MHBO Diagnostiek en Persoonlijkheid (6 maanden)

Je onderzoekt theorieën, ontwikkelt inzicht in persoonlijkheidskenmerken en past kennis toe in zorg- en welzijnssituaties.

1. 1 Inleiding tot persoonlijkheidspsychologie Je maakt kennis met het vakgebied en onderzoekt de betekenis en ontwikkeling van persoonlijkheidspsychologie.
   5 lessen

   1. Definitie van persoonlijkheidJe omschrijft wat persoonlijkheid inhoudt en welke kenmerken hierbij horen.
   2. Doelen van persoonlijkheidspsychologieJe benoemt de doelen en toepassingen van persoonlijkheidspsychologie.
   3. Belang voor zorg en welzijnJe onderzoekt het belang van persoonlijkheidskennis voor zorg en welzijn.
   4. Verschil tussen persoonlijkheid en gedragJe maakt onderscheid tussen persoonlijkheid en gedrag in verschillende situaties.
   5. Historische ontwikkeling van het vakgebiedJe beschrijft hoe het vakgebied zich historisch heeft ontwikkeld.
2. 2 Persoonlijkheidstheorieën Je vergelijkt verschillende theoretische benaderingen van persoonlijkheid en hun belangrijkste uitgangspunten.
   5 lessen

   1. Psychoanalyse van FreudJe onderzoekt de psychoanalytische visie van Freud op persoonlijkheid.
   2. Behavioristische benaderingJe analyseert hoe behavioristen persoonlijkheid verklaren vanuit gedrag.
   3. Humanistische psychologie (Maslow, Rogers)Je bespreekt humanistische ideeën van Maslow en Rogers over groei en zelfontplooiing.
   4. Cognitieve theorieën over persoonlijkheidJe bekijkt cognitieve theorieën over hoe gedachten persoonlijkheid beïnvloeden.
   5. Biologische benaderingenJe onderzoekt biologische factoren die samenhangen met persoonlijkheid.
3. 3 De Big Five persoonlijkheidsdimensies Je onderzoekt de vijf belangrijkste dimensies van persoonlijkheid en herkent deze in de praktijk.
   5 lessen

   1. ExtraversieJe herkent kenmerken van extraversie bij jezelf en anderen.
   2. Altruïsme / vriendelijkheidJe analyseert hoe vriendelijkheid en altruïsme tot uiting komen.
   3. ConsciëntieusheidJe onderzoekt wat consciëntieusheid betekent voor gedrag en prestaties.
   4. Emotionele stabiliteit (neuroticisme)Je bespreekt emotionele stabiliteit en de invloed op het dagelijks functioneren.
   5. Openheid voor ervaringenJe bekijkt hoe openheid voor ervaringen zich uit in denken en handelen.
4. 4 Persoonlijkheidsontwikkeling Je onderzoekt hoe persoonlijkheid zich ontwikkelt vanaf de kindertijd tot en met de ouderdom.
   5 lessen

   1. Invloed van erfelijkheid en omgevingJe analyseert de invloed van erfelijkheid en omgeving op persoonlijkheidsontwikkeling.
   2. Persoonlijkheid in de kindertijdJe bekijkt hoe persoonlijkheid zich manifesteert in de kindertijd.
   3. Veranderingen in de adolescentieJe onderzoekt veranderingen in persoonlijkheid tijdens de adolescentie.
   4. Stabiliteit en verandering in volwassenheidJe beschrijft stabiliteit en verandering van persoonlijkheid in volwassenheid.
   5. Persoonlijkheid en ouderdomJe bespreekt hoe persoonlijkheid zich uit in de ouderdom.
5. 5 Temperament en karakter Je maakt onderscheid tussen temperament en karakter en onderzoekt de biologische basis en moderne inzichten.
   5 lessen

   1. Verschil tussen temperament en karakterJe legt uit wat het verschil is tussen temperament en karakter.
   2. Biologische basis van temperamentJe onderzoekt de biologische factoren die temperament beïnvloeden.
   3. Klassieke temperamentstypen (bv. Hippocrates)Je bekijkt klassieke temperamentstypen zoals beschreven door Hippocrates.
   4. Moderne opvattingen over temperamentJe analyseert moderne opvattingen over temperament.
   5. Temperament en gedragsvoorspellingJe bespreekt hoe temperament gedrag kan voorspellen.
6. 6 Zelfbeeld en identiteit Je onderzoekt hoe zelfbeeld en identiteit zich ontwikkelen en welke rol cultuur en sociale vergelijking spelen.
   5 lessen

   1. Ontwikkeling van zelfconceptJe beschrijft hoe het zelfconcept ontstaat en verandert.
   2. Zelfwaardering en zelfvertrouwenJe onderzoekt factoren die zelfwaardering en zelfvertrouwen beïnvloeden.
   3. Identiteitsvorming in verschillende levensfasenJe bekijkt hoe identiteitsvorming verloopt in verschillende levensfasen.
   4. Invloed van cultuur op identiteitJe analyseert de invloed van cultuur op identiteit.
   5. Rol van sociale vergelijkingJe bespreekt hoe sociale vergelijking het zelfbeeld beïnvloedt.
7. 7 Persoonlijkheidsmeting en diagnostiek Je onderzoekt methoden voor het meten van persoonlijkheid en bespreekt ethische aandachtspunten.
   5 lessen

   1. Doelen van persoonlijkheidstestsJe benoemt de doelen van het afnemen van persoonlijkheidstests.
   2. Zelfrapportagevragenlijsten (bv. NEO-PI-R)Je bekijkt hoe zelfrapportagevragenlijsten worden ingezet.
   3. Projectieve tests (bv. Rorschach)Je onderzoekt projectieve tests en hun toepassing.
   4. ObservatiemethodenJe bespreekt observatiemethoden bij persoonlijkheidsdiagnostiek.
   5. Ethische aspecten van persoonlijkheidsdiagnostiekJe benoemt ethische aspecten rondom het meten van persoonlijkheid.
8. 8 Persoonlijkheid en sociale interactie Je analyseert de invloed van persoonlijkheid op sociale interacties, communicatie en samenwerking.
   5 lessen

   1. Invloed van persoonlijkheid op relatiesJe onderzoekt hoe persoonlijkheid relaties beïnvloedt.
   2. Communicatiestijlen en persoonlijkheidJe bekijkt de relatie tussen communicatiestijlen en persoonlijkheid.
   3. Groepsdynamiek en rol van persoonlijkheidJe analyseert de rol van persoonlijkheid in groepsdynamiek.
   4. Persoonlijkheid in werkcontextenJe bespreekt de invloed van persoonlijkheid op gedrag op de werkvloer.
   5. Invloed van persoonlijkheid op conflicthanteringJe onderzoekt hoe persoonlijkheid samenhangt met conflicthantering.
9. 9 Persoonlijkheid en psychopathologie Je onderzoekt het verschil tussen gezonde en afwijkende persoonlijkheid en de rol bij psychische problemen.
   5 lessen

   1. Verschil tussen gezonde en afwijkende persoonlijkheidJe maakt onderscheid tussen gezonde en afwijkende persoonlijkheidskenmerken.
   2. Persoonlijkheidsstoornissen (bv. borderline, narcisme)Je bekijkt kenmerken van verschillende persoonlijkheidsstoornissen.
   3. Risicofactoren voor stoornissenJe analyseert risicofactoren voor het ontstaan van stoornissen.
   4. Persoonlijkheid en coping bij psychische problemenJe onderzoekt hoe persoonlijkheid coping beïnvloedt bij psychische problemen.
   5. Beïnvloedbaarheid door therapie en begeleidingJe bespreekt in hoeverre persoonlijkheid beïnvloedbaar is door therapie.
10. 10 Toepassing in zorg en welzijn Je past kennis over persoonlijkheid toe in observatie, begeleiding en reflectie binnen zorg en welzijn.
    5 lessen

    1. Observeren van persoonlijkheidskenmerken bij cliëntenJe oefent met het observeren van persoonlijkheidskenmerken bij cliënten.
    2. Afstemmen van begeleiding op persoonlijkheidJe stemt begeleiding af op persoonlijkheidskenmerken.
    3. Persoonlijkheid en stressbestendigheidJe onderzoekt de relatie tussen persoonlijkheid en stressbestendigheid.
    4. Invloed van persoonlijkheid op motivatie en gedragsveranderingJe bekijkt hoe persoonlijkheid motivatie en gedragsverandering beïnvloedt.
    5. Praktische casussen en reflectie in de beroepspraktijkJe reflecteert op praktijkcasussen in de zorg en past je inzichten toe.

Je leert psychische aandoeningen herkennen aan de hand van signalen, symptomen en gedrag in verschillende situaties.

1. 1 Inleiding psychische gezondheid en ziekte Je onderzoekt hoe psychische gezondheid zich verhoudt tot ziekte en welke signalen en risicofactoren je herkent.
   5 lessen

   1. Wat verstaan we onder psychische gezondheidJe onderzoekt wat psychische gezondheid inhoudt en hoe dit zich uit in gedrag en functioneren.
   2. Verschil tussen tijdelijk psychisch ongemak en psychische stoornisJe vergelijkt tijdelijk ongemak met een stoornis aan de hand van duur, ernst en gevolgen.
   3. Veelvoorkomende signalen en symptomenJe leert veelvoorkomende signalen en symptomen herkennen bij verschillende psychische klachten.
   4. Risicofactoren en beschermende factorenJe benoemt factoren die de kans op psychische klachten vergroten of juist verkleinen.
   5. Belang van vroege herkenning in de zorgpraktijkJe beschrijft waarom vroeg signaleren van klachten in de zorgpraktijk belangrijk is.
2. 2 Depressieve stoornissen Je leert depressieve stoornissen herkennen en onderscheid maken tussen somberheid en klinische depressie.
   5 lessen

   1. Kenmerken en symptomen van depressieJe herkent kenmerken en symptomen van depressie in gedrag en gesprekken.
   2. Verschil tussen somberheid en klinische depressieJe vergelijkt somberheid met een klinische depressie en benoemt de verschillen.
   3. Signalen van suïcidaliteit herkennenJe signaleert aanwijzingen voor suïcidaliteit en weet hoe je deze bespreekbaar maakt.
   4. Invloed van depressie op dagelijks functionerenJe benoemt de invloed van depressie op het dagelijks leven en functioneren.
   5. Praktische observatiepunten in de zorgJe past observatiepunten toe om depressieve klachten te signaleren in de zorg.
3. 3 Angst- en paniekstoornissen Je onderscheidt verschillende angststoornissen en signaleert lichamelijke en gedragsmatige uitingen van angst.
   5 lessen

   1. Verschillende vormen van angststoornissen (fobie, paniek, gegeneraliseerde angst)Je maakt onderscheid tussen verschillende vormen van angststoornissen aan de hand van voorbeelden.
   2. Lichamelijke signalen van angst en spanningJe herkent lichamelijke signalen die wijzen op angst of spanning.
   3. Vermijdingsgedrag herkennenJe signaleert vermijdingsgedrag en benoemt hoe dit zich uit.
   4. Angst in sociale situaties (sociale angststoornis)Je analyseert hoe angst zich uit in sociale situaties en herkent sociale angst.
   5. Het onderscheid tussen gezonde spanning en pathologische angstJe maakt het verschil duidelijk tussen gezonde spanning en pathologische angst.
4. 4 Psychotische stoornissen Je herkent psychotische stoornissen aan de hand van signalen, gedragsveranderingen en veiligheidsaspecten.
   5 lessen

   1. Wat is een psychose?Je legt uit wat een psychose is en welke kenmerken daarbij horen.
   2. Signalen: hallucinaties en wanenJe signaleert hallucinaties en wanen en benoemt hoe deze zich uiten.
   3. Gedragsveranderingen bij psychoseJe herkent gedragsveranderingen die kunnen wijzen op een psychose.
   4. Schizofrenie als voorbeeldJe gebruikt schizofrenie als voorbeeld om kenmerken van psychotische stoornissen te verduidelijken.
   5. Mogelijke gevaren en veiligheidsaspectenJe benoemt mogelijke gevaren en veiligheidsaspecten bij psychotische klachten.
5. 5 Bipolaire stoornissen Je leert stemmingswisselingen herkennen en de invloed van bipolaire stoornissen op functioneren te benoemen.
   5 lessen

   1. Kenmerken van manische episodesJe signaleert kenmerken van manische episodes in gedrag en stemming.
   2. Kenmerken van depressieve episodesJe herkent symptomen van depressieve episodes bij bipolaire stoornissen.
   3. Wisselingen in stemming herkennenJe benoemt hoe wisselingen in stemming zich uiten en deze tijdig signaleert.
   4. Invloed op relaties en functionerenJe beschrijft de invloed van bipolaire stoornissen op relaties en dagelijks functioneren.
   5. Belang van stabiele dagstructuurJe legt uit waarom een stabiele dagstructuur belangrijk is bij bipolaire klachten.
6. 6 Persoonlijkheidsstoornissen Je onderzoekt kenmerken van persoonlijkheidsstoornissen en herkent moeilijkheden in communicatie en omgang.
   5 lessen

   1. Definitie en kenmerken van persoonlijkheidsstoornissenJe definieert persoonlijkheidsstoornissen en benoemt de belangrijkste kenmerken.
   2. Voorbeelden: borderline, antisociale en narcistische stoornisJe herkent voorbeelden van borderline, antisociale en narcistische stoornissen.
   3. Moeilijkheden in omgang en communicatieJe signaleert moeilijkheden in omgang en communicatie bij deze stoornissen.
   4. Signalen van instabiliteit en impulsiviteitJe benoemt signalen van instabiliteit en impulsiviteit in gedrag.
   5. Het verschil tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornisJe maakt het verschil duidelijk tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornis.
7. 7 Eetstoornissen Je herkent verschillende eetstoornissen en benoemt signalen in gedrag, uiterlijk en lichamelijke gevolgen.
   5 lessen

   1. Herkennen van anorexia nervosaJe signaleert kenmerken van anorexia nervosa in gedrag en lichamelijke toestand.
   2. Herkennen van boulimia nervosaJe herkent symptomen van boulimia nervosa in eetpatronen en gedrag.
   3. Signalen van eetbuistoornis (binge eating disorder)Je benoemt signalen van een eetbuistoornis aan de hand van gedrag en gesprekken.
   4. Lichamelijke en psychische gevolgenJe beschrijft lichamelijke en psychische gevolgen van eetstoornissen.
   5. Waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijkJe let op waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijk bij eetstoornissen.
8. 8 Verslavingsproblematiek Je onderscheidt middelen- en gedragsverslaving en herkent vroege signalen en gevolgen in het dagelijks leven.
   5 lessen

   1. Onderscheid tussen middelen- en gedragsverslavingJe maakt onderscheid tussen middelen- en gedragsverslaving aan de hand van voorbeelden.
   2. Vroege signalen van afhankelijkheidJe signaleert vroege tekenen van afhankelijkheid bij cliënten.
   3. Lichamelijke en psychische effectenJe benoemt lichamelijke en psychische effecten van verslaving.
   4. Invloed op dagelijks leven en relatiesJe beschrijft de invloed van verslaving op dagelijks leven en relaties.
   5. Samenhang met andere psychische aandoeningenJe herkent samenhang tussen verslaving en andere psychische aandoeningen.
9. 9 Stress- en trauma gerelateerde stoornissen Je signaleert stress- en trauma gerelateerde stoornissen en benoemt reacties en het belang van een veilige omgeving.
   5 lessen

   1. Kenmerken van burn-outJe herkent kenmerken van burn-out in gedrag en klachtenpatroon.
   2. Symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS)Je benoemt symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS).
   3. Herkennen van flashbacks en herbelevingenJe signaleert flashbacks en herbelevingen bij cliënten.
   4. Emotionele en lichamelijke reacties op traumaJe beschrijft emotionele en lichamelijke reacties op trauma.
   5. Belang van veilige en stabiele omgevingJe legt uit waarom een veilige en stabiele omgeving belangrijk is bij deze klachten.
10. 10 Dementie en cognitieve stoornissen Je herkent signalen van dementie en cognitieve stoornissen en maakt onderscheid met normale veroudering.
    5 lessen

    1. Vroege signalen van dementieJe signaleert vroege tekenen van dementie in gedrag en geheugen.
    2. Geheugenproblemen en desoriëntatieJe benoemt geheugenproblemen en desoriëntatie bij cliënten.
    3. Veranderingen in gedrag en stemmingJe herkent veranderingen in gedrag en stemming bij cognitieve stoornissen.
    4. Onderscheid met normale verouderingJe maakt onderscheid tussen normale veroudering en cognitieve stoornissen.
    5. Het belang van tijdige signalering en begeleidingJe beschrijft het belang van tijdige signalering en begeleiding bij dementie.