MBO Psychologische diagnostiek (6 maanden)

Je leert psychische aandoeningen herkennen aan de hand van signalen, symptomen en gedrag in de zorgpraktijk.

1. 1 Inleiding psychische gezondheid en ziekte Je onderzoekt wat psychische gezondheid inhoudt en leert signalen en risicofactoren herkennen.
   5 lessen

   1. Wat verstaan we onder psychische gezondheidJe onderzoekt kenmerken van psychische gezondheid en hoe die zich uiten in gedrag.
   2. Verschil tussen tijdelijk psychisch ongemak en psychische stoornisJe vergelijkt tijdelijk ongemak met een psychische stoornis aan de hand van voorbeelden.
   3. Veelvoorkomende signalen en symptomenJe herkent veelvoorkomende signalen en symptomen bij cliënten.
   4. Risicofactoren en beschermende factorenJe benoemt risicofactoren en beschermende factoren bij psychische aandoeningen.
   5. Belang van vroege herkenning in de zorgpraktijkJe bespreekt waarom tijdige herkenning in de zorgpraktijk van belang is.
2. 2 Depressieve stoornissen Je leert kenmerken, signalen en gevolgen van depressieve stoornissen herkennen in de praktijk.
   5 lessen

   1. Kenmerken en symptomen van depressieJe benoemt kenmerken en symptomen van depressie bij cliënten.
   2. Verschil tussen somberheid en klinische depressieJe maakt onderscheid tussen somberheid en een klinische depressie.
   3. Signalen van suïcidaliteit herkennenJe herkent signalen die kunnen wijzen op suïcidaliteit.
   4. Invloed van depressie op dagelijks functionerenJe beschrijft hoe depressie het dagelijks functioneren beïnvloedt.
   5. Praktische observatiepunten in de zorgJe benoemt praktische observatiepunten voor depressie in de zorg.
3. 3 Angst- en paniekstoornissen Je herkent verschillende angststoornissen en hun signalen, en leert onderscheid maken met gezonde spanning.
   5 lessen

   1. Verschillende vormen van angststoornissen (fobie, paniek, gegeneraliseerde angst)Je onderscheidt vormen van angststoornissen zoals fobieën, paniek en gegeneraliseerde angst.
   2. Lichamelijke signalen van angst en spanningJe signaleert lichamelijke uitingen van angst en spanning.
   3. Vermijdingsgedrag herkennenJe herkent vermijdingsgedrag dat samenhangt met angststoornissen.
   4. Angst in sociale situaties (sociale angststoornis)Je signaleert angst in sociale situaties bij cliënten.
   5. Het onderscheid tussen gezonde spanning en pathologische angstJe maakt onderscheid tussen normale spanning en pathologische angst.
4. 4 Psychotische stoornissen Je leert psychotische stoornissen herkennen aan de hand van signalen, gedrag en veiligheidsaspecten.
   5 lessen

   1. Wat is een psychose?Je legt uit wat een psychose is en hoe deze zich kan uiten.
   2. Signalen: hallucinaties en wanenJe herkent hallucinaties en wanen als signalen van psychose.
   3. Gedragsveranderingen bij psychoseJe signaleert gedragsveranderingen die kunnen wijzen op een psychose.
   4. Schizofrenie als voorbeeldJe gebruikt schizofrenie als voorbeeld om psychotische stoornissen te herkennen.
   5. Mogelijke gevaren en veiligheidsaspectenJe benoemt mogelijke gevaren en veiligheidsaspecten bij psychose.
5. 5 Bipolaire stoornissen Je herkent bipolaire stoornissen aan de hand van stemmingswisselingen en hun invloed op functioneren.
   5 lessen

   1. Kenmerken van manische episodesJe benoemt kenmerken van manische episodes bij cliënten.
   2. Kenmerken van depressieve episodesJe signaleert kenmerken van depressieve episodes.
   3. Wisselingen in stemming herkennenJe herkent wisselingen in stemming en gedrag.
   4. Invloed op relaties en functionerenJe beschrijft de invloed van stemmingswisselingen op relaties en functioneren.
   5. Belang van stabiele dagstructuurJe bespreekt het belang van een stabiele dagstructuur.
6. 6 Persoonlijkheidsstoornissen Je onderzoekt kenmerken en signalen van persoonlijkheidsstoornissen en hun invloed op communicatie.
   5 lessen

   1. Definitie en kenmerken van persoonlijkheidsstoornissenJe geeft een definitie van persoonlijkheidsstoornissen en benoemt kenmerken.
   2. Voorbeelden: borderline, antisociale en narcistische stoornisJe herkent voorbeelden zoals borderline, antisociale en narcistische stoornissen.
   3. Moeilijkheden in omgang en communicatieJe signaleert moeilijkheden in omgang en communicatie.
   4. Signalen van instabiliteit en impulsiviteitJe herkent signalen van instabiliteit en impulsiviteit.
   5. Het verschil tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornisJe maakt onderscheid tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornis.
7. 7 Eetstoornissen Je leert verschillende eetstoornissen herkennen en signaleert waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijk.
   5 lessen

   1. Herkennen van anorexia nervosaJe herkent signalen die kunnen wijzen op anorexia nervosa.
   2. Herkennen van boulimia nervosaJe signaleert kenmerken van boulimia nervosa.
   3. Signalen van eetbuistoornis (binge eating disorder)Je benoemt signalen van een eetbuistoornis bij cliënten.
   4. Lichamelijke en psychische gevolgenJe beschrijft lichamelijke en psychische gevolgen van eetstoornissen.
   5. Waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijkJe signaleert waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijk.
8. 8 Verslavingsproblematiek Je herkent verslavingsproblematiek en signaleert vroege tekenen van afhankelijkheid en samenhang met andere stoornissen.
   5 lessen

   1. Onderscheid tussen middelen- en gedragsverslavingJe maakt onderscheid tussen middelen- en gedragsverslaving.
   2. Vroege signalen van afhankelijkheidJe signaleert vroege tekenen van afhankelijkheid bij cliënten.
   3. Lichamelijke en psychische effectenJe benoemt lichamelijke en psychische effecten van verslaving.
   4. Invloed op dagelijks leven en relatiesJe beschrijft de invloed van verslaving op het dagelijks leven en relaties.
   5. Samenhang met andere psychische aandoeningenJe legt uit hoe verslaving samenhangt met andere psychische aandoeningen.
9. 9 Stress- en trauma gerelateerde stoornissen Je signaleert stress- en trauma gerelateerde stoornissen en leert kenmerken van burn-out en PTSS herkennen.
   5 lessen

   1. Kenmerken van burn-outJe herkent kenmerken van burn-out bij cliënten.
   2. Symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS)Je benoemt symptomen van posttraumatische stressstoornis.
   3. Herkennen van flashbacks en herbelevingenJe signaleert flashbacks en herbelevingen als reactie op trauma.
   4. Emotionele en lichamelijke reacties op traumaJe beschrijft emotionele en lichamelijke reacties op trauma.
   5. Belang van veilige en stabiele omgevingJe bespreekt het belang van een veilige en stabiele omgeving.
10. 10 Dementie en cognitieve stoornissen Je herkent vroege signalen van dementie en cognitieve stoornissen en maakt onderscheid met normale veroudering.
    5 lessen

    1. Vroege signalen van dementieJe signaleert vroege tekenen van dementie bij cliënten.
    2. Geheugenproblemen en desoriëntatieJe benoemt geheugenproblemen en desoriëntatie als symptomen.
    3. Veranderingen in gedrag en stemmingJe herkent gedrags- en stemmingsveranderingen bij cognitieve stoornissen.
    4. Onderscheid met normale verouderingJe maakt onderscheid tussen normale veroudering en cognitieve stoornissen.
    5. Het belang van tijdige signalering en begeleidingJe bespreekt het belang van tijdige signalering en begeleiding.

Je onderzoekt hoe verslaving ontstaat, welke factoren meespelen en hoe je signalen herkent en bespreekt in de praktijk.

1. 1 Inleiding verslavingspsychologie Je verkent wat verslaving inhoudt, welke vormen er zijn en hoe dit mensen en hun omgeving beïnvloedt.
   5 lessen

   1. Definitie van verslaving en afhankelijkheidJe beschrijft wat verslaving en afhankelijkheid betekenen in verschillende situaties.
   2. Verschillende soorten verslaving: middelen en gedragJe onderzoekt welke middelen- en gedragsverslavingen er voorkomen.
   3. Factoren die verslaving beïnvloeden: biologisch, psychologisch en sociaalJe benoemt biologische, psychologische en sociale invloeden op verslaving.
   4. Impact van verslaving op individu en omgevingJe bespreekt de gevolgen van verslaving voor het individu en de directe omgeving.
   5. Verschil tussen gebruik, misbruik en verslavingJe maakt onderscheid tussen gebruik, misbruik en verslaving.
2. 2 Biologische basis van verslaving Je onderzoekt de rol van het brein, erfelijkheid en lichamelijke processen bij verslaving.
   5 lessen

   1. Rol van het brein en neurotransmittersJe legt uit hoe het brein en neurotransmitters betrokken zijn bij verslaving.
   2. Beloningssysteem en dopamineJe beschrijft het beloningssysteem en de rol van dopamine.
   3. Genetische aanleg en erfelijkheidJe bekijkt hoe genetische aanleg invloed kan hebben op verslavingsgevoeligheid.
   4. Invloed van lichamelijke afhankelijkheidJe bespreekt wat lichamelijke afhankelijkheid inhoudt.
   5. Effecten van middelen op hersenfunctiesJe benoemt de effecten van middelen op hersenfuncties.
3. 3 Psychologische factoren bij verslaving Je analyseert psychologische factoren zoals coping, persoonlijkheid en motivatie bij verslaving.
   5 lessen

   1. Copingstrategieën en emotie regulatieJe onderzoekt hoe mensen omgaan met emoties en stress in relatie tot verslaving.
   2. Persoonlijkheidskenmerken en risico’sJe bekijkt welke persoonlijkheidskenmerken het risico op verslaving vergroten.
   3. Stress en traumatische ervaringenJe legt uit hoe stress en trauma kunnen bijdragen aan verslavingsgedrag.
   4. Zelfbeeld en motivatieJe bespreekt de invloed van zelfbeeld en motivatie op gedragsverandering.
   5. Leren en conditionering bij verslavend gedragJe beschrijft hoe leren en conditionering verslavend gedrag beïnvloeden.
4. 4 Sociale invloeden op verslaving Je onderzoekt hoe sociale omgeving, familie, cultuur en steun invloed hebben op verslaving.
   5 lessen

   1. Rol van familie en vriendenJe analyseert de invloed van familie en vrienden op verslavingsgedrag.
   2. Culturele normen en sociale omgevingJe benoemt hoe culturele normen en sociale omgeving verslaving beïnvloeden.
   3. Groepsdruk en imitatief gedragJe bespreekt het effect van groepsdruk en imitatief gedrag.
   4. Sociale steun en beschermende factorenJe onderzoekt hoe sociale steun beschermend kan werken.
   5. Sociaal isolement en risicogedragJe bekijkt de relatie tussen sociaal isolement en risicogedrag.
5. 5 Gedrags- en cognitieve aspecten Je leert gedragsveranderingen, triggers en denkpatronen bij verslaving herkennen en toepassen.
   5 lessen

   1. Veranderingsprocessen bij verslavingsgedragJe beschrijft hoe gedragsverandering bij verslaving verloopt.
   2. Herkenning van triggers en risicosituatiesJe leert risicosituaties en triggers bij verslaving herkennen.
   3. Automatische patronen en gewoontenJe analyseert automatische patronen en gewoonten.
   4. Cognitieve vertekeningen en rationalisatiesJe onderzoekt hoe cognitieve vertekeningen en rationalisaties werken.
   5. Technieken voor zelfmonitoringJe past technieken voor zelfmonitoring toe.
6. 6 Psychologische gevolgen van verslaving Je onderzoekt de psychische gevolgen van verslaving voor stemming, relaties en dagelijks functioneren.
   5 lessen

   1. Stemmingsstoornissen en angstklachtenJe beschrijft hoe stemmingsstoornissen en angst zich kunnen ontwikkelen.
   2. Verstoorde relaties en sociale problemenJe bespreekt de impact van verslaving op relaties en sociale contacten.
   3. Verminderde zelfcontrole en impulsiviteitJe analyseert hoe verslaving zelfcontrole en impulsiviteit beïnvloedt.
   4. Impact op werk, studie en dagelijkse routinesJe bekijkt de gevolgen voor werk, studie en dagelijkse routines.
   5. Langdurige cognitieve en emotionele effectenJe benoemt langdurige cognitieve en emotionele effecten.
7. 7 Preventie en vroegsignalering Je leert risicogedrag signaleren, beschermende factoren versterken en preventieve acties bespreken.
   5 lessen

   1. Signaleren van risicogedragJe signaleert risicogedrag bij verschillende doelgroepen.
   2. Beschermende factoren versterkenJe benoemt manieren om beschermende factoren te versterken.
   3. Psycho-educatie voor cliënten en omgevingJe geeft psycho-educatie aan cliënten en hun omgeving.
   4. Risico-inschatting bij jongerenJe maakt een risico-inschatting bij jongeren.
   5. Rol van preventieve interventies in welzijnJe bespreekt de rol van preventieve interventies in het welzijn.
8. 8 Behandelingsprincipes en ondersteuningsmogelijkheden Je onderzoekt behandelvormen, samenwerking en begeleiding bij verslaving en terugvalpreventie.
   5 lessen

   1. Verschillende behandelvormen: ambulant, klinisch, zelfhulpgroepenJe vergelijkt ambulante, klinische en zelfhulpbehandelingen.
   2. Motivatie en gedragsverandering stimulerenJe leert motivatie en gedragsverandering te stimuleren.
   3. Samenwerking met andere professionalsJe bespreekt hoe je samenwerkt met andere professionals.
   4. Begeleiden bij terugvalpreventieJe begeleidt cliënten bij het voorkomen van terugval.
   5. Rol van psychosociale ondersteuningJe benoemt de rol van psychosociale ondersteuning.
9. 9 Ethische en juridische aspecten Je verdiept je in privacy, autonomie, meldplicht en wettelijke kaders bij begeleiding van verslaving.
   5 lessen

   1. Privacy en vertrouwelijkheid in begeleidingJe past privacyregels en vertrouwelijkheid toe in begeleiding.
   2. Grenzen van autonomie en beschermende maatregelenJe bespreekt de grenzen van autonomie en beschermende maatregelen.
   3. Meldplicht en verantwoordelijkheidJe legt uit wanneer meldplicht en verantwoordelijkheid gelden.
   4. Respectvolle omgang met cliëntenJe leert respectvol omgaan met cliënten in begeleiding.
   5. Wettelijke kaders rond middelengebruik en gedragJe benoemt wettelijke kaders rond middelengebruik en gedrag.
10. 10 Reflectie en professioneel handelen Je reflecteert op je eigen rol, samenwerking en professionele grenzen in de begeleiding.
    5 lessen

    1. Evalueren van eigen rol en houdingJe evalueert je eigen houding en rol in de begeleiding.
    2. Observeren en rapporteren van veranderingenJe observeert en rapporteert veranderingen bij cliënten.
    3. Samenwerken met familie en netwerkJe werkt samen met familie en netwerk van cliënten.
    4. Grenzen herkennen en professioneel blijvenJe herkent je eigen grenzen en blijft professioneel.
    5. Continu leren en verbeteren in begeleidingspraktijkJe blijft leren en verbeteren in je begeleidingspraktijk.