MHBO Praktijkcursus – Omgaan met traumatische ervaringen

Je leert traumatische ervaringen herkennen, bespreken en ondersteunen met passende strategieën in diverse situaties.

1. 1 Inleiding trauma en traumatische ervaringen Je onderzoekt wat trauma is, welke vormen er zijn en hoe leeftijd en context de beleving beïnvloeden.
   5 lessen

   1. Definitie van trauma en soorten traumaJe beschrijft verschillende definities en soorten trauma.
   2. Verschil tussen acute en chronische traumatische ervaringenJe vergelijkt acute en chronische traumatische ervaringen.
   3. Psychologische en lichamelijke gevolgen van traumaJe benoemt psychologische en lichamelijke gevolgen van trauma.
   4. Invloed van leeftijd en context op traumabelevingJe onderzoekt hoe leeftijd en context de traumabeleving beïnvloeden.
   5. Rol van de zorgverlener bij traumagevoelige zorgJe bespreekt de rol van de zorgverlener bij het bieden van traumagevoelige zorg.
2. 2 Signalen en symptomen van trauma herkennen Je leert signalen en symptomen van trauma bij cliënten herkennen en onderscheiden van normale stressreacties.
   5 lessen

   1. Emotionele symptomen: angst, depressie, woedeJe herkent emotionele symptomen zoals angst, depressie en woede.
   2. Lichamelijke symptomen: slaapproblemen, hoofdpijn, hyperalertheidJe signaleert lichamelijke symptomen zoals slaapproblemen en hyperalertheid.
   3. Gedragsveranderingen: terugtrekgedrag, agressieJe observeert gedragsveranderingen zoals terugtrekgedrag en agressie.
   4. Sociale gevolgen: isolatie, conflictenJe benoemt sociale gevolgen zoals isolatie en conflicten.
   5. Het verschil tussen normale stressreacties en traumareactiesJe maakt onderscheid tussen normale stressreacties en traumareacties.
3. 3 Basisprincipes van traumaverwerking Je past basisprincipes van traumaverwerking toe en leert hoe steunnetwerken en structuur bijdragen aan herstel.
   5 lessen

   1. Veiligheid en stabilisatie van cliëntenJe bevordert veiligheid en stabilisatie bij cliënten.
   2. Normaliseren van reacties op traumaJe normaliseert reacties op trauma in gesprekken.
   3. Belang van structuur en voorspelbaarheidJe biedt structuur en voorspelbaarheid aan.
   4. Rol van steunnetwerken (familie, vrienden, peers)Je betrekt steunnetwerken zoals familie en vrienden.
   5. Graduele blootstelling en copingstrategieënJe past graduele blootstelling en copingstrategieën toe.
4. 4 Communicatie bij traumagevoelige zorg Je oefent met communicatie die aansluit bij traumagevoelige zorg en leert signalen van stress herkennen.
   5 lessen

   1. Empathisch luisteren en aandachtig aanwezig zijnJe luistert empathisch en bent aandachtig aanwezig bij het gesprek.
   2. Gebruik van duidelijke en geruststellende taalJe gebruikt duidelijke en geruststellende taal.
   3. Grenzen respecteren en toestemming vragenJe respecteert grenzen en vraagt toestemming waar nodig.
   4. Signaleren van stress of overprikkeling tijdens gesprekJe signaleert stress of overprikkeling tijdens gesprekken.
   5. Ondersteuning bieden zonder te dwingen tot pratenJe ondersteunt zonder te dwingen tot praten.
5. 5 Psychologische en fysiologische reacties op trauma Je onderzoekt psychologische en lichamelijke reacties op trauma, zoals stressreacties en somatische klachten.
   5 lessen

   1. Fight, flight, freeze en fawn reactiesJe herkent fight, flight, freeze en fawn reacties bij cliënten.
   2. Invloed van trauma op hersenen en geheugenJe beschrijft de invloed van trauma op hersenen en geheugen.
   3. Posttraumatische stressreactiesJe benoemt posttraumatische stressreacties.
   4. Somatische klachten en psychosomatiekJe signaleert somatische klachten en psychosomatische verschijnselen.
   5. Stresshormonen en hun effect op gedragJe legt uit hoe stresshormonen gedrag beïnvloeden.
6. 6 Ondersteuning en copingstrategieën Je leert hoe je emotionele regulatie ondersteunt en copingvaardigheden aanleert bij cliënten.
   5 lessen

   1. Hulp bij emotionele regulatieJe biedt hulp bij het reguleren van emoties.
   2. Copingvaardigheden aanleren: ademhaling, mindfulnessJe leert copingvaardigheden zoals ademhaling en mindfulness aan.
   3. Positieve afleiding en ontspanningstechniekenJe past positieve afleiding en ontspanningstechnieken toe.
   4. Activiteiten gericht op zelfvertrouwen en zelfredzaamheidJe stimuleert activiteiten voor zelfvertrouwen en zelfredzaamheid.
   5. Grenzen van eigen ondersteuning en doorverwijzingJe herkent de grenzen van eigen ondersteuning en weet wanneer doorverwijzing nodig is.
7. 7 Traumaverwerking in diverse contexten Je onderzoekt traumaverwerking bij verschillende doelgroepen en in diverse sociale en culturele contexten.
   5 lessen

   1. Traumatische ervaringen bij kinderen en jongerenJe analyseert traumatische ervaringen bij kinderen en jongeren.
   2. Traumatische ervaringen bij ouderenJe onderzoekt trauma bij ouderen.
   3. Invloed van cultuur en religie op traumaverwerkingJe bespreekt de invloed van cultuur en religie op traumaverwerking.
   4. Traumatische ervaringen binnen gezinnen en relatiesJe bekijkt trauma binnen gezinnen en relaties.
   5. Multidisciplinaire samenwerking bij complexe trauma’sJe werkt samen binnen multidisciplinaire teams bij complexe trauma’s.
8. 8 Veiligheid en risicobeheersing bij traumazorg Je leert risico’s bij traumazorg inschatten en waarborgen van veiligheid voor cliënt en zorgverlener.
   5 lessen

   1. Risico’s van retraumatisering vermijdenJe voorkomt risico’s van retraumatisering bij cliënten.
   2. Signaleren van acute crises of zelfbeschadigend gedragJe signaleert acute crises of zelfbeschadigend gedrag.
   3. Grenzen van eigen deskundigheid kennenJe kent de grenzen van je eigen deskundigheid.
   4. Samenwerking met professionals bij risicovolle situatiesJe werkt samen met professionals bij risicovolle situaties.
   5. Veiligheid van zowel cliënt als zorgverlener waarborgenJe waarborgt de veiligheid van zowel cliënt als zorgverlener.
9. 9 Psychologische hulpmiddelen en methoden Je past psychologische hulpmiddelen en methoden toe, zoals gesprekstechnieken en creatieve werkvormen.
   5 lessen

   1. Gesprekstechnieken bij traumaJe gebruikt passende gesprekstechnieken bij trauma.
   2. Observatie en registratie van gedrags- en emotionele signalenJe observeert en registreert gedrags- en emotionele signalen.
   3. Gebruik van creatieve werkvormen: tekenen, muziek, bewegingJe zet creatieve werkvormen in, zoals tekenen of muziek.
   4. Introductie tot cognitieve en gedragsmatige methodenJe maakt kennis met cognitieve en gedragsmatige methoden.
   5. Evaluatie van voortgang en welzijn van cliëntenJe evalueert de voortgang en het welzijn van cliënten.
10. 10 Ethiek en professionaliteit bij traumazorg Je reflecteert op ethiek en professionaliteit bij traumazorg, met aandacht voor autonomie en privacy.
    5 lessen

    1. Respect voor autonomie en keuzes van de cliëntJe respecteert de autonomie en keuzes van de cliënt.
    2. Vertrouwelijkheid en privacy van traumagegevensJe waarborgt vertrouwelijkheid en privacy van gegevens.
    3. Ethische dilemma’s bij traumazorgJe bespreekt ethische dilemma’s in traumazorg.
    4. Reflectie op eigen handelen en reactiesJe reflecteert op je eigen handelen en reacties.
    5. Grenzen van betrokkenheid en professionele afstandJe bewaakt grenzen van betrokkenheid en professionele afstand.