MBO Praktijkcursus – Observeren en rapporteren in de zorg

Je observeert cliënten in de zorg, legt bevindingen vast en rapporteert deze zorgvuldig en feitelijk.

1. 1 Basisprincipes van observatie Je onderzoekt het doel van observeren, oefent met objectief waarnemen en legt observaties gestructureerd vast.
   5 lessen

   1. Het doel en belang van observatie in de zorg begrijpenJe onderzoekt waarom en wanneer je observeert binnen de zorg.
   2. Verschil tussen objectieve en subjectieve waarnemingJe vergelijkt objectieve feiten met subjectieve indrukken tijdens het observeren.
   3. Observeren van gedrag, houding en emotiesJe let op gedrag, houding en emoties van cliënten in de praktijk.
   4. Gebruik van zintuigen: zien, horen, voelenJe gebruikt je zintuigen gericht tijdens het observeren van cliënten.
   5. Het vastleggen van observaties systematisch aanpakkenJe past een systematische aanpak toe bij het vastleggen van je observaties.
2. 2 Observeren van lichamelijke signalen Je leert lichamelijke signalen herkennen, veranderingen waarnemen en deze correct documenteren.
   5 lessen

   1. Signalen van pijn herkennenJe signaleert pijn bij cliënten aan de hand van waarneembare kenmerken.
   2. Veranderingen in huid, ademhaling of motoriek waarnemenJe observeert veranderingen in huid, ademhaling en motoriek.
   3. Monitoring van vitale functies begrijpenJe monitort en begrijpt de betekenis van vitale functies.
   4. Observeren van eet- en drinkpatronenJe volgt en noteert eet- en drinkpatronen van cliënten.
   5. Documenteren van fysieke veranderingenJe documenteert fysieke veranderingen nauwkeurig in het dossier.
3. 3 Observeren van psychische en emotionele toestand Je herkent psychische signalen, registreert gedrag en noteert opvallende veranderingen bij cliënten.
   5 lessen

   1. Herkennen van angst, depressie of stressJe herkent tekenen van angst, depressie en stress bij cliënten.
   2. Signalen van stemming en gedrag registrerenJe registreert stemmingswisselingen en gedragsveranderingen.
   3. Signaleren van cognitieve achteruitgangJe signaleert achteruitgang in cognitief functioneren.
   4. Observeren van sociale interactiesJe observeert hoe cliënten omgaan met anderen.
   5. Opvallende gedragingen correct noterenJe noteert opvallend gedrag feitelijk en zonder interpretatie.
4. 4 Observeren van gedragingen en routines Je volgt dagelijkse routines, legt gedragsveranderingen vast en herkent patronen bij cliënten.
   5 lessen

   1. Dagelijkse routines en zelfredzaamheid volgenJe volgt hoe cliënten hun dagelijkse activiteiten uitvoeren.
   2. Activiteiten en participatie observerenJe observeert deelname aan activiteiten en mate van participatie.
   3. Veranderingen in gedrag over tijd vastleggenJe legt gedragsveranderingen over een langere periode vast.
   4. Patronen en afwijkingen herkennenJe herkent terugkerende patronen en afwijkingen in gedrag.
   5. Observeren van reacties op zorginterventiesJe observeert reacties van cliënten op zorgmaatregelen.
5. 5 Observeren bij speciale doelgroepen Je past observatietechnieken toe bij verschillende doelgroepen en houdt rekening met communicatiebeperkingen.
   5 lessen

   1. Observeren bij kinderen en jongerenJe past observatie toe bij kinderen en jongeren in de zorg.
   2. Observeren bij ouderen en dementerende cliëntenJe observeert ouderen en cliënten met dementie gericht.
   3. Observeren bij mensen met een beperkingJe let op signalen bij mensen met een beperking.
   4. Observeren bij psychiatrische cliëntenJe observeert cliënten met psychiatrische problematiek.
   5. Aandacht voor communicatiebeperkingenJe houdt rekening met beperkingen in communicatie tijdens het observeren.
6. 6 Methoden van rapporteren Je leert rapporteren volgens formats, gebruikt digitale systemen en waarborgt objectiviteit in je verslaglegging.
   5 lessen

   1. Schriftelijk rapporteren volgens vastgestelde formatsJe rapporteert schriftelijk volgens vaste formats.
   2. Gebruik van digitale dossiers en systemenJe gebruikt digitale dossiers voor het vastleggen van observaties.
   3. Rapportage van incidenten en bijzonderhedenJe noteert incidenten en bijzonderheden op de juiste manier.
   4. Correct en beknopt formulerenJe formuleert je rapportages duidelijk en beknopt.
   5. Objectiviteit en feitelijkheid in rapportages waarborgenJe waarborgt feitelijkheid en objectiviteit in je verslag.
7. 7 Reflectief rapporteren Je reflecteert op eigen observaties, herkent bias en koppelt bevindingen aan het zorgplan.
   5 lessen

   1. Reflectie op eigen observatiesJe kijkt kritisch terug op je eigen observaties.
   2. Herkennen van eigen interpretaties en biasJe herkent wanneer je eigen interpretaties een rol spelen.
   3. Koppelen van observaties aan zorgplanJe verbindt observaties aan doelen in het zorgplan.
   4. Verbeterpunten voor zorgsignalering benoemenJe benoemt verbeterpunten in het signaleren van zorgbehoeften.
   5. Feedback gebruiken voor kwaliteitsverbeteringJe gebruikt feedback om je observatievaardigheden te verbeteren.
8. 8 Communicatie van observaties Je draagt observaties over, geeft prioriteiten aan en werkt samen in het team bij afwijkende waarnemingen.
   5 lessen

   1. Overdragen van observaties aan collega’sJe deelt observaties met collega’s tijdens overdracht.
   2. Gebruik van mondelinge rapportage tijdens overdrachtJe oefent met mondeling rapporteren in teamverband.
   3. Prioriteiten aangeven in communicatieJe geeft prioriteit aan belangrijke observaties in je communicatie.
   4. Samenwerken met multidisciplinaire teamsJe werkt samen met andere disciplines bij het bespreken van observaties.
   5. Conflicten of afwijkende waarnemingen besprekenJe bespreekt afwijkende waarnemingen en mogelijke conflicten.
9. 9 Privacy en ethiek bij observeren en rapporteren Je houdt rekening met privacy, respecteert grenzen en bespreekt ethische dilemma’s bij observeren en rapporteren.
   5 lessen

   1. Bescherming van cliëntgegevensJe beschermt de privacy van cliëntgegevens in je werk.
   2. Grenzen van observeren respecterenJe respecteert de grenzen van wat je mag observeren.
   3. Toestemming en transparantie in observatiesJe vraagt toestemming en bent transparant over je observaties.
   4. Ethische dilemma’s herkennen en besprekenJe herkent en bespreekt ethische dilemma’s in de praktijk.
   5. Zorgvuldigheid bij delen van informatie waarborgenJe deelt informatie zorgvuldig en alleen met bevoegden.
10. 10 Analyseren en interpreteren van observaties Je analyseert observaties, signaleert risico’s, evalueert zorg en adviseert op basis van je bevindingen.
    5 lessen

    1. Verbanden en patronen in observaties herkennenJe herkent verbanden en patronen in je observaties.
    2. Risico’s en knelpunten signalerenJe signaleert risico’s en knelpunten in de zorgverlening.
    3. Prioriteiten stellen in vervolgactiesJe stelt prioriteiten voor eventuele vervolgacties.
    4. Evalueren van effect van zorginterventiesJe evalueert het effect van zorginterventies op basis van observaties.
    5. Adviseren op basis van observatiesJe brengt advies uit aan het team op basis van je observaties.