Basisopleiding Omgaan met traumatische ervaringen

Je herkent traumatische ervaringen, signaleert symptomen en past basisprincipes van ondersteuning toe in diverse situaties.

1. 1 Inleiding trauma en traumatische ervaringen Je onderzoekt wat trauma is, welke vormen er zijn en hoe leeftijd en context de beleving beïnvloeden.
   5 lessen

   1. Definitie van trauma en soorten traumaJe omschrijft verschillende soorten trauma en hun kenmerken.
   2. Verschil tussen acute en chronische traumatische ervaringenJe vergelijkt acute en langdurige traumatische ervaringen.
   3. Psychologische en lichamelijke gevolgen van traumaJe benoemt psychologische en lichamelijke gevolgen van trauma.
   4. Invloed van leeftijd en context op traumabelevingJe onderzoekt hoe leeftijd en context de traumabeleving sturen.
   5. Rol van de zorgverlener bij traumagevoelige zorgJe beschrijft de rol van de zorgverlener bij trauma.
2. 2 Signalen en symptomen van trauma herkennen Je herkent signalen en symptomen van trauma, zowel emotioneel als lichamelijk en gedragsmatig.
   5 lessen

   1. Emotionele symptomen: angst, depressie, woedeJe herkent emotionele symptomen zoals angst, depressie en woede.
   2. Lichamelijke symptomen: slaapproblemen, hoofdpijn, hyperalertheidJe signaleert lichamelijke klachten die bij trauma kunnen voorkomen.
   3. Gedragsveranderingen: terugtrekgedrag, agressieJe observeert gedragsveranderingen bij getraumatiseerde personen.
   4. Sociale gevolgen: isolatie, conflictenJe benoemt sociale gevolgen van trauma zoals isolatie.
   5. Het verschil tussen normale stressreacties en traumareactiesJe onderscheidt normale stressreacties van traumareacties.
3. 3 Basisprincipes van traumaverwerking Je past basisprincipes toe voor het ondersteunen van cliënten tijdens traumaverwerking.
   5 lessen

   1. Veiligheid en stabilisatie van cliëntenJe zorgt voor veiligheid en stabiliteit bij cliënten.
   2. Normaliseren van reacties op traumaJe oefent met het normaliseren van reacties op trauma.
   3. Belang van structuur en voorspelbaarheidJe legt uit waarom structuur en voorspelbaarheid belangrijk zijn.
   4. Rol van steunnetwerken (familie, vrienden, peers)Je betrekt steunnetwerken bij het herstelproces.
   5. Graduele blootstelling en copingstrategieënJe past graduele blootstelling en copingstrategieën toe.
4. 4 Communicatie bij traumagevoelige zorg Je oefent met communicatie die aansluit bij traumagevoelige zorg en respectvol is.
   5 lessen

   1. Empathisch luisteren en aandachtig aanwezig zijnJe luistert empathisch en bent aandachtig aanwezig in gesprekken.
   2. Gebruik van duidelijke en geruststellende taalJe gebruikt duidelijke, geruststellende taal in contact met cliënten.
   3. Grenzen respecteren en toestemming vragenJe respecteert grenzen en vraagt toestemming waar nodig.
   4. Signaleren van stress of overprikkeling tijdens gesprekJe signaleert stress of overprikkeling tijdens gesprekken.
   5. Ondersteuning bieden zonder te dwingen tot pratenJe ondersteunt zonder druk uit te oefenen om te praten.
5. 5 Psychologische en fysiologische reacties op trauma Je onderzoekt psychologische en lichamelijke reacties op trauma en hun invloed op gedrag.
   5 lessen

   1. Fight, flight, freeze en fawn reactiesJe benoemt verschillende stressreacties zoals fight, flight, freeze en fawn.
   2. Invloed van trauma op hersenen en geheugenJe legt uit hoe trauma hersenen en geheugen beïnvloedt.
   3. Posttraumatische stressreactiesJe herkent posttraumatische stressreacties bij cliënten.
   4. Somatische klachten en psychosomatiekJe signaleert somatische klachten en psychosomatische reacties.
   5. Stresshormonen en hun effect op gedragJe beschrijft het effect van stresshormonen op gedrag.
6. 6 Ondersteuning en copingstrategieën Je ondersteunt cliënten bij emotionele regulatie en leert copingvaardigheden aan.
   5 lessen

   1. Hulp bij emotionele regulatieJe helpt bij het reguleren van emoties na trauma.
   2. Copingvaardigheden aanleren: ademhaling, mindfulnessJe oefent met ademhaling en mindfulness als copingvaardigheden.
   3. Positieve afleiding en ontspanningstechniekenJe zet ontspanningstechnieken en positieve afleiding in.
   4. Activiteiten gericht op zelfvertrouwen en zelfredzaamheidJe stimuleert zelfvertrouwen en zelfredzaamheid bij cliënten.
   5. Grenzen van eigen ondersteuning en doorverwijzingJe herkent de grenzen van je eigen ondersteuning en verwijst door indien nodig.
7. 7 Traumaverwerking in diverse contexten Je past kennis over trauma toe in verschillende contexten en doelgroepen.
   5 lessen

   1. Traumatische ervaringen bij kinderen en jongerenJe onderzoekt trauma bij kinderen en jongeren.
   2. Traumatische ervaringen bij ouderenJe analyseert traumatische ervaringen bij ouderen.
   3. Invloed van cultuur en religie op traumaverwerkingJe bespreekt de invloed van cultuur en religie op traumaverwerking.
   4. Traumatische ervaringen binnen gezinnen en relatiesJe signaleert trauma binnen gezinnen en relaties.
   5. Multidisciplinaire samenwerking bij complexe trauma’sJe werkt samen met andere disciplines bij complexe trauma’s.
8. 8 Veiligheid en risicobeheersing bij traumazorg Je waarborgt veiligheid en beheerst risico’s bij het werken met getraumatiseerde cliënten.
   5 lessen

   1. Risico’s van retraumatisering vermijdenJe voorkomt risico’s van retraumatisering in de zorg.
   2. Signaleren van acute crises of zelfbeschadigend gedragJe signaleert acute crises en zelfbeschadigend gedrag.
   3. Grenzen van eigen deskundigheid kennenJe kent de grenzen van je deskundigheid in traumazorg.
   4. Samenwerking met professionals bij risicovolle situatiesJe werkt samen met professionals bij risicovolle situaties.
   5. Veiligheid van zowel cliënt als zorgverlener waarborgenJe zorgt voor veiligheid van zowel cliënt als zorgverlener.
9. 9 Psychologische hulpmiddelen en methoden Je zet psychologische hulpmiddelen en methoden in bij de begeleiding van cliënten met trauma.
   5 lessen

   1. Gesprekstechnieken bij traumaJe gebruikt gespreksvaardigheden die aansluiten bij trauma.
   2. Observatie en registratie van gedrags- en emotionele signalenJe observeert en registreert signalen van gedrag en emotie.
   3. Gebruik van creatieve werkvormen: tekenen, muziek, bewegingJe past creatieve werkvormen toe zoals tekenen of muziek.
   4. Introductie tot cognitieve en gedragsmatige methodenJe maakt kennis met cognitieve en gedragsmatige methoden.
   5. Evaluatie van voortgang en welzijn van cliëntenJe evalueert de voortgang en het welzijn van cliënten.
10. 10 Ethiek en professionaliteit bij traumazorg Je handelt volgens ethische en professionele richtlijnen bij traumazorg.
    5 lessen

    1. Respect voor autonomie en keuzes van de cliëntJe respecteert de autonomie en keuzes van cliënten.
    2. Vertrouwelijkheid en privacy van traumagegevensJe waarborgt vertrouwelijkheid en privacy van gegevens.
    3. Ethische dilemma’s bij traumazorgJe herkent ethische dilemma’s en handelt zorgvuldig.
    4. Reflectie op eigen handelen en reactiesJe reflecteert op je eigen handelen en reacties.
    5. Grenzen van betrokkenheid en professionele afstandJe bewaakt grenzen van betrokkenheid en professionele afstand.