MHBO Mantelzorg en familieondersteuning (6 maanden)

Je ondersteunt mantelzorgers en familie, herkent hun behoeften en werkt samen met zorgprofessionals en netwerken.

1. 1 Basisprincipes van mantelzorg Je onderzoekt de basis van mantelzorg, de verschillen met professionele zorg en de maatschappelijke betekenis.
   5 lessen

   1. Definitie en rol van een mantelzorgerJe beschrijft wat een mantelzorger doet en welke rol deze heeft in de zorg.
   2. Verschil tussen professionele zorg en mantelzorgJe vergelijkt mantelzorg met professionele zorg en benoemt de belangrijkste verschillen.
   3. Belang van mantelzorg in de samenlevingJe legt uit welke waarde mantelzorg heeft voor de samenleving.
   4. Grenzen en verantwoordelijkheden van de mantelzorgerJe brengt grenzen en verantwoordelijkheden van mantelzorgers in kaart.
   5. Wet- en regelgeving rondom mantelzorgJe benoemt relevante wet- en regelgeving rondom mantelzorg.
2. 2 Communicatie met cliënten en familie Je oefent met luisteren, uitleggen, signaleren en het hanteren van lastige gesprekken met familie en cliënten.
   5 lessen

   1. Effectief luisteren en empathisch reagerenJe past luistervaardigheden toe en reageert empathisch op situaties.
   2. Duidelijke uitleg geven over zorgtakenJe oefent met het helder uitleggen van zorgtaken aan familie en mantelzorgers.
   3. Conflicthantering binnen gezinnenJe analyseert conflicten binnen gezinnen en oefent oplossingsstrategieën.
   4. Observeren van non-verbale signalenJe herkent non-verbale signalen bij cliënten en familieleden.
   5. Grenzen stellen in communicatieJe stelt grenzen in gesprekken en communiceert deze duidelijk.
3. 3 Begeleiding van mantelzorgers Je leert stress en overbelasting herkennen, geeft advies en ondersteunt mantelzorgers bij praktische vragen.
   5 lessen

   1. Herkennen van stress en overbelastingJe signaleert stress en overbelasting bij mantelzorgers.
   2. Advies geven over beschikbare ondersteuningJe geeft advies over beschikbare ondersteuningsmogelijkheden.
   3. Begeleiding bij rouw en verliesJe begeleidt mantelzorgers bij rouw en verlies.
   4. Motiveren tot zelfzorg bij mantelzorgersJe motiveert mantelzorgers om goed voor zichzelf te zorgen.
   5. Ondersteunen bij praktische zorgvragenJe ondersteunt bij het oplossen van praktische zorgvragen.
4. 4 Psychosociale aspecten van mantelzorg Je onderzoekt de psychische effecten van mantelzorg en leert omgaan met emoties en sociale isolatie.
   5 lessen

   1. Impact van zorg op mentale gezondheidJe beschrijft hoe mantelzorg invloed heeft op de mentale gezondheid.
   2. Herkennen van burn-out symptomenJe herkent symptomen van burn-out bij mantelzorgers.
   3. Omgaan met emoties van cliënt en familieJe gaat om met emoties van cliënten en familieleden.
   4. Ondersteunen bij sociale isolatieJe ondersteunt mantelzorgers bij het omgaan met sociale isolatie.
   5. Stimuleren van positieve copingstrategieënJe stimuleert het gebruik van positieve copingstrategieën.
5. 5 Praktische zorgvaardigheden Je oefent met basale zorgvaardigheden, medicatiehulp, voeding en het veilig inzetten van hulpmiddelen.
   5 lessen

   1. Hulp bij persoonlijke verzorgingJe helpt bij persoonlijke verzorging van de cliënt.
   2. Ondersteuning bij mobiliteit en transfersJe ondersteunt bij mobiliteit en het uitvoeren van transfers.
   3. Basis medicatiehulp en toezichtJe voert eenvoudige medicatiehulp uit en houdt toezicht.
   4. Voeding en maaltijdondersteuningJe ondersteunt bij voeding en het aanreiken van maaltijden.
   5. Veilig gebruik van hulpmiddelenJe gebruikt hulpmiddelen veilig bij de zorgverlening.
6. 6 Mantelzorg en zelfzorg Je leert hoe je mantelzorg en zelfzorg combineert en hoe je stress en schuldgevoelens vermindert.
   5 lessen

   1. Belang van pauzes en ontspanningJe benoemt het belang van pauzes en ontspanning voor mantelzorgers.
   2. Plannen van dagelijkse zorgtakenJe plant dagelijkse zorgtaken efficiënt in.
   3. Omgaan met schuldgevoelens en frustratieJe gaat om met schuldgevoelens en frustraties bij mantelzorgers.
   4. Technieken voor stressverminderingJe past technieken toe om stress te verminderen.
   5. Ondersteuning zoeken bij professionals of lotgenotenJe zoekt ondersteuning bij professionals of lotgenoten.
7. 7 Samenwerking met professionals Je werkt samen met zorgprofessionals, stemt zorgtaken af en documenteert observaties en acties.
   5 lessen

   1. Overleg met wijkverpleegkundigen en zorgteamsJe overlegt met wijkverpleegkundigen en zorgteams over de zorgsituatie.
   2. Delen van relevante informatie veilig en effectiefJe deelt relevante informatie veilig en effectief met betrokkenen.
   3. Afstemmen van zorgtaken en verantwoordelijkhedenJe stemt zorgtaken en verantwoordelijkheden af met anderen.
   4. Betrekken van mantelzorg bij zorgplannenJe betrekt mantelzorgers bij het opstellen van zorgplannen.
   5. Documenteren van observaties en zorgactiesJe legt observaties en zorgacties zorgvuldig vast.
8. 8 Netwerken en ondersteuning Je oriënteert je op netwerken, hulpmiddelen en samenwerking met vrijwilligers en mantelzorgorganisaties.
   5 lessen

   1. Informatie over mantelzorgorganisatiesJe verzamelt informatie over organisaties die mantelzorg ondersteunen.
   2. Toegang tot hulpmiddelen en voorzieningenJe onderzoekt hoe je toegang krijgt tot hulpmiddelen en voorzieningen.
   3. Gebruik van online platforms voor mantelzorgersJe maakt gebruik van online platforms voor mantelzorgers.
   4. Organiseren van lotgenotencontactJe organiseert contactmomenten tussen lotgenoten.
   5. Samenwerking met vrijwilligers en zorginstellingenJe werkt samen met vrijwilligers en zorginstellingen.
9. 9 Ethische en juridische aspecten Je behandelt vertrouwelijkheid, privacy, wettelijke kaders en het signaleren van mishandeling in de mantelzorg.
   5 lessen

   1. Vertrouwelijkheid en privacy van de cliëntJe waarborgt de vertrouwelijkheid en privacy van cliënten.
   2. Toestemming en zelfbeschikking van de cliëntJe vraagt toestemming en respecteert de zelfbeschikking van cliënten.
   3. Wettelijke kaders voor mantelzorgondersteuningJe benoemt wettelijke kaders voor mantelzorgondersteuning.
   4. Grenzen tussen zorg en persoonlijke betrokkenheidJe bewaakt de grens tussen zorg en persoonlijke betrokkenheid.
   5. Signaleren van mishandeling of verwaarlozingJe signaleert en rapporteert mogelijke mishandeling of verwaarlozing.
10. 10 Voorlichting en educatie aan familie Je geeft voorlichting aan familie over ziektebeelden, verzorging, leefstijl en het omgaan met gedragsveranderingen.
    5 lessen

    1. Uitleg over ziektebeelden en zorgbehoeftenJe legt ziektebeelden en zorgbehoeften begrijpelijk uit aan familieleden.
    2. Instructies voor veilige verzorging thuisJe geeft instructies voor een veilige verzorging thuis.
    3. Advies over gezonde leefstijl en preventieJe adviseert over een gezonde leefstijl en preventieve maatregelen.
    4. Training in omgaan met gedragsveranderingenJe traint familieleden in het omgaan met gedragsveranderingen.
    5. Motiveren van familieleden tot actieve participatieJe motiveert familieleden om actief betrokken te zijn bij de zorg.

Je communiceert professioneel met cliënten en familie, herkent behoeften en documenteert gesprekken in de zorg.

1. 1 Basisprincipes van communicatie Je leert verschillende vormen van communicatie herkennen en toepassen in contact met cliënten.
   5 lessen

   1. Verbale en non-verbale communicatie herkennenJe herkent signalen in houding, stem en gezichtsuitdrukking bij cliënten.
   2. Actief luisteren toepassenJe past luistertechnieken toe om cliënten beter te begrijpen.
   3. Open vragen stellen en samenvattenJe oefent met het stellen van open vragen en het samenvatten van gesprekken.
   4. Begrippen als empathie, respect en geduld begrijpenJe benoemt wat empathie, respect en geduld betekenen in de zorgpraktijk.
   5. Communicatiestijlen van cliënten herkennenJe herkent verschillende communicatiestijlen van cliënten in de zorg.
2. 2 Professionele omgang met cliënten Je waarborgt een professionele relatie met cliënten door respect en vertrouwelijkheid te tonen.
   5 lessen

   1. Respect tonen voor persoonlijke grenzenJe toont respect voor de persoonlijke grenzen van cliënten in gesprekken.
   2. Privacy en vertrouwelijkheid waarborgenJe zorgt dat informatie van cliënten vertrouwelijk blijft.
   3. Signaleren van emotionele of fysieke behoeftenJe signaleert wanneer cliënten emotionele of fysieke ondersteuning nodig hebben.
   4. Opbouwen van vertrouwen en een goede werkrelatieJe bouwt vertrouwen op en onderhoudt een stabiele werkrelatie.
   5. Omgaan met weerstand of terughoudendheidJe gaat om met weerstand of terughoudendheid van cliënten.
3. 3 Communicatie met familieleden Je communiceert helder met familieleden en legt afspraken zorgvuldig vast.
   5 lessen

   1. Familie informeren over zorg en planningJe informeert familie over de zorg en de planning rondom de cliënt.
   2. Grenzen stellen bij bemoeienis van familieJe stelt grenzen bij bemoeienis van familieleden.
   3. Luisteren naar zorgen en feedback van familieJe luistert naar zorgen en feedback van familieleden.
   4. Conflicten tussen familie en cliënt signalerenJe signaleert mogelijke conflicten tussen familie en cliënt.
   5. Duidelijke afspraken documenterenJe documenteert afspraken duidelijk in het dossier.
4. 4 Empathische communicatie Je past empathische communicatie toe en begeleidt cliënten in emotionele situaties.
   5 lessen

   1. Inleven in gevoelens van cliëntenJe leeft je in in de gevoelens van cliënten en benoemt deze.
   2. Ondersteunen bij emotionele situatiesJe ondersteunt cliënten bij emotionele gebeurtenissen.
   3. Positieve en ondersteunende taal gebruikenJe gebruikt positieve en ondersteunende taal in gesprekken.
   4. Lichamelijke signalen van emoties herkennenJe herkent lichamelijke signalen die wijzen op emoties.
   5. Emotionele reacties op professionele wijze begeleidenJe begeleidt emotionele reacties op een professionele manier.
5. 5 Omgaan met moeilijk bereikbare cliënten Je past communicatiestrategieën toe bij moeilijk bereikbare cliënten in de zorg.
   5 lessen

   1. Strategieën bij dementie of cognitieve beperkingenJe gebruikt passende strategieën bij cliënten met dementie of cognitieve beperkingen.
   2. Communiceren met cliënten met taalbarrièresJe communiceert met cliënten die een taalbarrière hebben.
   3. Geduld en herhaling toepassenJe oefent met geduld en herhaling in het contact met cliënten.
   4. Non-verbale signalen interpreterenJe interpreteert non-verbale signalen bij moeilijk bereikbare cliënten.
   5. Observeren en documenteren van reactiesJe observeert en legt reacties van cliënten vast.
6. 6 Conflicthantering en probleemoplossing Je herkent spanningen en lost conflicten op met cliënten of familieleden.
   5 lessen

   1. Herkennen van spanningen bij cliënten of familieJe signaleert spanningen bij cliënten of familie.
   2. Actief luisteren en begrip tonenJe toont begrip en luistert actief bij conflicten.
   3. Grenzen en afspraken duidelijk makenJe maakt grenzen en afspraken duidelijk in conflictsituaties.
   4. Alternatieve oplossingen besprekenJe bespreekt alternatieven bij meningsverschillen.
   5. Escalatie voorkomen door tijdig in te grijpenJe grijpt tijdig in om escalatie te voorkomen.
7. 7 Motiverende gespreksvoering Je stimuleert cliënten tot gezonde keuzes en ondersteunt bij het behalen van doelen.
   5 lessen

   1. Cliënt stimuleren bij gezonde keuzesJe moedigt cliënten aan bij het maken van gezonde keuzes.
   2. Samen doelen formulerenJe formuleert samen met de cliënt haalbare doelen.
   3. Positieve feedback gevenJe geeft positieve feedback tijdens het proces.
   4. Kleine stappen en successen erkennenJe erkent kleine stappen en behaalde successen.
   5. Motivatie verankeren in dagelijkse routinesJe helpt motivatie vast te houden in de dagelijkse praktijk.
8. 8 Communicatie via digitale middelen Je voert digitale communicatie professioneel en veilig uit binnen de zorgpraktijk.
   5 lessen

   1. Telefonische en videoconsulten professioneel voerenJe voert telefonische en videoconsulten op een professionele manier.
   2. E-mails en berichten duidelijk en vriendelijk formulerenJe formuleert e-mails en berichten duidelijk en vriendelijk.
   3. Privacy en AVG-regels toepassenJe past privacyregels en AVG toe bij digitale communicatie.
   4. Documenteren van digitale communicatieJe documenteert digitale communicatie zorgvuldig.
   5. Grenzen tussen werk en privé in digitale communicatie bewakenJe bewaakt grenzen tussen werk en privé bij digitale communicatie.
9. 9 Cultuur- en diversiteitsbewuste communicatie Je communiceert met aandacht voor cultuur, religie en diversiteit in de zorg.
   5 lessen

   1. Respect voor verschillende culturele achtergrondenJe toont respect voor culturele verschillen bij cliënten en familie.
   2. Aandacht voor religieuze en persoonlijke waardenJe houdt rekening met religieuze en persoonlijke waarden.
   3. Taal- en interpretatieverschillen herkennenJe herkent verschillen in taalgebruik en interpretatie.
   4. Sensitief omgaan met verschillen in familieopvattingenJe gaat sensitief om met uiteenlopende familieopvattingen.
   5. Communicatiemiddelen aanpassen aan diverse behoeftenJe past communicatiemiddelen aan op diverse behoeften.
10. 10 Documentatie en rapportage van communicatie Je legt gesprekken vast, rapporteert bijzonderheden en reflecteert op je communicatie.
    5 lessen

    1. Gesprekken correct en volledig vastleggenJe legt gesprekken correct en volledig vast in het dossier.
    2. Rapporteren van bijzonderheden of zorgenJe rapporteert bijzonderheden of zorgen rondom cliënten.
    3. Communicatieplannen bijhoudenJe houdt communicatieplannen actueel en compleet.
    4. Informatie veilig delen binnen het zorgteamJe deelt informatie veilig binnen het zorgteam.
    5. Reflecteren op communicatie en verbeterpunten formulerenJe reflecteert op je eigen communicatie en benoemt verbeterpunten.