme zorgJe communiceert zorgvuldig over intieme zorg.
   10. Respectvolle begeleiding bij continentieproblemenJe begeleidt patiënten respectvol bij continentieproblemen.
8. 8 Medicatietoediening Je voert medicatietoediening uit via verschillende routes en signaleert bijwerkingen en therapietrouw.
   10 lessen

   1. Controleren van voorschriftenJe controleert medicatievoorschriften op juistheid.
   2. Toepassen van de 5 J’s van medicatieJe past de 5 J’s van medicatie toe bij toediening.
   3. Orale toediening van medicatieJe dient medicatie oraal toe volgens voorschrift.
   4. Rectale toediening van medicatieJe dient medicatie rectaal toe indien nodig.
   5. Subcutane injecties uitvoerenJe voert subcutane injecties uit.
   6. Intramusculaire injecties uitvoerenJe voert intramusculaire injecties uit.
   7. Observeren van bijwerkingenJe observeert en signaleert mogelijke bijwerkingen.
   8. Registreren van medicatietoedieningJe registreert medicatietoediening in het dossier.
   9. Voorlichting aan patiënt en familieJe geeft uitleg aan patiënt en familie over medicatiegebruik.
   10. Signaleren van therapietrouw en problemenJe signaleert problemen rond therapietrouw.
9. 9 Acute zorg en reanimatie Je reageert adequaat op acute situaties en voert basale reanimatie en eerste opvang uit.
   10 lessen

   1. Herkennen van vitale bedreigingenJe herkent direct levensbedreigende situaties.
   2. Eerste beoordeling met ABCDE-methodiekJe voert een eerste beoordeling uit met de ABCDE-methodiek.
   3. Basale reanimatie uitvoerenJe voert basale reanimatie uit bij een circulatiestilstand.
   4. Gebruik van AEDJe gebruikt een AED volgens protocol.
   5. Omgaan met shockverschijnselenJe handelt bij shockverschijnselen.
   6. Behandeling bij acute allergische reactieJe behandelt acute allergische reacties.
   7. Omgaan met bloedingen en wondenJe verleent eerste hulp bij bloedingen en wonden.
   8. Acute zorg bij bewusteloosheidJe verleent acute zorg bij bewusteloosheid.
   9. Samenwerking binnen een reanimatieteamJe werkt samen binnen een reanimatieteam.
   10. Evaluatie en nazorgJe evalueert en verzorgt nazorg na een acute situatie.
10. 10 Communicatie en professionaliteit in de zorg Je communiceert professioneel met patiënten, familie en collega’s en reflecteert op je eigen handelen.
    10 lessen

    1. Actief luisteren en observerenJe past actief luisteren en observeren toe in gesprekken.
    2. Empathisch communiceren met patiëntenJe communiceert empathisch met patiënten in verschillende situaties.
    3. Omgaan met familie en mantelzorgersJe onderhoudt contact met familie en mantelzorgers.
    4. Interprofessionele samenwerkingJe werkt samen met andere zorgprofessionals.
    5. Dossiervoering en rapportageJe voert dossiervoering en rapportage zorgvuldig uit.
    6. Omgaan met vertrouwelijke informatieJe gaat zorgvuldig om met vertrouwelijke informatie.
    7. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een constructieve manier.
    8. Reflecteren op eigen handelenJe reflecteert op je eigen handelen en ontwikkeling.
    9. Grenzen stellen en bewakenJe bewaakt je eigen grenzen in het contact met anderen.
    10. Bewustzijn van ethische dilemma’sJe herkent en bespreekt ethische dilemma’s in de zorg.