MHBO Praktijkcursus – Psychische aandoeningen herkennen

Je leert psychische aandoeningen herkennen aan de hand van signalen, symptomen en gedrag in verschillende situaties.

1. 1 Inleiding psychische gezondheid en ziekte Je onderzoekt hoe psychische gezondheid zich verhoudt tot ziekte en welke signalen en risicofactoren je herkent.
   5 lessen

   1. Wat verstaan we onder psychische gezondheidJe onderzoekt wat psychische gezondheid inhoudt en hoe dit zich uit in gedrag en functioneren.
   2. Verschil tussen tijdelijk psychisch ongemak en psychische stoornisJe vergelijkt tijdelijk ongemak met een stoornis aan de hand van duur, ernst en gevolgen.
   3. Veelvoorkomende signalen en symptomenJe leert veelvoorkomende signalen en symptomen herkennen bij verschillende psychische klachten.
   4. Risicofactoren en beschermende factorenJe benoemt factoren die de kans op psychische klachten vergroten of juist verkleinen.
   5. Belang van vroege herkenning in de zorgpraktijkJe beschrijft waarom vroeg signaleren van klachten in de zorgpraktijk belangrijk is.
2. 2 Depressieve stoornissen Je leert depressieve stoornissen herkennen en onderscheid maken tussen somberheid en klinische depressie.
   5 lessen

   1. Kenmerken en symptomen van depressieJe herkent kenmerken en symptomen van depressie in gedrag en gesprekken.
   2. Verschil tussen somberheid en klinische depressieJe vergelijkt somberheid met een klinische depressie en benoemt de verschillen.
   3. Signalen van suïcidaliteit herkennenJe signaleert aanwijzingen voor suïcidaliteit en weet hoe je deze bespreekbaar maakt.
   4. Invloed van depressie op dagelijks functionerenJe benoemt de invloed van depressie op het dagelijks leven en functioneren.
   5. Praktische observatiepunten in de zorgJe past observatiepunten toe om depressieve klachten te signaleren in de zorg.
3. 3 Angst- en paniekstoornissen Je onderscheidt verschillende angststoornissen en signaleert lichamelijke en gedragsmatige uitingen van angst.
   5 lessen

   1. Verschillende vormen van angststoornissen (fobie, paniek, gegeneraliseerde angst)Je maakt onderscheid tussen verschillende vormen van angststoornissen aan de hand van voorbeelden.
   2. Lichamelijke signalen van angst en spanningJe herkent lichamelijke signalen die wijzen op angst of spanning.
   3. Vermijdingsgedrag herkennenJe signaleert vermijdingsgedrag en benoemt hoe dit zich uit.
   4. Angst in sociale situaties (sociale angststoornis)Je analyseert hoe angst zich uit in sociale situaties en herkent sociale angst.
   5. Het onderscheid tussen gezonde spanning en pathologische angstJe maakt het verschil duidelijk tussen gezonde spanning en pathologische angst.
4. 4 Psychotische stoornissen Je herkent psychotische stoornissen aan de hand van signalen, gedragsveranderingen en veiligheidsaspecten.
   5 lessen

   1. Wat is een psychose?Je legt uit wat een psychose is en welke kenmerken daarbij horen.
   2. Signalen: hallucinaties en wanenJe signaleert hallucinaties en wanen en benoemt hoe deze zich uiten.
   3. Gedragsveranderingen bij psychoseJe herkent gedragsveranderingen die kunnen wijzen op een psychose.
   4. Schizofrenie als voorbeeldJe gebruikt schizofrenie als voorbeeld om kenmerken van psychotische stoornissen te verduidelijken.
   5. Mogelijke gevaren en veiligheidsaspectenJe benoemt mogelijke gevaren en veiligheidsaspecten bij psychotische klachten.
5. 5 Bipolaire stoornissen Je leert stemmingswisselingen herkennen en de invloed van bipolaire stoornissen op functioneren te benoemen.
   5 lessen

   1. Kenmerken van manische episodesJe signaleert kenmerken van manische episodes in gedrag en stemming.
   2. Kenmerken van depressieve episodesJe herkent symptomen van depressieve episodes bij bipolaire stoornissen.
   3. Wisselingen in stemming herkennenJe benoemt hoe wisselingen in stemming zich uiten en deze tijdig signaleert.
   4. Invloed op relaties en functionerenJe beschrijft de invloed van bipolaire stoornissen op relaties en dagelijks functioneren.
   5. Belang van stabiele dagstructuurJe legt uit waarom een stabiele dagstructuur belangrijk is bij bipolaire klachten.
6. 6 Persoonlijkheidsstoornissen Je onderzoekt kenmerken van persoonlijkheidsstoornissen en herkent moeilijkheden in communicatie en omgang.
   5 lessen

   1. Definitie en kenmerken van persoonlijkheidsstoornissenJe definieert persoonlijkheidsstoornissen en benoemt de belangrijkste kenmerken.
   2. Voorbeelden: borderline, antisociale en narcistische stoornisJe herkent voorbeelden van borderline, antisociale en narcistische stoornissen.
   3. Moeilijkheden in omgang en communicatieJe signaleert moeilijkheden in omgang en communicatie bij deze stoornissen.
   4. Signalen van instabiliteit en impulsiviteitJe benoemt signalen van instabiliteit en impulsiviteit in gedrag.
   5. Het verschil tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornisJe maakt het verschil duidelijk tussen persoonlijkheidstrekken en een stoornis.
7. 7 Eetstoornissen Je herkent verschillende eetstoornissen en benoemt signalen in gedrag, uiterlijk en lichamelijke gevolgen.
   5 lessen

   1. Herkennen van anorexia nervosaJe signaleert kenmerken van anorexia nervosa in gedrag en lichamelijke toestand.
   2. Herkennen van boulimia nervosaJe herkent symptomen van boulimia nervosa in eetpatronen en gedrag.
   3. Signalen van eetbuistoornis (binge eating disorder)Je benoemt signalen van een eetbuistoornis aan de hand van gedrag en gesprekken.
   4. Lichamelijke en psychische gevolgenJe beschrijft lichamelijke en psychische gevolgen van eetstoornissen.
   5. Waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijkJe let op waarschuwingssignalen in gedrag en uiterlijk bij eetstoornissen.
8. 8 Verslavingsproblematiek Je onderscheidt middelen- en gedragsverslaving en herkent vroege signalen en gevolgen in het dagelijks leven.
   5 lessen

   1. Onderscheid tussen middelen- en gedragsverslavingJe maakt onderscheid tussen middelen- en gedragsverslaving aan de hand van voorbeelden.
   2. Vroege signalen van afhankelijkheidJe signaleert vroege tekenen van afhankelijkheid bij cliënten.
   3. Lichamelijke en psychische effectenJe benoemt lichamelijke en psychische effecten van verslaving.
   4. Invloed op dagelijks leven en relatiesJe beschrijft de invloed van verslaving op dagelijks leven en relaties.
   5. Samenhang met andere psychische aandoeningenJe herkent samenhang tussen verslaving en andere psychische aandoeningen.
9. 9 Stress- en trauma gerelateerde stoornissen Je signaleert stress- en trauma gerelateerde stoornissen en benoemt reacties en het belang van een veilige omgeving.
   5 lessen

   1. Kenmerken van burn-outJe herkent kenmerken van burn-out in gedrag en klachtenpatroon.
   2. Symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS)Je benoemt symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS).
   3. Herkennen van flashbacks en herbelevingenJe signaleert flashbacks en herbelevingen bij cliënten.
   4. Emotionele en lichamelijke reacties op traumaJe beschrijft emotionele en lichamelijke reacties op trauma.
   5. Belang van veilige en stabiele omgevingJe legt uit waarom een veilige en stabiele omgeving belangrijk is bij deze klachten.
10. 10 Dementie en cognitieve stoornissen Je herkent signalen van dementie en cognitieve stoornissen en maakt onderscheid met normale veroudering.
    5 lessen

    1. Vroege signalen van dementieJe signaleert vroege tekenen van dementie in gedrag en geheugen.
    2. Geheugenproblemen en desoriëntatieJe benoemt geheugenproblemen en desoriëntatie bij cliënten.
    3. Veranderingen in gedrag en stemmingJe herkent veranderingen in gedrag en stemming bij cognitieve stoornissen.
    4. Onderscheid met normale verouderingJe maakt onderscheid tussen normale veroudering en cognitieve stoornissen.
    5. Het belang van tijdige signalering en begeleidingJe beschrijft het belang van tijdige signalering en begeleiding bij dementie.