HBO Praktijkcursus – Methodisch werken in de psychologie

Je past methodisch werken toe binnen de psychologie en oefent met diagnostiek, interventies en professioneel handelen.

1. 1 Diagnostiek Je voert diagnostiek uit, verzamelt en analyseert gegevens en rapporteert hierover aan cliënten en collega’s.
   10 lessen

   1. Begrip van diagnostische processenJe onderzoekt hoe diagnostische processen verlopen en welke stappen hierbij horen.
   2. Gebruik van gestandaardiseerde testsJe maakt kennis met het gebruik van gestandaardiseerde tests in de praktijk.
   3. Observatietechnieken toepassenJe past observatietechnieken toe in verschillende situaties.
   4. Anamnese afnemenJe oefent met het afnemen van een anamnese bij een cliënt.
   5. Data verzamelen en analyserenJe verzamelt relevante data en leert deze te analyseren.
   6. Differentiële diagnostiekJe vergelijkt verschillende diagnoses en maakt een onderbouwde keuze.
   7. Interpretatie van testresultatenJe interpreteert testresultaten en trekt conclusies.
   8. Rapportage schrijvenJe schrijft een heldere rapportage over je bevindingen.
   9. Ethische aspecten in diagnostiekJe herkent ethische vraagstukken binnen diagnostiek en verantwoord je keuzes.
   10. Communicatie met cliënten en collega’sJe communiceert onderzoeksresultaten met cliënten en collega’s.
2. 2 Diagnostische methoden Je past verschillende diagnostische methoden toe en reflecteert kritisch op hun inzet en resultaten.
   10 lessen

   1. Kwantitatieve methodenJe onderzoekt hoe kwantitatieve methoden worden ingezet bij diagnostiek.
   2. Kwalitatieve methodenJe past kwalitatieve methoden toe en vergelijkt deze met kwantitatieve methoden.
   3. InterviewtechniekenJe oefent met interviewtechnieken in diagnostische gesprekken.
   4. ZelfrapportagevragenlijstenJe gebruikt zelfrapportagevragenlijsten en beoordeelt de uitkomsten.
   5. Gedragsobservatieschema’sJe werkt met gedragsobservatieschema’s in praktijksituaties.
   6. Neuropsychologische testsJe maakt kennis met neuropsychologische tests en hun toepassing.
   7. Biografische analyseJe analyseert biografische gegevens van cliënten.
   8. Validiteit en betrouwbaarheidJe beoordeelt de validiteit en betrouwbaarheid van gebruikte methoden.
   9. Toepassing van diagnostische protocollenJe past diagnostische protocollen toe in casussen.
   10. Kritische reflectie op methodenJe reflecteert kritisch op de gekozen methoden en hun effectiviteit.
3. 3 Therapeutische interventies Je kiest en past therapeutische interventies toe, stelt behandelplannen op en evalueert behandelsucces.
   10 lessen

   1. Inzicht in verschillende therapievormenJe vergelijkt verschillende therapievormen en hun toepassingsmogelijkheden.
   2. Opstellen behandelplannenJe stelt een behandelplan op aan de hand van een casus.
   3. Toepassen van cognitieve techniekenJe past cognitieve technieken toe in behandelsituaties.
   4. Gedragstherapeutische interventiesJe oefent gedragstherapeutische interventies in praktijksituaties.
   5. Motiverende gespreksvoeringJe voert motiverende gesprekken met cliënten.
   6. Emotionele regulatie techniekenJe gebruikt technieken voor emotionele regulatie in begeleiding.
   7. Interventies gericht op stressreductieJe past interventies toe die gericht zijn op het verminderen van stress.
   8. Evalueren van behandelsuccesJe evalueert het behandelsucces aan de hand van concrete criteria.
   9. Cliëntgerichte benaderingJe werkt met een cliëntgerichte benadering in behandelsituaties.
   10. Multidisciplinaire samenwerkingJe stemt af en werkt samen met andere disciplines.
4. 4 Psychopathologie Je herkent verschillende vormen van psychopathologie en bespreekt factoren die invloed hebben op stoornissen.
   10 lessen

   1. Begrip van DSM-classificatieJe verdiept je in de classificatie van stoornissen volgens de DSM.
   2. SymptoomherkenningJe herkent symptomen van verschillende psychische stoornissen.
   3. Stoornissen in het stemmingsgebiedJe onderzoekt stemmingsstoornissen en hun kenmerken.
   4. Angst- en stressstoornissenJe analyseert angst- en stressstoornissen bij cliënten.
   5. PersoonlijkheidsstoornissenJe signaleert persoonlijkheidsstoornissen aan de hand van casussen.
   6. Psychotische stoornissenJe bespreekt kenmerken van psychotische stoornissen.
   7. OntwikkelingsstoornissenJe herkent ontwikkelingsstoornissen en hun impact.
   8. Invloed van biologische factorenJe onderzoekt de invloed van biologische factoren op psychopathologie.
   9. Sociale en culturele factorenJe bespreekt sociale en culturele factoren bij psychische problemen.
   10. Behandeling en begeleidingJe licht behandelmogelijkheden en begeleiding toe.
5. 5 Onderzoeksmethoden Je ontwerpt en voert psychologisch onderzoek uit en rapporteert de bevindingen volgens geldende richtlijnen.
   10 lessen

   1. Kwantitatief onderzoek ontwerpenJe ontwerpt een kwantitatief onderzoek binnen de psychologie.
   2. Kwalitatief onderzoek ontwerpenJe ontwikkelt een kwalitatief onderzoeksopzet en voert deze uit.
   3. Hypothese formulerenJe formuleert een duidelijke hypothese voor onderzoek.
   4. DataverzamelingstechniekenJe kiest passende technieken voor dataverzameling.
   5. Statistische basisvaardighedenJe past basisvaardigheden in statistiek toe op onderzoeksdata.
   6. Data-analyse met softwareJe voert data-analyse uit met behulp van software.
   7. Resultaten interpreterenJe interpreteert onderzoeksresultaten en trekt conclusies.
   8. Rapporteren van onderzoeksbevindingenJe rapporteert onderzoeksbevindingen volgens vaste structuur.
   9. Kritisch evalueren van studiesJe beoordeelt en evalueert bestaande studies kritisch.
   10. Ethische richtlijnen in onderzoekJe past ethische richtlijnen toe bij het uitvoeren van onderzoek.
6. 6 Professioneel handelen Je handelt professioneel, bewaakt grenzen en werkt samen binnen teams in de beroepspraktijk.
   10 lessen

   1. Reflectie op eigen handelenJe reflecteert op je eigen professioneel handelen.
   2. Grenzen van de beroepspraktijkJe herkent de grenzen van je eigen beroepspraktijk.
   3. Privacy en vertrouwelijkheidJe waarborgt privacy en vertrouwelijkheid in je werk.
   4. Samenwerken in teamsJe werkt effectief samen met collega’s in teams.
   5. Communicatieve vaardighedenJe past communicatieve vaardigheden toe in de praktijk.
   6. Omgaan met conflictenJe gaat om met conflicten en zoekt naar oplossingen.
   7. Kwaliteitszorg in de praktijkJe bewaakt de kwaliteit van je werk en voert kwaliteitszorg uit.
   8. TijdmanagementJe beheert je tijd en plant werkzaamheden efficiënt.
   9. Documenteren van het werkprocesJe documenteert het werkproces op een gestructureerde manier.
   10. Feedback geven en ontvangenJe geeft en ontvangt feedback op een professionele wijze.
7. 7 Communicatie en gesprekstechnieken Je oefent met gespreksvaardigheden en bouwt een professionele relatie op met cliënten.
   10 lessen

   1. Effectief luisterenJe luistert actief en effectief naar de gesprekspartner.
   2. Open en gesloten vragen stellenJe stelt open en gesloten vragen in verschillende situaties.
   3. Samenvatten en doorvragenJe vat samen en vraagt door tijdens gesprekken.
   4. Non-verbale communicatieJe let op non-verbale signalen in de communicatie.
   5. Empathisch reagerenJe reageert empathisch op gevoelens van de ander.
   6. Feedback techniekenJe past verschillende feedbacktechnieken toe.
   7. Motiveren van cliëntenJe motiveert cliënten tot gedragsverandering.
   8. Omgaan met weerstandJe gaat om met weerstand in gesprekken.
   9. Gespreksvoering in lastige situatiesJe voert gesprekken in lastige of gevoelige situaties.
   10. Rapport opbouwen met cliëntenJe bouwt een vertrouwensrelatie op met cliënten.
8. 8 Methodisch handelen Je werkt methodisch door processen te structureren, doelen te stellen en resultaten te evalueren.
   10 lessen

   1. Stap-voor-stap werkprocessenJe volgt een stapsgewijze aanpak bij werkprocessen.
   2. Probleemanalyse makenJe maakt een analyse van het probleem in een casus.
   3. Doelen formulerenJe formuleert heldere en haalbare doelen.
   4. Plan van aanpak ontwikkelenJe ontwikkelt een plan van aanpak voor een vraagstuk.
   5. Uitvoering van interventiesJe voert interventies uit volgens het plan.
   6. Monitoring en evaluatieJe monitort en evalueert het verloop van het proces.
   7. Gebruik van methodische modellenJe gebruikt methodische modellen bij je werkzaamheden.
   8. Reflectie en bijsturingJe reflecteert op het proces en stuurt bij waar nodig.
   9. Documentatie van methodisch werkenJe legt het methodisch werken zorgvuldig vast.
   10. Kwaliteitscriteria toepassenJe past kwaliteitscriteria toe op je eigen werk.
9. 9 Psychologische theorieën Je maakt kennis met psychologische theorieën en past deze toe in praktijksituaties.
   10 lessen

   1. Cognitieve theorieënJe onderzoekt cognitieve theorieën en hun toepassing.
   2. Behavioristische benaderingenJe past behavioristische benaderingen toe in casussen.
   3. Humanistische psychologieJe analyseert uitgangspunten van de humanistische psychologie.
   4. OntwikkelingspsychologieJe verdiept je in de ontwikkelingspsychologie.
   5. Sociale psychologieJe onderzoekt sociale psychologie in groepsprocessen.
   6. NeuropsychologieJe maakt kennis met neuropsychologische inzichten.
   7. SysteembenaderingenJe bekijkt systemen en hun invloed op gedrag.
   8. Stress- en copingtheorieënJe past stress- en copingtheorieën toe op situaties.
   9. EmotietheorieënJe analyseert emoties aan de hand van verschillende theorieën.
   10. Integratie van theorie en praktijkJe integreert theorie en praktijk in je eigen handelen.
10. 10 Ethiek en beroepscode Je past ethische principes en de beroepscode toe in praktijksituaties binnen de psychologie.
    10 lessen

    1. Principes van professionele ethiekJe onderzoekt de basisprincipes van professionele ethiek.
    2. Autonomie en zelfbeschikkingJe bespreekt autonomie en zelfbeschikking van cliënten.
    3. Grenzen van vertrouwelijkheidJe herkent de grenzen van vertrouwelijkheid in je werk.
    4. Ethische dilemma’s herkennenJe signaleert en bespreekt ethische dilemma’s.
    5. Omgang met cliëntgegevensJe gaat zorgvuldig om met cliëntgegevens.
    6. Cultuursensitief werkenJe werkt cultuursensitief in verschillende situaties.
    7. Integriteit en transparantieJe handelt integer en transparant in je beroepspraktijk.
    8. Verantwoordelijkheden in de praktijkJe benoemt je verantwoordelijkheden in de praktijk.
    9. Toepassen van de beroepscodeJe past de beroepscode toe bij casussen.
    10. Reflectie op ethische casussenJe reflecteert op ethische casussen en verantwoordt je keuzes.