HBO Praktijkcursus – Psychodiagnostiek en assessment

Je voert psychodiagnostisch onderzoek uit, beoordeelt testresultaten en rapporteert bevindingen volgens professionele richtlijnen.

1. 1 Psychodiagnostische basisprincipes Je onderzoekt de uitgangspunten, doelen en grenzen van psychodiagnostiek en leert over ethiek en communicatie.
   10 lessen

   1. Begrip van psychodiagnostiek en doelstellingenJe onderzoekt wat psychodiagnostiek inhoudt en welke doelen je hiermee nastreeft.
   2. Historie en ontwikkeling van psychodiagnostiekJe plaatst psychodiagnostiek in historisch perspectief en volgt de ontwikkeling ervan.
   3. Verschil tussen diagnose en assessmentJe onderscheidt diagnose van assessment en vergelijkt hun toepassingen.
   4. Belang van objectiviteit en betrouwbaarheidJe beoordeelt hoe je objectiviteit en betrouwbaarheid waarborgt tijdens onderzoek.
   5. Validiteit van meetinstrumentenJe controleert of meetinstrumenten valide zijn voor het beoogde doel.
   6. Ethische richtlijnen in psychodiagnostiekJe past ethische richtlijnen toe bij het uitvoeren van psychodiagnostiek.
   7. Wet- en regelgeving binnen diagnostiekJe herkent relevante wet- en regelgeving binnen diagnostiek.
   8. Grenzen van psychodiagnostisch onderzoekJe bepaalt waar de grenzen liggen van psychodiagnostisch onderzoek.
   9. Communicatie van resultatenJe communiceert onderzoeksresultaten op een begrijpelijke manier.
   10. Rollen en verantwoordelijkheden van de psychodiagnosticusJe benoemt de rollen en verantwoordelijkheden van de psychodiagnosticus.
2. 2 Assessmentmethoden Je maakt kennis met verschillende assessmentmethoden en leert testresultaten beoordelen en rapporteren.
   10 lessen

   1. Overzicht van kwalitatieve en kwantitatieve methodenJe vergelijkt kwalitatieve en kwantitatieve methoden voor assessment.
   2. Toepassing van interviews en observatiesJe past interviews en observaties toe in assessmentsituaties.
   3. Gebruik van vragenlijsten en zelfrapportagesJe gebruikt vragenlijsten en zelfrapportages bij onderzoek.
   4. Psychometrische tests: IQ, persoonlijkheid, vaardighedenJe selecteert en past psychometrische tests toe bij assessments.
   5. Gedragsmetingen en simulatiesJe meet gedrag via gedragsmetingen en simulaties.
   6. Functionele analyse in assessmentJe voert een functionele analyse uit binnen assessment.
   7. Integratie van meerdere meetinstrumentenJe integreert verschillende meetinstrumenten tot een samenhangend oordeel.
   8. Gebruik van digitale en online assessmentsJe gebruikt digitale en online assessments waar passend.
   9. Beoordeling van testresultatenJe beoordeelt testresultaten en trekt conclusies.
   10. Rapportage en feedback aan cliënt of organisatieJe rapporteert bevindingen en geeft feedback aan cliënt of organisatie.
3. 3 Psychometrie en testtheorie Je verdiept je in psychometrie, testtheorie en de beoordeling van de kwaliteit van testinstrumenten.
   10 lessen

   1. Basisbegrippen: betrouwbaarheid en validiteitJe legt uit wat betrouwbaarheid en validiteit betekenen voor tests.
   2. Normgroepen en normering van testsJe werkt met normgroepen en past normering toe op testresultaten.
   3. Itemanalyse en schaalontwikkelingJe voert itemanalyse uit en ontwikkelt schalen.
   4. Factoranalyse en constructvaliditeitJe past factoranalyse toe en beoordeelt constructvaliditeit.
   5. Scoreberekening en interpretatieJe berekent scores en interpreteert de uitkomsten.
   6. Betrouwbaarheidscoëfficiënten begrijpenJe begrijpt en gebruikt betrouwbaarheidscoëfficiënten.
   7. Sensitiviteit en specificiteit van testsJe beoordeelt sensitiviteit en specificiteit van tests.
   8. Normen versus criteriumgerichte interpretatiesJe vergelijkt normen met criteriumgerichte interpretaties.
   9. Beperkingen en biases in testsJe herkent beperkingen en biases in tests.
   10. Evaluatie en selectie van testinstrumentenJe evalueert en selecteert geschikte testinstrumenten.
4. 4 Persoonlijkheidsassessment Je onderzoekt persoonlijkheidsassessment en leert diverse meetmethoden en interpretaties toepassen.
   10 lessen

   1. Concepten van persoonlijkheid en typologieënJe verkent verschillende persoonlijkheidsconcepten en indelingen.
   2. Veelgebruikte persoonlijkheidstests (bijv. NEO-PI, MMPI)Je maakt kennis met gangbare persoonlijkheidstests en hun gebruik.
   3. Observatie van gedragskenmerkenJe observeert gedragskenmerken en koppelt deze aan persoonlijkheidsprofielen.
   4. Interpretatie van persoonlijkheidsprofielenJe interpreteert persoonlijkheidsprofielen en trekt conclusies.
   5. Toepassing in loopbaan- en ontwikkeltrajectenJe past persoonlijkheidsassessment toe in loopbaan- en ontwikkeltrajecten.
   6. Impact van cultuur en context op persoonlijkheidJe onderzoekt de invloed van cultuur en context op persoonlijkheid.
   7. Grenzen van persoonlijkheidsmetingenJe benoemt grenzen van persoonlijkheidsmetingen.
   8. Gebruik van projectieve techniekenJe gebruikt projectieve technieken waar relevant.
   9. Integratie van meerdere bronnenJe integreert informatie uit verschillende bronnen tot een profiel.
   10. Feedback en communicatie van resultatenJe geeft feedback over resultaten aan de cliënt.
5. 5 Cognitieve en intelligentietests Je leert cognitieve en intelligentietests afnemen, scoren, interpreteren en toepassen in de praktijk.
   10 lessen

   1. Theorieën over intelligentieJe bestudeert theorieën over intelligentie en hun toepassing.
   2. Soorten cognitieve tests (verbaal, performaal)Je onderscheidt verschillende typen cognitieve tests.
   3. Afname en scoring van IQ-testsJe neemt IQ-tests af en verwerkt de scores.
   4. Interpretatie van cognitieve profielanalyseJe analyseert cognitieve profielen en interpreteert de resultaten.
   5. Toepassing bij leer- en gedragsproblemenJe past cognitieve tests toe bij leer- en gedragsproblemen.
   6. Grenzen en valkuilen van intelligentiemetingenJe herkent grenzen en valkuilen van intelligentiemetingen.
   7. Relatie tussen cognitieve functies en gedragJe onderzoekt de relatie tussen cognitieve functies en gedrag.
   8. Adaptieve testvormenJe past adaptieve testvormen toe waar mogelijk.
   9. Rapportage van testresultatenJe rapporteert de uitkomsten van cognitieve tests.
   10. Advisering op basis van cognitieve assessmentJe adviseert op basis van cognitieve assessment.
6. 6 Klinische assessment Je voert klinische assessment uit, stelt diagnoses en formuleert behandeladviezen volgens richtlijnen.
   10 lessen

   1. Diagnose van psychische stoornissenJe stelt diagnoses van psychische stoornissen op basis van onderzoek.
   2. Toepassen van diagnostische criteria (DSM, ICD)Je past diagnostische criteria toe uit gangbare classificatiesystemen.
   3. Gebruik van screeningsinstrumentenJe gebruikt screeningsinstrumenten ter ondersteuning van diagnostiek.
   4. Observatie en anamneseJe verzamelt informatie via observatie en anamnese.
   5. Risicomanagement en veiligheidsbeoordelingJe beoordeelt risico’s en voert veiligheidsbeoordelingen uit.
   6. Differentiële diagnostiekJe maakt onderscheid tussen verschillende diagnoses.
   7. Multidisciplinaire samenwerkingJe werkt samen met andere disciplines in het diagnostisch proces.
   8. Rapportage en behandeladviesJe rapporteert bevindingen en formuleert behandeladviezen.
   9. Grenzen van klinische diagnostiekJe benoemt de grenzen van klinische diagnostiek.
   10. Ethische overwegingen bij klinische assessmentsJe weegt ethische aspecten bij klinische assessments af.
7. 7 Ontwikkelingspsychologische diagnostiek Je diagnosticeert ontwikkelingsvraagstukken bij kinderen en jongeren en stemt af met betrokkenen.
   10 lessen

   1. Fasering van ontwikkeling bij kinderen en jongerenJe beschrijft ontwikkelingsfasen van kinderen en jongeren.
   2. Meetinstrumenten voor ontwikkelingsniveauJe selecteert meetinstrumenten voor het bepalen van ontwikkelingsniveau.
   3. Signalering van ontwikkelingsachterstandenJe signaleert mogelijke ontwikkelingsachterstanden.
   4. Motorische, cognitieve en sociale ontwikkelingJe beoordeelt motorische, cognitieve en sociale ontwikkeling.
   5. Diagnostiek bij leerproblemenJe voert diagnostiek uit bij leerproblemen.
   6. Beoordeling van sociaal-emotionele ontwikkelingJe beoordeelt sociaal-emotionele ontwikkeling.
   7. Samenwerking met ouders en scholenJe werkt samen met ouders en scholen bij diagnostiek.
   8. Monitoring van ontwikkelingsverloopJe monitort het verloop van de ontwikkeling.
   9. Rapportage aan betrokkenenJe rapporteert bevindingen aan betrokkenen.
   10. Adviezen en interventies gebaseerd op diagnostiekJe formuleert adviezen en interventies op basis van diagnostiek.
8. 8 Rapportage en terugkoppeling Je stelt psychodiagnostische rapporten op en koppelt bevindingen terug aan cliënten en organisaties.
   10 lessen

   1. Opbouw van een psychodiagnostisch rapportJe bouwt een psychodiagnostisch rapport gestructureerd op.
   2. Vertalen van technische resultaten naar begrijpelijke taalJe vertaalt technische resultaten naar begrijpelijke taal.
   3. Balans tussen objectiviteit en empathieJe vindt een balans tussen objectiviteit en empathie in rapportage.
   4. Presenteren van bevindingen aan cliëntenJe presenteert bevindingen aan cliënten op heldere wijze.
   5. Communicatie met verwijzers en organisatiesJe communiceert effectief met verwijzers en organisaties.
   6. Omgaan met weerstand en emotiesJe gaat om met weerstand en emoties bij terugkoppeling.
   7. Juridische aspecten van rapportageJe houdt rekening met juridische aspecten van rapportage.
   8. Bescherming van privacy en vertrouwelijkheidJe beschermt privacy en vertrouwelijkheid van gegevens.
   9. Documentatie en archiveringJe documenteert en archiveert rapportages zorgvuldig.
   10. Follow-up en evaluatie van terugkoppelingJe evalueert de follow-up en het effect van terugkoppeling.
9. 9 Professionele ethiek en beroepscode Je past professionele ethiek en de beroepscode toe in psychodiagnostisch handelen en reflecteert hierop.
   10 lessen

   1. Vertrouwelijkheid en geheimhoudingJe waarborgt vertrouwelijkheid en geheimhouding in je werk.
   2. Grenzen van het eigen kunnenJe erkent de grenzen van je eigen deskundigheid.
   3. Integriteit en eerlijkheidJe handelt integer en eerlijk in alle situaties.
   4. Toestemming en informed consentJe vraagt toestemming en informeert cliënten voorafgaand aan onderzoek.
   5. Omgaan met belangenconflictenJe herkent en handelt bij mogelijke belangenconflicten.
   6. Respect voor diversiteit en inclusieJe toont respect voor diversiteit en inclusie in diagnostiek.
   7. Verantwoord gebruik van testmateriaalJe gebruikt testmateriaal op een verantwoorde manier.
   8. Transparantie naar cliënten en opdrachtgeversJe communiceert transparant met cliënten en opdrachtgevers.
   9. Permanente professionele ontwikkelingJe werkt aan je professionele ontwikkeling en blijft leren.
   10. Meldplicht en beroepsethiek bij dilemma’sJe handelt bij dilemma’s volgens meldplicht en beroepsethiek.
10. 10 Praktische vaardigheden in assessment Je oefent praktische vaardigheden in assessment, van communicatie tot samenwerking en zelfreflectie.
    10 lessen

    1. Effectieve communicatie tijdens afnameJe communiceert effectief tijdens de afname van assessments.
    2. Afname van gestandaardiseerde testsJe neemt gestandaardiseerde tests zorgvuldig af.
    3. Observeren en rapporteren van gedragJe observeert gedrag en rapporteert nauwkeurig wat je waarneemt.
    4. Timemanagement tijdens assessmentJe beheert je tijd efficiënt tijdens assessments.
    5. Flexibiliteit bij onvoorziene situatiesJe past je aan bij onvoorziene situaties tijdens onderzoek.
    6. Documenteren van observatiesJe documenteert observaties op een gestructureerde manier.
    7. Gebruik van digitale hulpmiddelenJe maakt gebruik van digitale hulpmiddelen bij assessments.
    8. Samenwerken met collega’s en betrokkenenJe werkt samen met collega's en andere betrokkenen.
    9. Zelfreflectie en feedback vragenJe vraagt feedback en reflecteert op je eigen handelen.
    10. Voorbereiding en evaluatie van assessmentsJe bereidt assessments voor en evalueert het proces achteraf.