MHBO Sociale- en Groepspsychologie (6 maanden)

Je leert psychologische tests kiezen, afnemen, interpreteren en rapporteren binnen zorg, welzijn en onderwijs.

1. 1 Inleiding psychologische tests Je onderzoekt het doel, de soorten en de toepassingsgebieden van psychologische tests.
   5 lessen

   1. Doel en nut van psychologische testsJe onderzoekt waarom en wanneer psychologische tests worden ingezet.
   2. Verschillende soorten tests: cognitief, persoonlijkheid, gedragJe vergelijkt cognitieve, persoonlijkheids- en gedragstests en hun kenmerken.
   3. Toepassingsgebieden in zorg, welzijn en onderwijsJe bekijkt hoe tests worden gebruikt in zorg, welzijn en onderwijs.
   4. Begrippen betrouwbaarheid en validiteitJe legt uit wat betrouwbaarheid en validiteit van tests betekenen.
   5. Grenzen en beperkingen van testenJe benoemt de grenzen en beperkingen van psychologische tests.
2. 2 Basisprincipes psychometrie Je verdiept je in psychometrische basisprincipes zoals betrouwbaarheid, validiteit en normering.
   5 lessen

   1. Betrouwbaarheid: consistentie van testresultatenJe beoordeelt de consistentie van testresultaten bij herhaalde afnames.
   2. Validiteit: meet de test wat het moet meten?Je onderzoekt of een test daadwerkelijk meet wat bedoeld is.
   3. Standaardisatie van tests en afnameproceduresJe past standaardisatie toe bij het afnemen van tests.
   4. Normscores en referentiegroepenJe vergelijkt individuele scores met normgroepen.
   5. Interpretatie van scores binnen contextJe interpreteert testscores binnen de context van de cliënt.
3. 3 Testafname Je leert een testafname zorgvuldig voor te bereiden, uit te voeren en te documenteren.
   5 lessen

   1. Voorbereiden van de testomgevingJe zorgt voor een geschikte en rustige testomgeving.
   2. Uitleg geven aan cliënten of deelnemersJe geeft duidelijke instructies aan cliënten of deelnemers.
   3. Observeren van gedrag tijdens de testJe observeert gedrag tijdens de testafname.
   4. Omgaan met afleiding of stressfactorenJe gaat om met afleiding en stress bij de deelnemer.
   5. Documenteren van bijzonderheden tijdens afnameJe legt bijzonderheden tijdens de afname vast.
4. 4 Cognitieve testen Je onderzoekt hoe cognitieve vaardigheden getest, geëvalueerd en geïnterpreteerd worden.
   5 lessen

   1. Metingen van geheugen en aandachtJe meet geheugen en aandacht met geschikte tests.
   2. Intelligentie- en redeneervaardigheidstestsJe past intelligentie- en redeneervaardigheidstests toe.
   3. Probleemoplossend vermogen in kaart brengenJe brengt probleemoplossend vermogen in kaart.
   4. Evalueren van testresultatenJe evalueert de resultaten van cognitieve tests.
   5. Beperkingen bij interpretatie, inclusief culturele verschillenJe herkent beperkingen en culturele verschillen bij interpretatie.
5. 5 Persoonlijkheidstesten Je onderzoekt het gebruik van persoonlijkheidstesten en het bespreken van de resultaten.
   5 lessen

   1. Vormen van persoonlijkheidstesten, zoals vragenlijstenJe maakt kennis met verschillende vormen van persoonlijkheidstesten.
   2. Observeren van gedragspatronen tijdens testenJe observeert gedragspatronen tijdens het testproces.
   3. Toepassing in begeleiding of adviesverleningJe past testresultaten toe in begeleiding of advies.
   4. Grenzen bij interpretatie van resultatenJe benoemt grenzen bij het interpreteren van uitkomsten.
   5. Communiceren van testuitslagen naar cliëntJe communiceert testuitslagen helder naar de cliënt.
6. 6 Gedrag en emotie meten Je leert gedrag en emoties meten, signaleren en documenteren voor begeleiding.
   5 lessen

   1. Observatie-instrumenten voor gedragJe gebruikt observatie-instrumenten om gedrag vast te leggen.
   2. Schalen voor emotie en stressJe past schalen toe om emotie en stress te meten.
   3. Signaleren van gedrags- en emotiepatronenJe signaleert patronen in gedrag en emotie.
   4. Registratie en documentatie van gedragsveranderingenJe registreert en documenteert gedragsveranderingen.
   5. Gebruik van resultaten in begeleidingJe gebruikt meetresultaten om begeleiding vorm te geven.
7. 7 Scoreverwerking en rapportage Je verwerkt scores, stelt rapportages op en bespreekt resultaten vertrouwelijk.
   5 lessen

   1. Correct invullen en controleren van scoringsformulierenJe vult scoringsformulieren correct in en controleert deze.
   2. Omrekenen en interpreteren van ruwe scoresJe rekent ruwe scores om en interpreteert ze.
   3. Opstellen van duidelijke rapportagesJe stelt duidelijke en gestructureerde rapportages op.
   4. Vertrouwelijkheid en privacy waarborgenJe waarborgt privacy en vertrouwelijkheid van gegevens.
   5. Bespreken van resultaten met cliënt of teamJe bespreekt testresultaten met cliënten of het team.
8. 8 Testselectie en toepassing Je selecteert passende tests en evalueert hun bruikbaarheid in verschillende situaties.
   5 lessen

   1. Kiezen van de juiste test voor de situatieJe kiest een geschikte test op basis van de situatie.
   2. Afstemmen van testkeuze op cliënt en doelstellingJe stemt de testkeuze af op de cliënt en het doel.
   3. Combineren van meerdere meetinstrumentenJe combineert verschillende meetinstrumenten indien nodig.
   4. Evalueren van bruikbaarheid en relevantieJe evalueert of een test relevant en bruikbaar is.
   5. Grenzen van tests bij diagnostiekJe benoemt de grenzen van tests bij diagnostiek.
9. 9 Ethische en juridische aspecten Je past ethische en juridische richtlijnen toe bij testafname en omgang met gegevens.
   5 lessen

   1. Informed consent van de cliëntJe vraagt informed consent aan de cliënt.
   2. Vertrouwelijkheid van testgegevensJe waarborgt vertrouwelijkheid van testgegevens.
   3. Respectvol omgaan met gevoelige informatieJe gaat zorgvuldig om met gevoelige informatie.
   4. Professioneel handelen bij afwijkende uitkomstenJe handelt professioneel bij afwijkende uitkomsten.
   5. Wettelijke kaders en beroepscodesJe past wettelijke kaders en beroepscodes toe.
10. 10 Reflectie en kwaliteitsbewaking Je reflecteert op je eigen testgebruik en werkt samen aan kwaliteitsverbetering.
    5 lessen

    1. Evalueren van testafnames en resultatenJe evalueert testafnames en resultaten kritisch.
    2. Reflecteren op eigen rol en handelenJe reflecteert op je eigen rol en handelen bij testafnames.
    3. Signaleren van inconsistenties of afwijkingenJe signaleert inconsistenties of afwijkingen in testresultaten.
    4. Continu verbeteren van testvaardighedenJe werkt aan het verbeteren van je testvaardigheden.
    5. Samenwerken met andere professionals bij complexe gevallenJe stemt af met andere professionals bij complexe situaties.

Je onderzoekt hoe gedrag ontstaat, beïnvloed wordt en verandert, en past gedragspsychologie toe in zorg en welzijn.

1. 1 Inleiding in de gedragspsychologie Je maakt kennis met de basisbegrippen, het onderscheid tussen gedrag en persoonlijkheid en de ontwikkeling van het vakgebied.
   5 lessen

   1. Definitie en kernbegrippen van gedragspsychologieJe benoemt en verduidelijkt kernbegrippen uit de gedragspsychologie.
   2. Verschil tussen gedrag en persoonlijkheidJe vergelijkt gedrag met persoonlijkheid en geeft voorbeelden van het verschil.
   3. Historische ontwikkeling van gedragspsychologieJe zet de belangrijkste ontwikkelingen en stromingen binnen de gedragspsychologie uiteen.
   4. Belang van observatie en analyse van gedragJe licht toe waarom observatie en analyse van gedrag belangrijk zijn in de praktijk.
   5. Toepassing van gedragspsychologie in zorg en welzijnJe bekijkt hoe inzichten uit de gedragspsychologie worden toegepast in zorg en welzijn.
2. 2 Gedrag en omgevingsfactoren Je onderzoekt hoe fysieke, sociale en culturele omgevingen gedrag beïnvloeden en illustreert dit met voorbeelden.
   5 lessen

   1. Invloed van de fysieke omgeving op gedragJe analyseert hoe de inrichting en sfeer van een ruimte gedrag kunnen sturen.
   2. Sociale omgeving en groepsdrukJe beschrijft de invloed van groepsdruk en sociale interactie op gedrag.
   3. Rol van cultuur en normen op gedragJe legt uit hoe cultuur en normen gedrag mede bepalen.
   4. Situatiespecifiek gedrag en contextafhankelijkheidJe herkent hoe gedrag afhankelijk is van specifieke situaties en contexten.
   5. Voorbeelden van omgevingsgestuurd gedragJe geeft voorbeelden van gedrag dat direct wordt beïnvloed door de omgeving.
3. 3 Conditionering en leren Je bestudeert hoe leren en conditionering gedrag vormen en past deze principes toe in praktijksituaties.
   5 lessen

   1. Klassieke conditionering (Pavlov)Je beschrijft het proces van klassieke conditionering aan de hand van voorbeelden.
   2. Operante conditionering (Skinner)Je legt uit hoe operante conditionering werkt en hoe gedrag hierdoor verandert.
   3. Belonen en straffen als gedragsbeïnvloedingJe past belonen en straffen toe als middelen om gedrag te beïnvloeden.
   4. Gewoontevorming en gedragsherhalingJe onderzoekt hoe gewoonten ontstaan en hoe gedragsherhaling werkt.
   5. Toepassing van conditionering in de praktijkJe past conditioneringstechnieken toe in praktijksituaties uit zorg en welzijn.
4. 4 Motivatie en gedragsverandering Je onderzoekt motivatie, modellen van gedragsverandering en technieken om verandering te ondersteunen.
   5 lessen

   1. Intrinsieke en extrinsieke motivatieJe onderscheidt intrinsieke en extrinsieke motivatie en licht deze toe met voorbeelden.
   2. Factoren die motivatie versterken of verminderenJe benoemt factoren die motivatie kunnen versterken of verminderen.
   3. Modellen van gedragsverandering (bijv. transtheoretisch model)Je past modellen van gedragsverandering toe op praktijksituaties.
   4. Weerstand tegen verandering herkennenJe herkent signalen van weerstand tegen verandering in gedrag.
   5. Technieken om gedragsverandering te ondersteunenJe past technieken toe om gedragsverandering te ondersteunen in de praktijk.
5. 5 Emoties en gedrag Je onderzoekt de relatie tussen emoties en gedrag, emotionele regulatie en het herkennen van emoties bij jezelf en anderen.
   5 lessen

   1. De relatie tussen emoties en gedragJe legt uit hoe emoties gedrag beïnvloeden en omgekeerd.
   2. Basisemoties en hun gedragsuitingenJe herkent basisemoties en beschrijft hoe deze zich uiten in gedrag.
   3. Emotionele regulatie en zelfbeheersingJe oefent met technieken voor emotionele regulatie en zelfbeheersing.
   4. Emotieherkenning bij anderenJe leert signalen van emoties bij anderen te herkennen.
   5. Emoties in stressvolle situatiesJe analyseert hoe emoties een rol spelen in stressvolle situaties.
6. 6 Sociaal gedrag en interactie Je verdiept je in samenwerking, groepsdynamiek, sociale normen, autoriteit en oorzaken van destructief gedrag.
   5 lessen

   1. Samenwerking en prosociaal gedragJe onderzoekt hoe samenwerking en prosociaal gedrag tot stand komen.
   2. Groepsdynamiek en rolverdelingJe analyseert groepsdynamiek en de verdeling van rollen binnen groepen.
   3. Sociale normen en conformiteitJe beschrijft het effect van sociale normen en conformiteit op gedrag.
   4. Invloed van autoriteit en hiërarchieJe onderzoekt hoe autoriteit en hiërarchie gedrag beïnvloeden.
   5. Oorzaken van agressief of destructief gedragJe benoemt oorzaken van agressief of destructief gedrag.
7. 7 Psychologische stoornissen en gedrag Je herkent hoe psychische stoornissen zich uiten in gedrag en welke gedragskenmerken hierbij horen.
   5 lessen

   1. Angststoornissen en vermijdingsgedragJe beschrijft het verband tussen angststoornissen en vermijdingsgedrag.
   2. Depressie en teruggetrokken gedragJe herkent gedragskenmerken bij depressie en teruggetrokken gedrag.
   3. ADHD en impulsief gedragJe benoemt kenmerken van impulsief gedrag bij ADHD.
   4. Autismespectrumstoornissen en sociaal gedragJe legt uit hoe autismespectrumstoornissen sociaal gedrag beïnvloeden.
   5. Verslaving en compulsief gedragJe herkent signalen van verslaving en compulsief gedrag.
8. 8 Observatie en analyse van gedrag Je oefent met observatiemethoden, objectief vastleggen van gedrag en het analyseren van signalen in praktijksituaties.
   5 lessen

   1. Methoden van gedragsobservatieJe past verschillende methoden van gedragsobservatie toe.
   2. Objectief en subjectief observerenJe onderscheidt objectief van subjectief observeren.
   3. Signalen herkennen en vastleggenJe leert signalen van gedrag herkennen en vastleggen.
   4. Gedragsanalyse in concrete situatiesJe analyseert gedrag in concrete praktijksituaties.
   5. Valkuilen bij observeren en interpreterenJe benoemt valkuilen bij observeren en interpreteren van gedrag.
9. 9 Communicatie en gedrag Je onderzoekt hoe communicatie en gedrag samenhangen, met aandacht voor taal, non-verbaal gedrag en feedback.
   5 lessen

   1. Invloed van taal en non-verbaal gedragJe analyseert de invloed van taal en non-verbaal gedrag op interacties.
   2. Effect van assertiviteit en passiviteitJe vergelijkt assertief en passief gedrag en hun effecten.
   3. Gedragspatronen in conflictenJe herkent gedragspatronen die bij conflicten voorkomen.
   4. Spiegelen en imitatiegedragJe oefent met spiegelen en het herkennen van imitatiegedrag.
   5. Feedback geven en ontvangen als gedragsbeïnvloedingJe geeft en ontvangt feedback gericht op gedragsverandering.
10. 10 Toepassing van gedragspsychologie in de praktijk Je past gedragspsychologie toe in begeleiding, preventie, samenwerking en ethische afwegingen binnen zorg en welzijn.
    5 lessen

    1. Ondersteunen van cliënten met gedragsproblemenJe ondersteunt cliënten bij het omgaan met gedragsproblemen.
    2. Begeleiden bij gedragsverandering in zorg en welzijnJe begeleidt gedragsverandering in een zorg- of welzijnscontext.
    3. Preventie van probleemgedragJe werkt aan het voorkomen van probleemgedrag.
    4. Samenwerking met collega’s en professionals rond gedragJe stemt af en werkt samen met collega’s en andere professionals.
    5. Ethische grenzen in gedragsbeïnvloedingJe maakt afwegingen bij ethische grenzen in gedragsbeïnvloeding.